Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết (Ảnh: Đức Thanh)
Sáng 24/8, với đa số phiếu tán thành (464/476 đại biểu có mặt), Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Theo đó, nghị quyết này quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình, hạng mục công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang đã được tổ chức triển khai, đã được thi công xây dựng từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026, trước khi hoàn thiện thủ tục theo quy định của pháp luật.
Các trường hợp được áp dụng bao gồm dự án thuộc danh mục các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 ban hành kèm theo Quyết định số 948/QĐ-TTg.
Cùng với đó, là các công trình, hạng mục công trình thuộc dự án đối ứng thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC áp dụng loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (dự án BT); và các hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ chất thải, tiếp nhận chất thải từ hoạt động xây dựng để phục vụ các dự án, công trình, hạng mục công trình quy định tại các công trình, dự án nói trên.
Trước khi các đại biểu bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết. Theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, hoàn thiện đầy đủ danh mục dự án, công trình áp dụng Nghị quyết kèm theo nội dung thuyết minh, trong đó đã làm rõ thời điểm khởi công, thi công các công trình, dự án để báo cáo Quốc hội.
“Chính phủ, các bộ, ngành và UBND tỉnh An Giang sẽ thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, thanh tra, bảo đảm chỉ áp dụng Nghị quyết đối với các dự án, công trình thuộc phạm vi được cấp có thẩm quyền cho chủ trương; tuyệt đối tránh mở rộng phạm vi áp dụng hoặc tạo tiền lệ trong việc xử lý các trường hợp tương tự”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.
Cũng theo Bộ trưởng, quy định như vậy là phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền, bảo đảm tính linh hoạt, phát huy tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, không làm ảnh hưởng tới tiến độ hết sức cấp bách của các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.
Liên quan đến ý kiến đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan trọng việc xác định sự cần thiết, tổng mức đầu tư, hiệu quả đầu tư…, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 948/QĐ-TTg. Sự cần thiết, tổng mức đầu tư, hiệu quả đầu tư, nguồn ngân sách trung ương, địa phương… đều đã được xem xét trong quá trình phê duyệt danh mục dự án.
Liên quan hoạt động đổ chất thải phát sinh từ hoạt động xây dựng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu bổ sung trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi xảy ra sự cố môi trường, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, Dự thảo Nghị quyết là văn bản quy định cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án phục vụ APEC 2027, chứ không nhằm mục đích thay đổi hoặc miễn nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu theo pháp luật hiện hành. Do vậy, trách nhiệm xử lý, bồi thường thiệt hại khi xảy ra sự cố môi trường của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu phải tuân thủ quy định của pháp luật hiện hành về bảo vệ môi trường và pháp luật có liên quan.
“Trường hợp việc thi công, khai thác, vận hành các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC có tác động tiêu cực hoặc rủi ro phát sinh làm ảnh hưởng đến môi trường và đời sống người dân, Dự thảo Nghị quyết cũng đã có các quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu trong việc xử lý, khắc phục các tác động này”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Nghị quyết cũng đã nêu rõ yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể có liên quan theo quy định của pháp luật, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.
Đồng thời, Nghị quyết xác định nguyên tắc là không hợp pháp hóa sai phạm có tính chất vụ lợi, không để phát sinh sai phạm mới, không loại trừ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có sai phạm vì mục đích vụ lợi; xử lý nghiêm hành vi lợi dụng Nghị quyết để tham nhũng, tiêu cực, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước…
