Hai dự án điện gió được chấp thuận đầu tư mới đây của KBC có quy mô lên tới 14.600 tỷ đồng
Lấn sân sang lĩnh vực năng lượng sạch
Ngày 6/11, Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (mã KBC) đã khởi công Nhà máy điện gió Vân Canh 2 tại Gia Lai.
Trước đó, Công ty cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn - Bắc Giang, công ty con của KBC, được chấp thuận làm nhà đầu tư hai dự án điện gió Vân Canh 1 và Vân Canh 2, tổng công suất 340 MW, tổng vốn đầu tư hơn 14.600 tỷ đồng. Riêng Vân Canh 2 có công suất 180 MW, tổng vốn đầu tư hơn 7.771 tỷ đồng. Đây là những khoản đầu tư quy mô lớn, cho thấy năng lượng đang trở thành một hướng phát triển đáng kể trong hệ sinh thái KBC.
Trao đổi với Báo Đầu tư Chứng khoán, lãnh đạo KBC cho biết, Công ty không chỉ nhìn điện gió như một hoạt động kinh doanh độc lập. Năng lượng sạch được định hướng trở thành một phần của hệ thống hạ tầng phục vụ các khu công nghiệp, đặc biệt là những khu công nghiệp thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, điện tử và các ngành sản xuất có yêu cầu lớn về môi trường.
Đây cũng có thể là hướng đi được nhiều nhà phát triển khu công nghiệp khác lựa chọn, trong đó có Taseco Land. Ngày 28/9/2026, Hội đồng quản trị Taseco Land thông qua chủ trương tham gia thành lập hai doanh nghiệp mới trong lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp và năng lượng, với tổng vốn góp dự kiến 413 tỷ đồng. Trong đó, Taseco Land dự kiến góp 273 tỷ đồng, nắm giữ 65% vốn tại Công ty cổ phần Khu công nghiệp Taseco Kim Bảng, có vốn điều lệ 420 tỷ đồng. Taseco Land cũng dự kiến góp 140 tỷ đồng vào Công ty cổ phần Đầu tư Năng lượng Taseco, tương ứng 70% vốn điều lệ tại doanh nghiệp này.
Trong nhiều năm, lợi thế cạnh tranh của các khu công nghiệp Việt Nam chủ yếu đến từ vị trí, giá thuê đất, chi phí lao động, kết nối giao thông và chính sách ưu đãi. Nhưng khi dòng vốn FDI ngày càng dịch chuyển sang các ngành công nghệ cao, điện tử, trung tâm dữ liệu và sản xuất phục vụ chuỗi cung ứng toàn cầu, những yếu tố này có thể không còn đủ. Nguồn điện ổn định, khả năng tiếp cận năng lượng tái tạo và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành một phần của năng lực cạnh tranh của khu công nghiệp.
Đối với các tập đoàn đa quốc gia, việc lựa chọn địa điểm sản xuất không chỉ phụ thuộc vào chi phí xây dựng nhà máy hay giá thuê đất. Họ còn phải tính đến lượng phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng, khả năng sử dụng điện sạch và các cam kết giảm phát thải với khách hàng quốc tế. Đặc biệt, các doanh nghiệp xuất khẩu vào những thị trường có yêu cầu cao về môi trường sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc chứng minh nguồn gốc năng lượng và kiểm soát phát thải. Điều này khiến năng lượng sạch trở thành một yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư dài hạn.
Trong bối cảnh đó, các nhà phát triển khu công nghiệp có thể đứng trước một sự thay đổi về mô hình kinh doanh: từ cung cấp đất và nhà xưởng sang cung cấp một hệ sinh thái hạ tầng tích hợp, bao gồm điện, nước, xử lý chất thải, logistics, viễn thông và các giải pháp giảm phát thải. Khu công nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng giá thuê, mà còn bằng khả năng bảo đảm hoạt động sản xuất ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và hỗ trợ khách thuê thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
Cơ hội và thách thức từ lĩnh vực mới
Với các nhà đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, yêu cầu về năng lượng không đơn thuần là có đủ điện để vận hành nhà máy. Họ cần nguồn điện ổn định, chất lượng điện phù hợp với dây chuyền sản xuất và khả năng tiếp cận năng lượng tái tạo theo các cam kết môi trường. Những ngành như bán dẫn, điện tử, trung tâm dữ liệu hay sản xuất linh kiện công nghệ cao có mức tiêu thụ điện lớn, đồng thời yêu cầu cao về độ ổn định của hệ thống điện. Một sự gián đoạn về nguồn cung điện có thể gây tổn thất đáng kể về sản xuất, trong khi chi phí năng lượng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động.
Các khu công nghiệp có khả năng cung cấp giải pháp năng lượng sạch và hạ tầng điện đáng tin cậy sẽ có lợi thế trong việc thu hút nhóm khách thuê chất lượng cao. Đây là lý do các doanh nghiệp như KBC có thể chấp nhận đầu tư vào lĩnh vực điện gió với quy mô hàng nghìn tỷ đồng, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động cho thuê đất khu công nghiệp.
Tương tự, với Taseco Land, việc nghiên cứu phát triển năng lượng có thể được xem xét trong mối liên hệ với danh mục bất động sản công nghiệp đang mở rộng. Nếu có thể kết hợp các dự án năng lượng với nhu cầu của khách thuê, doanh nghiệp có cơ hội tạo ra giá trị gia tăng cho khu công nghiệp, nâng cao khả năng cạnh tranh và mở rộng nguồn thu ngoài hoạt động cho thuê đất.
Việc các doanh nghiệp bất động sản khu công nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng sạch mở ra cơ hội tạo dựng hệ sinh thái hạ tầng có giá trị cao hơn. Nhưng đây cũng là một “cuộc chơi” đòi hỏi nguồn lực lớn hơn nhiều so với hoạt động phát triển và cho thuê đất truyền thống. Điện gió và điện mặt trời có đặc điểm vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, phụ thuộc vào cơ chế giá điện, khả năng đấu nối và hiệu quả vận hành. Trong khi đó, các nhà phát triển khu công nghiệp vẫn phải tiếp tục đầu tư giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng và phát triển quỹ đất mới. Nếu đồng thời triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn, doanh nghiệp sẽ phải cân đối giữa nhu cầu vốn cho hoạt động cốt lõi và vốn dành cho lĩnh vực mới. Áp lực này càng lớn khi thị trường bất động sản hoặc khu công nghiệp chưa tạo ra dòng tiền đúng tiến độ dự kiến.
Bên cạnh đó, năng lượng là lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn sâu về kỹ thuật, công nghệ và vận hành. Những kinh nghiệm về pháp lý, quản trị dự án và phát triển hạ tầng của doanh nghiệp bất động sản có thể hỗ trợ quá trình chuẩn bị đầu tư, nhưng không thể thay thế năng lực chuyên ngành điện.
Trong dài hạn, việc đầu tư năng lượng sạch có thể giúp các nhà phát triển khu công nghiệp chuyển từ mô hình kinh doanh đất sang cung cấp hạ tầng công nghiệp tích hợp. Nhưng lợi thế này chỉ thực sự được hình thành khi doanh nghiệp giải quyết được bài toán vốn, công nghệ, nhân lực và hiệu quả đầu tư.
Xu hướng KBC, Taseco Land đang theo đuổi cho thấy năng lượng không còn là một lĩnh vực hoàn toàn tách biệt khỏi bất động sản công nghiệp. Đây có thể là bước đi nhằm đón đầu nhu cầu của thế hệ khách thuê mới, nơi điện sạch và khả năng bảo đảm nguồn cung năng lượng sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn địa điểm đầu tư.
TS. Nguyễn Vĩnh Khương, Đại học RMIT:
Việt Nam sở hữu nguồn năng lượng mặt trời đầy tiềm năng, ước tính đạt 963.000 MW, cộng với 72 GW của các dự án điện gió ngoài khơi dọc bờ biển dài 3.260 km. Quy hoạch điện VIII thiết lập nên một lộ trình đầy tham vọng: năng lượng tái tạo sẽ chiếm 28 - 36% cơ cấu năng lượng Việt Nam đến năm 2030, tăng đáng kể lên 74 - 75% vào năm 2050.
Theo báo cáo của Global Energy Monitor, công suất năng lượng mặt trời và gió quy mô tiện ích của cả nước hiện tại là 19,5 GW, cao hơn gấp đôi tổng công suất của các quốc gia trong khu vực. Năng lượng tái tạo hiện chiếm 25% cơ cấu năng lượng của Việt Nam, vượt xa mức trung bình của khu vực là 9%. Dù vậy, trong số 86 GW năng lực điện mặt trời và gió quy mô tiện ích tiềm năng được xác định tại Việt Nam, chỉ có 2% hiện đang trong quá trình xây dựng.