Trong khoảng cách giữa tin đồn và sự thật, cơ hội và rủi ro luôn song hành
Thật giả khó lường
Khi mạng xã hội phát triển với nhiều nền tảng, thông tin có thể được lan truyền chỉ trong thời gian rất ngắn. Đặc biệt trên thị trường chứng khoán, nơi tin tức thường gắn liền với doanh nghiệp, mã cổ phiếu và kỳ vọng của nhà đầu tư về tương lai, mỗi tin đồn (rumor) liên quan đến kế hoạch đầu tư, thoái vốn, biến động nhân sự hay việc lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết bị điều tra đều có thể tác động mạnh tới giá cổ phiếu.
Thực tế, không phải mọi tin đồn đều sai. Tùy nội dung và mức độ xác thực, tin đồn có thể tác động khác nhau tới thị trường và giá cổ phiếu. Có những tin đồn chính xác giúp nhà đầu tư thoát hàng sớm, nhưng cũng có những thông tin sai lệch khiến nhà đầu tư bán ra trong những thời điểm thiếu bình tĩnh.
Chẳng hạn, tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (mã DGC), ngay cuối năm 2025, thị trường đã đồn thông tin liên quan tới lãnh đạo chủ chốt bị điều tra, giá cổ phiếu bị bán tháo mạnh trong tháng 12/2025, giảm 34,4% giá trị từ 92.940 đồng/cổ phiếu về 61.000 đồng/cổ phiếu. Cho đến giữa tháng 3/2026, khi thông tin chính thức về loạt lãnh đạo Hóa chất Đức Giang được công bố, cổ phiếu đã giảm thêm 39,3% trước khi tích luỹ đi ngang trở lại.
Hay trong nửa cuối năm 2025 và đầu năm 2026, việc Việt Nam đẩy mạnh khung pháp lý và thí điểm thị trường tài sản mã hóa (tiền điện tử) đã giúp nhóm cổ phiếu chứng khoán có thêm câu chuyện kỳ vọng. Thị trường liên tục đồn đoán về nhóm doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ dòng sự kiện này. Bên cạnh đó, với câu chuyện điều tra một số sai phạm tại dự án sân bay Quốc tế Long Thành, thị trường cũng đã đồn đoán từ cuối năm 2025 và phải tới tháng 3/2026 mới xuất hiện thông tin chính thức.
Điểm chung của những tin đồn sau đó được xác nhận là giá cổ phiếu thường đã phản ánh một phần thông tin ngay từ giai đoạn xuất hiện tin đồn. Tuy nhiên, nếu nhà đầu tư nhạy bén bán sớm giai đoạn đầu có thể tránh thua lỗ thay vì bán thời điểm ra tin chính thức.
Mặc dù vậy, trong thị trường tài chính nơi mạng xã hội phát triển mạnh, việc sàng lọc thông tin trở nên đặc biệt quan trọng, bởi không phải thông tin nào cũng chính xác. Nhiều dữ liệu nhiễu, sai lệch khi kết hợp với tốc độ lan truyền nhanh và thiếu kiểm chứng đã tác động trực tiếp tới doanh nghiệp, giá cổ phiếu và tạo ra các nhịp bán ngắn hạn. Đáng chú ý, các tin giả thường được xây dựng trên một phần sự thật hoặc thông tin quá khứ, khiến việc phân biệt giữa tin thật và tin giả ngày càng trở nên khó khăn đối với nhà đầu tư.
Cuối năm 2025, Công ty Chứng khoán VIX (mã VIX) đã nhận được phản ánh từ một số nhà đầu tư đối với thông tin lan truyền trên một số diễn đàn và một số trang mạng xã hội có liên quan đến VIX nói chung và mã cổ phiếu VIX nói riêng.
Sau khi ghi nhận và kiểm tra, Chứng khoán VIX khẳng định đây là các thông tin sai sự thật. Những thông tin này đã ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, khách hàng, gây mất niềm tin vào hình ảnh, uy tín của VIX, dẫn đến xâm phạm quyền lợi của cổ đông VIX.
Từ trường hợp này có thể thấy, tin đồn không chỉ tác động tới giá cổ phiếu trong ngắn hạn mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh thông tin lan truyền theo cấp số nhân trên mạng xã hội, nơi một dòng trạng thái có thể trở thành “sự thật thị trường” chỉ trong vài giờ.
Ở chiều ngược lại, cũng chính sự lan truyền nhanh đó khiến doanh nghiệp niêm yết ngày càng phải chủ động hơn trong công bố thông tin, phản hồi kịp thời và minh bạch hơn để ổn định tâm lý nhà đầu tư.
Người đưa tin và trách nhiệm kiểm chứng
Vai trò của người làm báo tài chính không chỉ là đưa tin, mà còn là phân biệt giữa kỳ vọng, đồn đoán và dữ liệu xác thực từ doanh nghiệp.
Thực tế, đối với phóng viên Báo Đầu tư Chứng khoán, câu chuyện không đơn thuần là nhanh mà còn phải chính xác. Nếu mạng xã hội giúp thông tin lan truyền chỉ trong vài phút thì với phóng viên, yêu cầu không chỉ là tốc độ mà còn là tính chính xác và khả năng kiểm chứng. Điều đó đòi hỏi sự tìm tòi, kết nối nguồn tin và hiểu biết sâu về doanh nghiệp cũng như thị trường.
Trong môi trường mà “tin chạy trước giá cổ phiếu”, vai trò của người làm báo tài chính không chỉ là đưa tin, mà còn là phân biệt giữa kỳ vọng, đồn đoán và dữ liệu xác thực từ doanh nghiệp.
Tại Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco, mã PET), sau khi cổ đông Nhà nước thoái vốn tháng 12/2025, thị trường đồn đoán về khả năng xuất hiện nhóm cổ đông mới tham gia và Công ty có thể mở rộng hợp tác với đối tác trong nước phát triển nhiều dự án, bao gồm các dự án bất động sản đã đóng băng nhiều năm cùng một số lĩnh vực kinh doanh tiềm năng khác.
Theo ghi nhận của phóng viên, ông Phùng Tuấn Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị Petrosetco cho biết, đây là thời điểm thích hợp để doanh nghiệp thay đổi cơ chế, mở rộng lĩnh vực kinh doanh và đón nhận nhà đầu tư chiến lược. Theo đó, Petrosetco đã thông qua kế hoạch đầu tư 2.200 tỷ đồng, gồm việc góp 51% vốn Công ty TNHH Hạ tầng Gelex Bắc Sài Gòn 1, góp 41% vốn Công ty TNHH Đầu tư Hạ tầng Gelex Bắc Sài Gòn 2 và 41% vốn Công ty TNHH Hạ tầng Gelex Tây Thành phố.
“Con số gần 37.000 tỷ đồng nghe có vẻ lớn nhưng phần vốn Petrosetco tham gia chỉ chiếm một phần và đã nằm trong tính toán của Ban lãnh đạo. Công ty chưa có kế hoạch tăng vốn để thực hiện 3 dự án BT (xây dựng - chuyển giao). Nếu có tăng cũng không nhiều và sau khi TP.HCM có quyết định giao đất, Công ty sẽ xin ý kiến cổ đông”, ông Phùng Tuấn Hà chia sẻ nguồn vốn triển khai dự án xử lý nước thải quy mô lớn tại TP.HCM với vốn đầu tư gần 37.000 tỷ đồng theo hình thức BT.
Qua đó có thể thấy, thay vì chỉ nhìn vào “con số khổng lồ” trên thị trường đồn đoán, dữ liệu thực tế từ lãnh đạo doanh nghiệp giúp làm rõ bản chất dòng vốn, mức độ tham gia và tiến độ triển khai dự án, từ đó giảm thiểu những diễn giải sai lệch trong cộng đồng đầu tư.
Tương tự, tại Công ty cổ phần Thép Nam Kim (mã NKG), khi doanh nghiệp chuẩn bị đưa nhà máy mới vào vận hành và ngành thép đang chịu áp lực cạnh tranh cao bởi các doanh nghiệp xuất khẩu tôn mạ có xu hướng quay lại tập trung nội địa trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gặp khó, thị trường cũng xuất hiện nhiều đồn đoán về áp lực cạnh tranh đối với doanh nghiệp tôn mạ.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, ông Hồ Minh Quang, Chủ tịch Hội đồng quản trị Thép Nam Kim chia sẻ, xuất khẩu hiện gặp khó khăn, do đó Công ty định hướng tìm kiếm các phân khúc, thị trường ít cạnh tranh, tránh đối đầu trực tiếp. Trong đó, Nhà máy Phú Mỹ sẽ đáp ứng được các yêu cầu khi các sản phẩm mang tính hiện đại, hướng tới thay thế hàng nhập khẩu. Nhà máy mới sẽ tăng trưởng từng bước theo lộ trình đã đề ra.
Ở đây, sự khác biệt giữa “thị trường đồn đoán” và “định hướng doanh nghiệp” cho thấy một thực tế quen thuộc: giá cổ phiếu không chỉ phản ánh kết quả hiện tại mà còn phản ánh kỳ vọng tương lai, nhưng kỳ vọng đó có thể bị đẩy quá xa hoặc điều chỉnh quá nhanh theo tâm lý đám đông.
Trong thời đại mà tin tức có thể đi trước báo cáo tài chính, còn kỳ vọng đôi khi chạy nhanh hơn cả dòng tiền, thị trường chứng khoán không chỉ là nơi định giá doanh nghiệp mà còn là nơi kiểm chứng tốc độ lan truyền của thông tin. Và chính trong khoảng cách giữa tin đồn và sự thật, cơ hội và rủi ro luôn song hành, tạo nên sức hấp dẫn riêng của thị trường chứng khoán.
