Thế giới đối mặt với các hiện tượng khí hậu cực đoan chưa từng có

(ĐTCK) Hôm thứ Hai (9/11), báo cáo mới công bố của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết các hiện tượng thời tiết cực đoan và biến động khí hậu mà Trái đất trải qua trong năm 2026 sẽ tiếp tục kéo dài sang năm tới, với mức độ nghiêm trọng vượt xa những gì từng được ghi nhận.

Được xây dựng nhằm cung cấp thông tin cho các cuộc thảo luận tại Hội nghị COP31 do Liên hợp quốc chủ trì, báo cáo đã điểm lại hàng loạt hiện tượng khí hậu chưa từng có tiền lệ, đồng thời cảnh báo tình hình có thể còn nghiêm trọng hơn khi hiện tượng El Nino mạnh bất thường đang gia tăng cường độ. Đây là hiện tượng khí hậu tự nhiên thường góp phần đẩy nhiệt độ toàn cầu lên cao.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cho biết: “Chúng ta đang chứng kiến các hiện tượng thời tiết trở nên cực đoan hơn, trong khi El Nino sẽ làm gia tăng các rủi ro. Các đợt nắng nóng, xoáy thuận nhiệt đới và mưa bão đang mạnh lên nhanh hơn mức mà những dữ liệu khí hậu trong quá khứ giúp chúng ta dự liệu và chuẩn bị”.

Phân tích dựa trên dữ liệu từ tháng 1/2025 đến tháng 9/2026 đã đưa ra hàng loạt ghi nhận cho thấy khí hậu toàn cầu đang diễn biến theo những chiều hướng cực đoan chưa từng có: 12 năm qua là 12 năm nóng nhất từng được ghi nhận, với năm 2026 dự kiến nằm trong nhóm 4 năm nóng nhất lịch sử, khi nhiệt độ trung bình toàn cầu trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 cao hơn 1,47 độ C so với mức thời kỳ trước khi con người bắt đầu đốt nhiên liệu hóa thạch với quy mô lớn.

Báo cáo cho biết hiện tượng El Nino hiện tại đang trên đà trở thành đợt dữ dội nhất được ghi nhận và sẽ tiếp tục diễn ra vào năm 2027, làm tăng khả năng xảy ra một loạt các hiện tượng thời tiết cực đoan với lũ lụt ở một số nơi, nắng nóng, hạn hán và hỏa hoạn ở một số nơi khác.

Các loại khí gây ô nhiễm khí hậu, bao gồm carbon dioxide, methane và nitrous oxide đều đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, khiến lượng nhiệt bị giữ lại trong khí quyển tăng lên mức chưa từng có. Các số liệu đo đạc theo thời gian thực cho thấy nồng độ những khí này tiếp tục gia tăng trong năm nay.

Mực nước biển đã lên mức cao kỷ lục trong năm nay, trong khi nhiệt độ đại dương liên tiếp thiết lập các kỷ lục mới theo tháng.

Các sông băng tiếp tục tan chảy với tốc độ đáng báo động. Riêng trong năm 2025, lượng băng tan đủ để làm đầy 5 bể bơi đạt chuẩn Olympic mỗi giây, liên tục trong suốt một năm.

Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres cho biết: “Chúng ta đã bước vào một kỷ nguyên mới của khí hậu khắc nghiệt. Một hiện tượng El Nino siêu lớn đang va chạm với một hành tinh vốn đã quá nóng do biến đổi khí hậu do con người tạo ra. Các kỷ lục khí hậu liên tục bị phá vỡ, trong khi những tổn thất mà con người phải gánh chịu ngày càng lớn”.

Báo cáo cho biết, từ lũ lụt ở Việt Nam đến lượng mưa gió mùa thấp ở Ấn Độ, các nước trên thế giới đã phải đối mặt với những hiện tượng cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra, gây thiệt hại cho sản xuất lương thực và xói mòn sinh kế.

Báo cáo cũng cảnh báo thế giới khó có thể thoát khỏi tình trạng này trong năm tới. Hiện tượng El Nino mạnh bất thường đang diễn ra được dự báo sẽ tiếp tục làm gia tăng nhiệt độ và các hiện tượng thời tiết cực đoan kéo dài đến năm 2027. Một số nhà khoa học nhận định năm 2027 có thể tiếp tục trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Theo phân tích mới được công bố bởi Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ, hiện tượng El Nino có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu lên tới 11.000 tỷ USD, đồng thời để lại những hậu quả nghiêm trọng và lâu dài đối với an ninh lương thực.

Chỉ riêng trong năm 2026, các cú sốc về năng lượng và phân bón trên toàn cầu đã lan rộng khắp toàn bộ hệ thống lương thực ngay trong một mùa vụ, làm tăng chi phí từ khâu sản xuất, chế biến đến vận chuyển và phân phối. Điều này gây ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đối với những nông dân quy mô nhỏ – nhóm đối tượng hiện sản xuất tới 1/3 lượng lương thực toàn cầu.

Theo phân tích mới được công bố bởi Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ, hiện tượng El Nino có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu lên tới 11.000 tỷ USD trong vòng 5 đến 6 năm tới, bao gồm các tác động trực tiếp đối với những nền kinh tế nông nghiệp bị ảnh hưởng, tác động đến cơ sở hạ tầng và nền kinh tế nói chung, cùng các hệ lụy lan rộng trên toàn cầu thông qua biến động giá lương thực, hàng hóa, cũng như những tác động tích lũy đối với nhu cầu và thương mại.

Chỉ riêng trong năm 2026, các cú sốc về năng lượng và phân bón trên toàn cầu đã lan rộng khắp toàn bộ hệ thống lương thực ngay trong một mùa vụ, làm tăng chi phí từ khâu sản xuất, chế biến đến vận chuyển và phân phối. Điều này gây ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đối với những nông dân quy mô nhỏ – nhóm đối tượng hiện sản xuất tới 1/3 lượng lương thực toàn cầu.

Hạc Hiên
Theo báo chí nước ngoài

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục