Thủ tướng phát biểu tại Lễ khởi công.
Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao
Thủ tướng khẳng định: "Công trình không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn 2050".
Thế giới ngày nay, những con chip tuy nhỏ bé, nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt, mang tầm chiến lược đối với mỗi quốc gia trên nhiều phương diện như: năng lực kinh tế, năng lực công nghiệp, năng lực quốc phòng – an ninh và vị thế quốc gia... Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ chiếc nồi cơm điện, tủ lạnh, ti vi, điện thoại thông minh, xe điện, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt chẽ với công nghiệp bán dẫn.
Hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2.300 tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước. Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc gia.
"Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: Chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ? Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng. Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi", Thủ tướng khẳng định.
 |
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước ấn nút khởi công. |
Theo đánh giá của Thủ tướng, sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chíp bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng.
Thứ nhất, hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước…).
Thứ hai, trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ).
Thứ ba, phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn...).
Thứ tư, từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm. Một số cơ sở đã đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng nghiên cứu, tiêu biểu là Đại học Bách khoa Hà Nội (đã tập trung đầu tư các phòng thí nghiệm hiện đại về bán dẫn và thiết kế vi mạch với tổng kinh phí hơn 350 tỷ đồng).
Thứ năm, nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như: Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là Tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML).
Thứ sáu, vị thế quốc tế được nhận diện rõ hơn, Việt Nam là điểm đến “nổi lên” trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra rằng, ngành công nghiệp chip bán dẫn của chúng ta vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip.
"Việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao hôm nay, chúng ta có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong Kỷ nguyên số, qua đó thể hiện 5 ý nghĩa quan trọng sau:
Một là, từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, hoàn thiện chuỗi giá trị và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.
Hai là, bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, phát triển công nghệ lưỡng dụng gắn chặt kinh tế với quốc phòng, an ninh.
Ba là, xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, lấy Nhà máy chế tạo làm hạt nhân để kết nối 3 Nhà (Nhà nước, Nhà doanh nghiệp và Nhà khoa học) trong nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng, thúc đẩy lan tỏa sang các ngành, lĩnh vực khác.
Bốn là, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, gắn đào tạo với sản xuất, tạo môi trường để đội ngũ kỹ sư, chuyên gia Việt Nam trưởng thành, làm chủ và sáng tạo công nghệ.
Năm là, hạt nhân dẫn dắt, cầu nối và thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia; từng bước hình thành các chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao.
Thời gian qua, Viettel luôn đi đầu, tiên phong trong việc nghiên cứu, phát triển công nghệ cao và đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Do đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định giao nhiệm vụ xây dựng Nhà máy sản xuất chip bán dẫn cho Bộ Quốc phòng và đơn vị triển khai là Tập đoàn Viettel với niềm tin “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”, “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”.
Thủ tướng yêu cầu các nhiệm vụ
Để triển khai dự án đảm bảo chất lượng, hiệu quả, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu: Bộ Quốc phòng chỉ đạo Tập đoàn Viettel hoàn thiện các thủ tục dự án đúng quy định pháp luật; kịp thời đề xuất, báo cáo, phối hợp với bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện dự án đảm bảo đúng tiến độ, đạt chất lượng, hiệu quả.
Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ gắn với phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ kết nối các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, nhất là các chuyên gia Việt Nam làm việc tại nước ngoài.
Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí vốn, hướng dẫn triển khai thực hiện, bảo đảm chất lượng, tiến độ, đúng pháp luật.
UBND TP. Hà Nội khẩn trương bàn giao mặt bằng cho Dự án; bảo đảm các điều kiện hạ tầng cần thiết về điện, nước, giao thông… phục vụ xây dựng, vận hành Nhà máy.
Các bộ, ngành liên quan theo chức năng nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Viettel triển khai thực hiện Dự án theo đúng quy định pháp luật.
Thời gian tới, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhưng rất khó khăn, thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ; cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất.
Với tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo, các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 và Chương trình Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050; trong đó tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu (Đến năm 2030 phấn đấu ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chíp, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…).
Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển (Đến năm 2030, đào tạo trên 50.000 kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050).
Thứ ba, phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỷ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10 - 15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỷ USD/năm. Quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip.
Thứ tư, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi; đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.
Thứ năm, đối với Tập đoàn Viettel, tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đúng tiến độ và đáp ứng 3 nhiệm vụ sau:
(1) Làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.
(2) Hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ; hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030.
(3) Trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có 50 nghìn kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.
"Với tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin - tự lực - tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, chúng ta tin tưởng, Nhà máy chế tạo chíp bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp chip bán dẫn quốc gia, khẳng định bước tiến vượt bậc về làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tiềm lực quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước", Thủ tướng nhấn mạnh.
