Quốc hội thông qua Luật Đấu giá tài sản: Chốt mức đặt trước 20-50% giá khởi điểm đất ở

(ĐTCK) Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản, tiếp tục duy trì mức tiền đặt trước từ 20-50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết sáng 20/11

Sáng 20/11, Kỳ họp thứ 2 - Quốc hội khoá XVI bước vào đợt họp thứ hai, dự kiến diễn ra trong hai ngày 20 và 21/11/2026. Trong 2 ngày làm việc cuối cùng, Quốc hội dự kiến sẽ thông qua gần 50 dự án luật, nghị quyết và bế mạc kỳ họp.

Với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.

Luật gồm 7 chương, 66 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, trừ quy định tại khoản 2, Điều 65.

Giữ khung đặt trước 20-50% giá khởi điểm

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung số liệu về tình trạng bỏ cọc, đánh giá tác động của mức tiền đặt trước 20-50% (Điều 35), bởi mức cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực sự tham gia đấu giá.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật bổ sung khoản 10 Điều 35, giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, phù hợp với tính chất từng loại tài sản và điều kiện thực tiễn tại địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý đối với người tham gia đấu giá.

Theo báo cáo của Chính phủ, thống kê tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên phát sinh hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở cho thấy, các quy định về nâng mức tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy hiệu quả, kéo giảm đáng kể số người trúng đấu giá bỏ cọc.

Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do người trúng không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm 2026, trong khi tổng số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889.

Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Về người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm (khoản 3 Điều 36), có ý kiến đề nghị không quy định nội dung này vì chưa đúng bản chất cạnh tranh về giá, chưa bảo đảm quyền không trả giá; đề nghị giải trình khả năng phòng ngừa thông đồng của cơ chế bốc thăm.

Chính phủ cho biết, người tham dự phiên đấu giá đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự phiên đấu giá; do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước. Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản như trong thực tiễn đã xảy ra (nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá) để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Quốc hội nghe báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.sáng 20/11

Dự thảo Luật kế thừa quy định hiện hành không quy định buộc trả cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia. Khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn thì bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi chọn người trúng.

Dự thảo Luật quy định trường hợp tất cả người tham dự phiên đấu giá từ chối bốc thăm thì đấu giá không thành (điểm c khoản 1 Điều 41); người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và xử lý tiền đặt trước theo quy định. Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá (khoản 3 Điều 36). Do đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho giữ quy định này.

Bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá

Về các biện pháp cấm tham gia đấu giá tại Điều 58, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá, gồm từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá.

Quy định nhằm xử lý các vi phạm phát sinh ở nhiều giai đoạn, tăng tính răn đe, ngăn ngừa tình trạng trả giá cao bất thường rồi từ chối kết quả để trục lợi.

Đối với cơ chế coi người tham dự phiên đấu giá là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm, Chính phủ đề nghị giữ quy định. Theo đó, khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, việc bốc thăm được thực hiện công khai, bình đẳng để xác định người trúng đấu giá.

Luật cũng chỉnh lý quy định về đấu giá trực tuyến theo hướng không ấn định ngưỡng 200 triệu đồng trong luật mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến, phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn.

Về điều kiện kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản, dự thảo Luật luật hóa các nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường. Hoạt động đấu giá vẫn được quản lý thông qua tiêu chuẩn nghề nghiệp, chứng chỉ hành nghề, trách nhiệm pháp lý và công tác kiểm tra, giám sát.

Luật cũng quy định trách nhiệm bảo vệ người mua tài sản đấu giá ngay tình. Trường hợp kết quả đấu giá bị hủy do vi phạm trình tự, thủ tục, các bên phải khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả tài sản đã nhận; nếu không thể hoàn trả bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, bên gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật.

Minh Minh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục