Giai đoạn tiếp theo của cuộc chơi này sẽ không còn là câu chuyện về công nghệ, mà là về ai kiểm soát phân phối, pháp lý và thanh khoản.
Theo dữ liệu từ DeFiLlama - một trong những nền tảng theo dõi dữ liệu DeFi uy tín nhất hiện nay, tổng giá trị RWA trên các blockchain công khai đã đạt khoảng 23,6 tỷ USD tính đến giữa tuần này, tăng khoảng 66% so với mức 14,1 tỷ USD ghi nhận vào ngày đầu tiên của năm.
Đây không phải con số tăng trưởng bình thường của một thị trường đang thử nghiệm. Đây là tín hiệu của một làn sóng đang định hình lại cách con người sở hữu và giao dịch tài sản.
Ai đang dẫn dắt thị trường?
Nhìn vào cơ cấu thị trường, quỹ token hóa (các quỹ đầu tư truyền thống được chuyển đổi thành token trên blockchain, bao gồm sản phẩm bảo đảm bởi tín phiếu kho bạc Mỹ, trái phiếu và quỹ thị trường tiền tệ) hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 44,5% tổng thị trường, tương đương 10,5 tỷ USD, theo DeFiLlama. Tiếp theo là vàng và hàng hóa token hóa ở mức khoảng 6,5 tỷ USD.
Phân khúc đang thu hút nhiều sự chú ý nhất trong những ngày gần đây lại là cổ phiếu token hóa (cổ phiếu của các công ty niêm yết truyền thống được số hóa lên blockchain, cho phép giao dịch phân mảnh và xuyên biên giới), khi vào ngày 10/3 vừa qua, phân khúc này lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD tổng giá trị onchain, theo dữ liệu từ RWA.xyz.
Điều đáng chú ý không chỉ là con số, mà là tốc độ đạt được nó. Marko Vidrih, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Vận hành của RWA.io, nhận xét: "Mức tăng khoảng 2.900% trong vòng 12 tháng phản ánh sự hội tụ của nhiều lực lượng, bao gồm các nền tảng lớn ra mắt, sự rõ ràng hơn về mặt pháp lý và cơ sở hạ tầng hiện đã làm cho các sản phẩm này khả thi với người dùng bán lẻ."
Riêng với thị trường Trái phiếu Kho bạc Mỹ token hóa, cột mốc 10 tỷ USD vốn hóa đã được chinh phục vào tháng 2; trước khi tiếp tục nhảy lên 11,13 tỷ USD vào tháng 3.
Tại sao lại là RWA?
Câu chuyện đằng sau những con số không chỉ là về công nghệ.
Ross Shemeliak, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Vận hành của Stobox, lý giải một cách thẳng thắn: "Nhà đầu tư đã quá mệt mỏi với các thị trường tài chính đóng cửa lúc 4 giờ chiều và đòi hỏi vô số tầng trung gian chỉ để di chuyển vốn". Những trung gian (các tổ chức đứng giữa như ngân hàng, sàn giao dịch, công ty môi giới, bên lưu ký... làm tăng chi phí và thời gian xử lý) này từ lâu đã là điểm nghẽn của hệ thống tài chính truyền thống. Trên blockchain, các giao dịch có thể thanh toán gần như ngay lập tức và không bị ràng buộc bởi giờ mở cửa của bất kỳ sàn giao dịch nào.
Đại diện của RWA.xyz đúc kết xu hướng này ngắn gọn: "Bước đột phá thực sự ở đây là một số sản phẩm đã trở nên dễ tiếp cận, phân phối và sử dụng hơn rất nhiều."
Ngoài nhu cầu từ người dùng cá nhân, sự tham gia ngày càng tăng của các tổ chức tài chính lớn cũng là một động lực quan trọng. Trong năm qua, nhiều công ty tài chính lớn đã triển khai các phiên bản blockchain của Trái phiếu Kho bạc Mỹ, quỹ đầu tư và nhiều tài sản thực khác - một xu hướng mà Shemeliak cho rằng đã giúp củng cố tính hợp pháp của toàn bộ mô hình RWA.
Sự phân hóa trên thị trường
Cũng như bất kỳ thị trường mới nào đang trưởng thành, RWA đang bắt đầu hình thành các tên tuổi thống lĩnh. Trong phân khúc cổ phiếu token hóa, dữ liệu từ RWA.xyz chỉ ra rằng Ondo đang nắm giữ khoảng 58% thị phần, trong khi xStocks chiếm khoảng 24%, tạo thành một thế song mã giai đoạn đầu.
Theo báo cáo mới nhất của Foresight Ventures công bố hôm thứ Ba, sự tập trung này không phải là ngẫu nhiên. Alice Li, đối tác đầu tư tại Foresight Ventures, phân tích với Cointelegraph rằng để xây dựng một nền tảng cổ phiếu token hóa cạnh tranh, cần đồng thời đáp ứng ba yếu tố cực kỳ khó kết hợp: hạ tầng thanh khoản (hệ thống đảm bảo luôn có người mua và người bán, bao gồm nhà tạo lập thị trường và pool thanh khoản), quyền pháp lý đa vùng tài phán (giấy phép và tuân thủ pháp luật tại nhiều quốc gia, cực kỳ tốn kém để đạt được) và khả năng kết hợp DeFi (khả năng tích hợp với các giao thức tài chính phi tập trung khác, giống như các "mảnh ghép lego" trong hệ sinh thái DeFi). "Ba điều đó thường kéo theo hướng ngược nhau", bà Li nhấn mạnh.
Xu hướng tập trung thị trường không chỉ giới hạn ở cổ phiếu token hóa. 0xngmi, nhà sáng lập của DeFiLlama, trong một bài đăng trên X đã chỉ ra rằng doanh thu trên nhiều lĩnh vực DeFi đang ngày càng chảy về hai nền tảng dẫn đầu - một hiện tượng tương tự cũng đang xuất hiện trong stablecoin, phái sinh và sàn giao dịch phi tập trung.