Hình ảnh: Internet
Theo báo cáo chiến lược tháng 9 của SSI, nhịp tăng của tháng 8 đã hiện thực hóa phần lớn kỳ vọng hồi phục. VN-Index tăng 5,6% trong tháng 8 và tăng 11% so với đáy tháng 7, với nhiều cổ phiếu hiện đang giao dịch cao hơn 15-20% so với vùng đáy cuối tháng 7. Mức phục hồi này tương đồng với biên độ 10-15% thường thấy trong một thị trường đi ngang, qua đó để lại dư địa tăng giá khá hạn chế trong ngắn hạn.
 |
Yếu tố mùa vụ càng củng cố cho sự thận trọng. Theo thống kê sau giai đoạn nghỉ lễ 2/9, chỉ số VN-Index đã giảm điểm trong 3 trên 5 tháng 9 gần nhất và chỉ đi ngang trong 2 năm còn lại (2021, 2024), với mức giảm bình quân 3,5% trong 5 năm qua.
Do đó, SSI Research kỳ vọng thị trường sẽ bước vào giai đoạn tích lũy và chịu áp lực bán mạnh hơn trong nửa cuối tháng 9, một khi dòng vốn từ việc nâng hạng FTSE đã được hấp thụ. Nhìn lại quá khứ, thanh khoản tháng 9 hầu như không cải thiện nhiều so với tháng 8, nên dòng tiền nhiều khả năng sẽ luân chuyển giữa các nhóm ngành hơn là tạo ra một xu hướng rõ ràng trên toàn thị trường. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nên ưu tiên các cổ phiếu phòng thủ và giữ tâm thế chọn lọc.
"Nâng hạng thị trường là sự kiện thị trường được quan tâm nhất trong tháng 9, nhưng luận điểm đầu tư bền vững hơn là liệu Việt Nam có thể đại diện một phần lớn hơn giá trị kinh tế của mình thông qua các chứng khoán có thanh khoản, dễ tiếp cận và đầu tư được ở cấp định chế hay không", SSI Research nhấn mạnh.
Tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE Emerging All Cap tăng từ khoảng 0,34–0,35% hồi tháng 3 lên khoảng 0,49–0,50% vào tháng 8. Đợt triển khai ban đầu khởi động quá trình chuyển đổi chính thức vào rổ chỉ số thị trường mới nổi, trong khi các kỳ đánh giá tiếp theo sẽ kiểm chứng liệu cải cách thị trường và các chứng khoán mới có tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư được của Việt Nam hay không.
Trong kịch bản dung lượng tĩnh, tỷ trọng của Việt Nam ổn định quanh 0,49%, tạo ra khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động lũy kế qua các đợt triển khai.
Trong kịch bản mở khóa dung lượng mang tính minh họa, tỷ trọng tăng về 0,95% vào tháng 9 năm 2027, hàm ý khoảng 4,28 tỷ USD dòng vốn thụ động lũy kế.
Việc mở khóa quy mô thị trường đòi hỏi free-float lớn hơn, thêm dư địa sở hữu nước ngoài, các niêm yết vốn hóa lớn mới, cải thiện thanh toán và thực thi, quản trị và công bố thông tin mạnh hơn, cùng nền tảng nhà đầu tư định chế trong nước sâu hơn.
Theo SSI Research, tăng trưởng kinh tế đơn thuần không mở rộng dung lượng chỉ số trừ khi giá trị đó được đại diện thông qua các chứng khoán niêm yết đủ lớn và dễ tiếp cận.
Sự phân biệt giữa tiếp cận thụ động và phân bổ chủ động là quan trọng. Bằng chứng liên thị trường cho thấy yếu tố quốc gia giải thích một phần lớn hơn sự phân tán lợi suất ở các thị trường mới nổi so với các thị trường phát triển, nơi yếu tố ngành đóng vai trò lớn hơn. Điều này không hàm ý rằng Việt Nam sẽ tự động vượt trội sau khi được nâng hạng.
Theo đó, nhà đầu tư chủ động sẽ tiếp tục đánh giá Việt Nam như một phân bổ theo quốc gia dựa trên chất lượng tăng trưởng, độ tin cậy cải cách, định giá, thanh khoản và khả năng đầu tư. Nâng hạng FTSE thiết lập sự ghi nhận trong rổ chỉ số; sự thể hiện ở cấp doanh nghiệp mới quyết định liệu Việt Nam có trở thành một vị thế tăng tỷ trọng chủ động hay không.
"Việc nâng hạng FTSE không nằm ở sự kiện tháng 9, mà ở chỗ liệu Việt Nam có thể có tỷ trọng lớn hơn giá trị kinh tế của mình nhờ các cổ phiếu có tính thanh khoản cao, dễ tiếp cận và đầu tư được ở cấp định chế hay không", SSI Research nhìn nhận.
 |
Nhìn vào các con số cho thấy, áp lực bán ròng của khối ngoại đã thu hẹp đáng kể, chỉ còn 1,4 nghìn tỷ đồng trong tháng 8, giảm 88,6% so với mức 11,9 nghìn tỷ đồng của tháng 7 và là mức thấp nhất trong vòng 5 tháng. Sự cải thiện này gần như hoàn toàn đến từ việc lực bán giảm bớt: tổng giá trị bán giảm 22% so với tháng trước, xuống còn 41,7 nghìn tỷ đồng, trong khi tổng giá trị mua vẫn được giữ ổn định quanh mức 40,4 nghìn tỷ đồng. Mặc dù vậy, giá trị bán ròng lũy kế 8 tháng đầu năm 2026 vẫn ở mức cao, lên tới 93,6 nghìn tỷ đồng.
Dù vậy, thanh khoản vẫn chỉ duy trì ở mức vừa phải, với giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên đạt 18,7 nghìn tỷ đồng, thấp hơn khá nhiều so với mức bình quân 26,9 nghìn tỷ đồng của 8 tháng đầu năm 2026 và 28,9 nghìn tỷ đồng của năm 2025.
Điều này cho thấy nhịp hồi phục chủ yếu được dẫn dắt bởi áp lực bán hạ nhiệt, chứ không phải nhờ lực cầu mua đủ mạnh để lấn át đà bán. Đây chính là điểm mấu chốt cần lưu ý cho tháng 9.
Chủ điểm đầu tư: Thận trọng trong ngắn hạn, tích cực trong trung hạn
SSI Research nhìn nhận tháng 9 là một giai đoạn tích lũy, chứ chưa phải khởi đầu của một chu kỳ tăng mới. Do đó, đà tăng của thị trường quanh sự kiện nâng hạng theo FTSE là cơ hội để hiện thực hóa lợi nhuận và giảm bớt tỷ trọng các cổ phiếu có hệ số beta cao, song vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với trung hạn.
Trong giai đoạn đầu tháng 9, đợt giải ngân nguồn vốn thụ động đầu tiên của quá trình nâng hạng có thể hỗ trợ các cổ phiếu thành phần trong rổ FTSE. Khi lực đỡ này dần suy giảm, ưu tiên luân chuyển sang nhóm cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận vững chắc, đi cùng những cổ phiếu có lượng tiền mặt ròng cao, tỷ suất cổ tức hấp dẫn và các cổ phiếu phòng thủ như tiện ích và điện.
Vì vậy, SSI Research duy trì vị thế thận trọng trong tháng 9, song vẫn giữ quan điểm tích cực về mặt chiến lược trung và dài hạn khi bước sang cuối năm 2026 – đầu năm 2027. Đợt giải ngân tiếp theo của quá trình nâng hạng thị trường cùng chu kỳ lợi nhuận đang dần hồi phục chính là hình ảnh phản chiếu của thị trường đối với quá trình chuyển đổi nguồn lực thành hiệu quả thực tế: từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất (năng suất và giá trị bền vững).
Các nhóm cổ phiếu theo chủ điểm đầu tư, bao gồm: tăng trưởng lợi nhuận tốt trong quý 3/202 như HT1, PVT; hưởng lợi từ nâng hạng thị trường SSI, MCH, VHM, VRE, BID, FPT; tỷ suất cổ tức cao BMP, TNG; có tăng trưởng lợi nhuận tốt trong quý III/2026 và hưởng lợi từ nâng hạng thị trường HPG, MSN, VCB, VPB; có tăng trưởng lợi nhuận tốt trong quý III/2026 và tỷ suất cổ tức cao DPR.
