Lãi suất cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán đang nhích lên, phản ánh chi phí vốn tăng
Khảo sát biểu lãi suất tiền gửi đầu tháng 2/2026 cho thấy nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối cơ bản giữ ổn định mặt bằng, đóng vai trò “neo” thanh khoản hệ thống. Trong khi đó, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã điều chỉnh tăng lãi suất ở các kỳ hạn dài, đặc biệt kỳ hạn từ 12 - 36 tháng, với mức niêm yết tiệm cận hoặc vượt 6%/năm. Áp lực tăng lãi suất từ hệ thống ngân hàng đang dần lan sang thị trường chứng khoán.
Thực tế, một số công ty chứng khoán đã tăng lãi suất margin khoảng 1%/năm chi phí vốn đầu vào cao hơn.
Dư nợ margin toàn thị trường ước tính chạm ngưỡng 400.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025, tương đương khoảng 5% vốn hóa sàn HOSE. Theo ông Bùi Văn Huy, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư FIDT, dư nợ margin tăng không đơn thuần đến từ hoạt động cho vay ký quỹ, nhiều công ty chứng khoán còn mở rộng vai trò cung cấp vốn thông qua các hình thức hợp tác kinh doanh (BCC), đầu tư trái phiếu doanh nghiệp hoặc tham gia vào các dự án bất động sản, hạ tầng và sản xuất. Điều này khiến thị trường xuất hiện những yếu tố mang dáng dấp của “shadow banking” - khi các công ty chứng khoán thực hiện chức năng tương tự ngân hàng nhưng vận hành trong khuôn khổ giám sát khác biệt. Tốc độ tăng trưởng tổng tài sản của nhóm 30 công ty chứng khoán lớn đạt mức kép khoảng 34%/năm trong giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy quy mô ngành đang mở rộng rất nhanh, kéo theo nhu cầu vốn ngày càng lớn.
Khảo sát của Báo Đầu tư Chứng khoán tại một số công ty chứng khoán cho thấy, về cơ bản, các công ty tăng nhẹ lãi suất cho vay margin với khách VIP. Với các khách hàng khác đang áp dụng mức lãi suất margin từ 12 - 12,5%/năm thì lãi suất đang được giữ nguyên. Tuy nhiên, lãi suất trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào xu hướng chung trên thị trường.
“Hiện tại, Công ty đã điều chỉnh lãi suất khoản vay một số khách hàng siêu VIP từ 9,5%/năm lên 10-10,5%/năm. Việc điều chỉnh tăng lãi suất cũng được Công ty cân nhắc rất kỹ vì liên quan đến yếu tố cạnh tranh, đặc biệt với những khách hàng giao dịch thường xuyên với khối lượng lớn”, giám đốc tư vấn đầu tư một công ty chứng khoán tại Hà Nội cho biết.
Lãnh đạo một công ty chứng khoán khác chia sẻ, công ty gần đây đã nâng lãi suất margin, đồng thời nhận định “nhiều công ty chứng khoán trong nước sẽ tăng mạnh lãi suất margin trước Tết”.
Về lý thuyết, khi lãi suất margin tăng, dòng tiền sử dụng đòn bẩy có xu hướng thận trọng hơn, góp phần giảm áp lực rủi ro nếu thị trường xuất hiện biến động mạnh. Tuy nhiên, xu hướng tăng lãi suất margin không đồng nghĩa với việc dòng tiền rút khỏi thị trường. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể chuyển sang chiến lược chọn lọc cổ phiếu và quản trị danh mục chặt chẽ hơn, đặc biệt trong bối cảnh cơ hội đầu tư ngày càng phân hóa. Trong trung hạn, việc kiểm soát đòn bẩy và điều chỉnh mặt bằng lãi suất hợp lý có thể giúp thị trường chứng khoán phát triển bền vững hơn, giảm thiểu nguy cơ tích tụ rủi ro hệ thống khi quy mô vốn hóa và thanh khoản ngày càng mở rộng.
Cùng với đó, lãi suất margin tăng chưa chắc kéo theo sự sụt giảm mạnh của dư nợ ký quỹ nếu xu hướng thị trường vẫn thuận lợi. Một yếu tố đáng chú ý là năng lực cung ứng margin của các công ty chứng khoán đang được củng cố đáng kể nhờ các đợt tăng vốn quy mô lớn trong năm 2025.
Xu hướng tăng lãi suất margin đang trở thành một chủ đề đáng chú ý trên thị trường chứng khoán khi dư nợ cho vay ký quỹ liên tục lập đỉnh mới, kéo theo áp lực cân đối nguồn vốn tại nhiều công ty chứng khoán. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất trong nước có dấu hiệu nhích lên và nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư vẫn duy trì ở mức cao, việc điều chỉnh lãi suất margin cũng được xem là bước đi mang tính phòng vệ nhằm kiểm soát rủi ro hệ thống của các công ty chứng khoán.
