Nhiều nhà đầu tư ngại bỏ vốn vào CTCK do bi quan về sự phục hồi của thị trường.
Trường hợp tổ chức đề nghị cấp giấy phép cho nhiều nghiệp vụ kinh doanh, vốn pháp định là tổng số vốn pháp định tương ứng với từng nghiệp vụ xin cấp phép...
Những CTCK thành lập trước thời điểm Nghị định 14 được ban hành (ngày 19/1/2007) theo quy chế cũ không quy định mức vốn pháp định cao, nhất là đối với nghiệp vụ tự doanh chứng khoán. Đến thời điểm 31/12/2008, các công ty này nếu muốn thực hiện đủ 4 nghiệp vụ đăng ký sẽ phải nâng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng. Còn nếu chỉ làm môi giới và tự doanh, hai nghiệp vụ phổ biến nhất của các CTCK thì cần có số vốn điều lệ là 125 tỷ đồng.
Theo tìm hiểu của Báo ĐTCK, hiện có khoảng hơn 30 CTCK có số vốn điều lệ dưới 100 tỷ đồng, không đủ điều kiện để thực hiện nghiệp vụ môi giới và tự doanh. Theo thông tin trên trang web của UBCK hôm thứ Ba (2/12/2008) thì CTCK có số vốn thấp nhất là 9 tỷ đồng, tiếp theo là số vốn 10 tỷ đồng. Nhiều công ty khác có số vốn 20, 25 35, 40 tỷ đồng, cho đến 100 tỷ đồng. Những đơn vị này sẽ phải tăng vốn điều lệ trước thời hạn 31/12/2008, đáp ứng yêu cầu về vốn trong Nghị định 14.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, các CTCK có số vốn nhỏ rất khó khăn để tăng vốn. Các cổ đông của doanh nghiệp không sẵn sàng đóng thêm tiền trong bối cảnh thị trường còn nhiều khó khăn, nguồn tiền mặt hạn hẹp.
Chủ tịch HĐQT một CTCK chia sẻ: "Chúng tôi sẽ phải họp cổ đông lại để bàn tính các phương án. Nhiều cổ đông sẽ không muốn đóng thêm tiền, vì họ cảm thấy giữ tiền mặt sẽ an toàn hơn vào lúc này". Theo ông này, biện pháp được doanh nghiệp lựa chọn có thể là xin giảm bớt nghiệp vụ đã đăng ký.
Đối với những công ty chưa đủ 300 tỷ đồng vốn điều lệ có thể xin giảm nghiệp vụ tư vấn bảo lãnh phát hành. Giảm nghiệp vụ này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động của CTCK trong bối cảnh hiện nay, nhưng những đơn vị đã hoạt động tự doanh và có vốn điều lệ không đủ yêu cầu sẽ đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan. Một là phải tăng vốn đủ để đáp ứng điều kiện tự doanh theo Nghị định 14, hai là xin giảm nghiệp vụ tự doanh.
Tuy nhiên giảm nghiệp vụ tự doanh không đơn giản. Bởi câu hỏi đặt ra là các công ty xử lý thế nào với chứng khoán ở tài khoản tự doanh hiện có. Nếu bán hết chứng khoán trước thời điểm 31/12 thì công ty chấp nhận lỗ. Và nếu bán cũng chỉ bán được chứng khoán niêm yết, còn một loạt chứng khoán OTC không dễ thanh khoản trong 1 tháng.
Trong trường hợp không bán được chứng khoán sau ngày 31/12/2008 và cũng không thể tăng vốn, CTCK liệu có được hoạt động mua - bán gì ở tài khoản tự doanh?
Liên quan đến việc giảm vốn, giám đốc một CTCK tại TP. HCM cho biết, trong trường hợp CTCK tự doanh thua lỗ, ĐHCĐ có thể quyết định giảm vốn điều lệ, giảm nghiệp vụ đăng ký kinh doanh, nhưng hiện nay, quy định về việc giảm vốn cũng như việc mua - bán, sáp nhập giữa các CTCK chưa rõ ràng nên khó thực hiện.
Trong giai đoạn này, hầu hết CTCK đều đang cố gắng duy trì hoạt động dịch vụ môi giới, phục vụ tốt các khách hàng hiện có. Những công ty có hoạt động tự doanh cao thì thua lỗ là khó tránh khỏi. Nếu các CTCK không đủ vốn pháp định để tiếp tục tự doanh thì khả năng tái cơ cấu lại danh mục, tìm kiếm cơ hội đầu tư mới ra sao?
Bài toán đặt ra với các CTCK nhỏ là sẽ làm gì để tồn tại trên thị trường hay chấp nhận đóng cửa. Chủ tịch HĐQT một CTCK đã thừa nhận, mặc dù đơn vị này không thua lỗ, nhưng cũng chỉ cố gắng nuôi bộ phận môi giới phục vụ khách hàng đến hết năm 2010. Nếu đến thời điểm 2011 mà thị trường vẫn khó khăn thì công ty sẽ đóng cửa, chia tiền lại cho các cổ đông...
Có bao nhiêu CTCK đang phải đặt cược sinh mệnh doanh nghiệp vào sự phục hồi của TTCK như trên?
