Cổ phiếu tăng mạnh theo kỳ vọng thoái vốn
Sau cổ phần hóa, Tổng công ty Thương mại Xuất nhập khẩu Thanh Lễ - CTCP (Thalexim, mã TLP) đưa cổ phiếu lên UPCoM cuối năm 2017, nhưng thanh khoản thấp và kết quả kinh doanh chưa đột phá khiến TLP ít được chú ý.
Diễn biến gần đây đã thay đổi đáng kể. Từ ngày 18 - 28/8/2026, cổ phiếu TLP tăng 61,8%, từ 6.800 đồng lên 11.000 đồng/cổ phiếu, cùng thanh khoản cải thiện mạnh. Động lực đáng chú ý đến từ kỳ vọng thoái vốn, tái cơ cấu hoặc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược tại các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước và quỹ tài sản lớn.
Tính đến 30/6/2026, Nhà nước là cổ đông lớn duy nhất của Thalexim, sở hữu 36% vốn điều lệ. Phần còn lại 64% thuộc các cổ đông nhỏ, mỗi cổ đông sở hữu dưới 5%.
Đáng chú ý, từ ngày 26/8 đến 24/9, CTCP Xăng dầu và Dịch vụ Hàng hải S.T.S - tổ chức liên quan đến ông Lê Trọng Hiếu, Ủy viên HĐQT Thalexim - đăng ký mua 20 triệu cổ phiếu TLP để nâng sở hữu từ 0% lên 8,45%. Ở chiều ngược lại, ông Lê Trọng Hiếu đăng ký bán toàn bộ 11,7 triệu cổ phiếu TLP (tương đương 4,96% vốn).
Các giao dịch diễn ra trong bối cảnh nhóm cổ phiếu có yếu tố nhà nước được chú ý trở lại. Thị trường kỳ vọng Quyết định 40/2026/QĐ-TTg sẽ thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn giai đoạn 2026-2030, qua đó hỗ trợ tái định giá những doanh nghiệp còn tỷ lệ sở hữu nhà nước cao.
Tuy nhiên, với riêng Thalexim, chưa có thông tin cụ thể về phương án, thời điểm hay mức giá thoái vốn nhà nước. Vì vậy, đà tăng của TLP hiện chủ yếu dựa trên kỳ vọng, chưa phải sự thay đổi đã được xác nhận về nền tảng doanh nghiệp.
Quỹ tài sản lớn nhưng khai thác chậm
Tài sản lớn chưa đồng nghĩa với hiệu quả cao. Bài toán của Thalexim là chuyển hóa tài sản thành dòng tiền và lợi nhuận.
Theo Bản cáo bạch năm 2017, Thalexim quản lý 39 khu đất với tổng diện tích hơn 301,26 ha tại Bình Dương (nay đã sáp nhập vào TP.HCM), cùng hai khu đất khác có tổng diện tích 17.290,3 m2 tại các địa phương khác.
Danh mục bất động sản gồm nhiều dự án quy mô đáng kể, tiêu biểu như Khu biệt thự vườn Chánh Mỹ 12,76 ha, Khu dân cư Bình Đường 3,32 ha, Khu dân cư tái định cư An Sơn 10,64 ha và Khu nhà ở thương mại Thanh Lễ 5,05 ha.
Doanh nghiệp cũng sở hữu hoặc quản lý Khu công nghiệp Bình Dương 16,5 ha, Khu công nghiệp Sóng Thần 1 khoảng 165,81 ha và phần đất tại Khu công nghiệp Nam Tân Uyên khoảng 6,19 ha.
Từ khi lên UPCoM cuối năm 2017, kết quả kinh doanh của Thalexim chưa tăng trưởng tương xứng với quy mô tài sản. Lợi nhuận sau thuế từng đạt kỷ lục 176,4 tỷ đồng năm 2016, nhưng chưa năm nào sau đó trở lại mức này.
Năm 2025, lợi nhuận sau thuế đạt 144,7 tỷ đồng, phục hồi đáng kể nhưng vẫn thấp hơn mức đỉnh. Hiệu quả sử dụng tài sản và vốn cũng ở mức thấp: ROA đạt 1,43%, so với trung bình ngành 8,61%, còn ROE đạt 5,39%, so với trung bình ngành 15,23%.
Đòn bẩy vẫn là điểm cần lưu ý
Trong báo cáo tài chính bán niên 2026, Công ty TNHH Kiểm toán Nhân Tâm Việt đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan việc Thalexim chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho tại cuối năm trước, với giá trị ước tính 30,6 tỷ đồng. Số hàng tồn kho này đã được xuất bán trong kỳ hiện tại.
Theo kiểm toán, vấn đề trên ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán trên báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất và làm lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm 2026 giảm tương ứng 30,6 tỷ đồng.
Ở chiều tích cực, hoạt động kinh doanh nửa đầu năm 2026 cải thiện rõ rệt. Doanh thu đạt 14.427,8 tỷ đồng, tăng 40,4% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 103,8 tỷ đồng, tăng 126%. Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng cần được theo dõi khi biên lợi nhuận gộp giảm từ 3,9% xuống 3,3%.
Đáng chú ý, nợ vay của Thalexim vẫn ở mức cao. Tại 30/6/2026, tổng nợ vay ngắn và dài hạn là 4.471 tỷ đồng, giảm 13,1% so với đầu năm nhưng vẫn tương đương 152,8% vốn chủ sở hữu, cao hơn nhiều mức trung bình ngành 26%. Riêng nợ vay ngắn hạn lên tới 4.451 tỷ đồng. Tổng tài sản đạt 8.969,7 tỷ đồng.
Thalexim có nền tảng tài sản lớn và kết quả kinh doanh đang cải thiện, nhưng hiệu quả sử dụng tài sản thấp, biên lợi nhuận mỏng và đòn bẩy cao vẫn là những điểm nghẽn cần lưu ý.