Quyền lợi của cổ đông nhỏ

Không ít người vẫn băn khoăn, như thế nào là cổ đông nhỏ và quyền lợi của cổ đông nhỏ trong công ty cổ phần được bảo vệ như thế nào?
Các cổ đông nhỏ cần liên kết thành nhóm cổ đông để tạo dựng “tiếng nói” trong doanh nghiệp.

Xin thưa, cổ đông nhỏ là những cổ đông chiếm dưới 5% tổng số cổ phần của công ty. Vì chỉ cổ đông chiếm từ 5% tổng số cổ phần mới có quyền ứng cứ thành viên HĐQT. Như vậy, chỉ có các cổ đông lớn mới có cơ hội trở thành người điều hành công ty. Về quyền lợi của các cổ đông trong công ty cổ phần, theo quy định của Luật Doanh nghiệp là ngang nhau. Điểm 5, Điều 78 Luật Doanh nghiệp quy định: “mỗi cổ phần của cùng một loại đều tạo cho người sở hữu nó các quyền, nghĩa vụ và lợi ích ngang nhau”. Tuy nhiên, trên thực tế, “quyền lực” lại rơi vào tay những cổ đông lớn và đặc biệt trong các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa (trong đó cổ đông nhà nước chiếm quá bán) thì tiếng nói của các “ông lớn” lại càng được khẳng định.

Thị trường chứng khoán Việt Nam hình thành và phát triển đầy thăng trầm khiến rất nhiều nhà đầu tư trở thành cổ đông “bất đắc dĩ” khi mua chứng khoán. Trong các cuộc họp ĐHCĐ, cổ đông nhỏ thường là những người “thấp cổ bé họng”, không có ý kiến quyết định gì khi đại hội lấy ý kiến thông qua các vấn đề có liên quan. Như vậy, các cổ đông nhỏ chỉ biết “ngoan ngoãn” nhận phần cổ tức khi được công ty thanh toán và đương nhiên chấp thuận mọi quyết định đưa ra của ban điều hành - những cổ đông lớn. Nếu những quyết định đó là đúng đắn, có lợi cho công ty và mang tính công bằng thì đó là điều đáng hoan nghênh và may mắn cho cổ đông công ty nói chung và các cổ đông nhỏ nói riêng, nhưng nếu đó là những quyết định không đúng đắn, thiếu tính công bằng thì quyền lợi của các cổ đông nhỏ sẽ được đảm bảo như thế nào?

Thực tế cho thấy, trong không ít công ty cổ phần đã xảy ra sự bất công bằng về quyền lợi, mà trong đó những người thua thiệt là các cổ đông nhỏ. Vậy các cổ đông nhỏ phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Khoản 2 Điều 79 Luật Doanh nghiệp quy định: nhóm cổ đông sở hữu trên 10% tổng số cổ phần phổ thông trong thời hạn liên tục ít nhất sáu tháng hoặc tỷ lệ khác nhỏ hơn quy định tại điều lệ công ty có các quyền như đề cử người vào HĐQT và ban kiểm soát, yêu cầu triệu tập họp ĐHCĐ, yêu cầu ban kiểm soát kiểm tra từng vấn đề cụ thể liên quan đến quản lý, điều hành hoạt động của Công ty khi xét thấy cần thiết...

Theo đó, các cổ đông nhỏ cần liên kết thành nhóm cổ đông để tạo dựng “tiếng nói”, tham gia quyết định các vấn đề trong hoạt động của doanh nghiệp nhằm hạn chế tới mức thấp nhất nguy cơ “thua thiệt” về sự “nhỏ bé” của mình. 

Thu Hương
Thu Hương