Tiềm năng hàng chục triệu tấn tín chỉ mỗi năm
Việc Chính phủ triển khai thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở có lượng phát thải lớn đã đánh dấu bước chuyển quan trọng từ chính sách sang thực tiễn. Carbon không còn đơn thuần là câu chuyện môi trường mà đang trở thành một biến số tài chính, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, khả năng xuất khẩu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn trên thế giới áp dụng các tiêu chuẩn phát thải ngày càng nghiêm ngặt, đặc biệt là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu, các doanh nghiệp Việt Nam buộc phải quan tâm nhiều hơn đến việc kiểm kê, quản lý và giảm phát thải nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
VBSE đánh giá, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển thị trường tín chỉ carbon trong những năm tới. Trước hết là tiềm năng hấp thụ carbon rất lớn, ước tính từ 50–70 triệu tấn CO2 mỗi năm. Đây là nguồn lực quan trọng để tạo dựng nguồn cung tín chỉ carbon quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường trong nước và quốc tế.
Một lợi thế khác là chi phí tạo lập tín chỉ tại Việt Nam tương đối cạnh tranh so với nhiều quốc gia ASEAN nhờ chi phí nhân công và vận hành thấp hơn, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả đầu tư vào các dự án giảm phát thải.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia, quỹ đầu tư và tập đoàn đa quốc gia theo đuổi mục tiêu Net Zero, nhu cầu mua tín chỉ carbon chất lượng cao được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Đây là cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị carbon toàn cầu, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho doanh nghiệp từ các hoạt động giảm phát thải.
Không chỉ vậy, việc hình thành thị trường carbon còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế. Khi phát thải được lượng hóa và gắn với chi phí cụ thể, doanh nghiệp sẽ có động lực đầu tư vào công nghệ sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và cải thiện năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
VBSE và chiến lược đón đầu cơ hội
Thị trường carbon không chỉ cần doanh nghiệp phát thải tham gia mà còn cần sự đồng hành của các định chế tài chính có khả năng kết nối dữ liệu, dòng tiền và các công cụ giao dịch chuyên nghiệp.
Cùng với sự hình thành của thị trường carbon, nhu cầu về các tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ giao dịch, lưu ký, thanh toán, tư vấn và quản trị rủi ro cũng sẽ gia tăng mạnh mẽ.
Ông Vũ Đức Mạnh, Tổng Giám đốc VBSE chia sẻ, thị trường carbon không chỉ cần doanh nghiệp phát thải tham gia mà còn cần sự đồng hành của các định chế tài chính có khả năng kết nối dữ liệu, dòng tiền và các công cụ giao dịch chuyên nghiệp. Trong bối cảnh đó, VBSE tham gia thị trường từ giai đoạn đầu với định hướng xem carbon là một cấu phần của thị trường tài chính xanh, thay vì chỉ là một sản phẩm giao dịch đơn lẻ. Với kinh nghiệm vận hành thị trường vốn và nền tảng công nghệ sẵn có, Công ty có lợi thế trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các hoạt động giao dịch carbon trong tương lai.
“Một trong những điểm mạnh nổi bật của VBSE là lợi thế từ hệ sinh thái VietinBank. Với mạng lưới khách hàng doanh nghiệp rộng lớn, đặc biệt trong các ngành sản xuất và xuất khẩu, VietinBank và VBSE có điều kiện tiếp cận sớm nhu cầu chuyển đổi xanh của doanh nghiệp”, ông Vũ Đức Mạnh cho biết thêm.
Thực tế, hành trình giảm phát thải không chỉ dừng ở việc mua bán tín chỉ carbon. Doanh nghiệp còn cần nguồn vốn cho công nghệ sạch, tư vấn chiến lược phát triển bền vững, xây dựng hệ thống quản trị phát thải và tiếp cận các nguồn tài chính xanh. Đây là những lĩnh vực mà một hệ sinh thái tài chính đồng bộ có thể tạo ra giá trị lớn.
Việc tham gia từ sớm giúp VBSE tích lũy kinh nghiệm khi thị trường dần hoàn thiện. Khi cơ chế giao dịch chính thức vận hành trên diện rộng, những đơn vị chuẩn bị sớm và đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ có lợi thế cạnh tranh đáng kể. VBSE cũng cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp và cơ quan chức năng trong quá trình triển khai các hoạt động giao dịch tín chỉ carbon thời gian tới.
