Ước tính mức tăng 1% lần này chỉ "giúp" NHNN rút khỏi lưu thông khoảng 3.000 tỷ đồng.
Phát pháo hiệu
Ngày 16/1, Thống đốc NHNN đã ban hành Quyết định 187/2008/QĐ-NHNN về việc điều chỉnh DTBB đối với tổ chức tín dụng. Theo đó, điều chỉnh tăng tỷ lệ DTBB 1% đối với các loại tiền gửi so với tỷ lệ quy định hiện nay. Cụ thể: đối với tiền gửi VND không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng, tỷ lệ DTBB tăng từ 10% lên 11%, đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên, tỷ lệ này tăng từ 4% lên 5%; đối với tiền gửi bằng ngoại tệ không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng, DTBB tăng từ 10% lên 11%, đối với tiền gửi có kỳ hạn trên 12 tháng, tỷ lệ DTBB tăng từ 4% lên 5%. Tuy nhiên, những mức tăng này không áp dụng ngay trong tháng 1/2008 mà có hiệu lực thi hành từ tháng 2/2008, để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng có thời gian chuẩn bị.
Như vậy, NHNN đã mở rộng diện các loại tiền gửi phải DTBB đối với các khoản tiền gửi có kỳ hạn lớn hơn 24 tháng.
Bên cạnh đó, mức tỷ lệ DTBB không áp dụng đối với các tổ chức tín dụng hoạt động trên địa bàn nông nghiệp nông thôn (như ngân hàng nông nghiệp, ngân hàng TMCP nông thôn, Quỹ Tín dụng nhân dân Trung ương, ngân hàng hợp tác) nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế nông nghiệp - nông thôn.
Theo một quan chức NHNN, đợt tăng này "nhẹ nhàng" hơn rất nhiều so với lần tăng trước đó vào tháng 6/2007 khi mức DTBB được nâng gấp đôi (ví dụ, tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng tăng từ 5% lên 10%) nhằm tránh tạo một "cú sốc thị trường" với các ngân hàng thương mại (NHTM), nhất là trong dịp Tết Nguyên đán, bởi đợt điều chỉnh có thể làm tăng chi phí huy động vốn.
Phó giám đốc một ngân hàng cổ phần nhận định, vào cuối năm, nhu cầu về vốn của các ngân hàng thường tăng mạnh, thể hiện rõ nhất qua việc các NHTM tăng lãi suất huy động và như vậy, việc tăng DTBB sẽ làm tăng chi phí huy động vốn, ảnh hưởng ít nhiều tới hoạt động của các ngân hàng. "Với hoạt động của một ngân hàng, từng thay đổi 0,01% đều có ý nghĩa. Tăng DTBB thêm 1% có nghĩa chúng tôi mất thêm lãi suất 0,1% tính theo lãi suất 10%/năm", vị phó giám đốc này nói.
Tuy nhiên, ông này cũng cho biết, nếu nhìn từ góc độ kinh doanh, tăng DTBB rõ ràng không có lợi cho các ngân hàng, nhưng nếu nhìn từ góc độ chính sách thì việc tăng DTBB là cần thiết để kiềm chế lạm phát. "Và mức tăng 1% là mức các ngân hàng vẫn có thể tự cân đối để đảm bảo tính thanh khoản", ông nói.
Sẽ còn tăng?
Theo ước tính của lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh, mức tăng 1% lần này chỉ "giúp" NHNN rút khỏi lưu thông một lượng tiền khoảng 3.000 tỷ đồng. Vị này cho rằng, lần tăng DTBB này có thể chỉ là đợt tăng đầu tiên trong năm nay, các đợt tăng DTBB tiếp theo sẽ được tiến hành với mức độ từ từ nhằm từng bước hút bớt tiền đồng khỏi lưu thông, hướng tới mục tiêu ổn định tiền tệ, kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ.
"Như vậy, đợt tăng này có thể coi như một cú tập dượt cho các NHTM trong năm 2008. Còn tăng thêm bao nhiêu lần và tăng tới bao nhiêu còn tùy thuộc vào diễn biến trên thị trường tiền tệ", vị này nhận định.
Khi được hỏi về tác động của việc tăng DTBB của NHNN lần này, một giám đốc ngân hàng cổ phần cho rằng, việc này đã được các ngân hàng dự đoán từ cuối năm trước, do vậy, quyết định này không gây "sốc" với các ngân hàng. "NHNN có thể tăng thêm mức DTBB, nhưng nếu các mức tăng được chia nhỏ và không quá đột ngột, các NHTM vẫn có thể điều tiết được", vị giám đốc này nói.
