Bán tài sản tạo dòng tiền để tập trung cho dự án “treo”
Trong nửa đầu năm 2026, Công ty cổ phần Quốc Cường Gia Lai (mã QCG) đã chuyển nhượng Nhà máy Thủy điện IaGrai 1, IaGrai 2 và Ayun. Từ các thương vụ này, doanh nghiệp ghi nhận 243,2 tỷ đồng từ thanh lý, nhượng bán nhà máy thủy điện, trong khi cùng kỳ năm trước không phát sinh khoản thu này.
Đáng chú ý, dù doanh thu nửa đầu năm chỉ đạt 80,78 tỷ đồng, giảm 66,7% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế vẫn đạt 181,7 tỷ đồng, tăng hơn 17 lần. Tuy nhiên, chất lượng lợi nhuận cho thấy sự phụ thuộc lớn vào khoản thu bất thường. Lợi nhuận gộp chỉ đạt 22,3 tỷ đồng, thấp hơn tổng chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp 38,3 tỷ đồng. Nhờ khoản lợi nhuận khác 242,4 tỷ đồng, chủ yếu đến từ thanh lý tài sản, Công ty mới ghi nhận mức lợi nhuận đột biến.
Sau khi bán các nhà máy thủy điện, lượng tài sản có khả năng tạo dòng tiền của Quốc Cường Gia Lai tiếp tục thu hẹp. Tại ngày 30/6/2026, Công ty chỉ còn 147,7 tỷ đồng tiền mặt, trong khi phần lớn tài sản nằm ở các khoản dài hạn.
Trong đó, tài sản dở dang dài hạn lên tới 5.404,8 tỷ đồng, chiếm 68,1% tổng tài sản; hàng tồn kho ở mức 1.290,7 tỷ đồng, tương đương 16,3% tổng tài sản. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, toàn bộ tài sản dở dang dài hạn liên quan đến dự án Khu dân cư Bắc Phước Kiển (gọi tắt là dự án Phước Kiển). Đây cũng là dự án mà Quốc Cường Gia Lai phải hoàn trả 2.882,8 tỷ đồng đã nhận theo hợp đồng hứa mua, hứa bán.
Trong nửa đầu năm 2026, Quốc Cường Gia Lai tiếp tục thanh toán thêm 100 tỷ đồng, nâng tổng số tiền đã trả lên 1.411,4 tỷ đồng. Như vậy, doanh nghiệp còn phải thanh toán 1.471,4 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, đến cuối tháng 6/2026, Công ty đã tạm nộp 256 tỷ đồng liên quan đến vụ án tại dự án 39-39B Bến Vân Đồn, tăng 156 tỷ đồng so với đầu năm. Theo thuyết minh của Công ty, khoản tiền này được ghi nhận là khoản phải thu, được bảo lãnh bằng các biên bản thỏa thuận hỗ trợ tài chính không lãi và chưa phải hoàn trả cho đến khi bản án liên quan có hiệu lực pháp luật.
Nhu cầu vốn lớn để lấy lại dự án Phước Kiển
Để biến hơn 5.400 tỷ đồng tài sản dở dang thành dòng tiền thực tế, doanh nghiệp trước hết phải giải quyết các vấn đề pháp lý và nghĩa vụ tài chính.
Tại ngày 30/6/2026, Quốc Cường Gia Lai có 933,3 tỷ đồng dư nợ vay ngắn hạn và 1.752,9 tỷ đồng phải trả ngắn hạn khác.
Trong khoản phải trả khác, nghĩa vụ với Công ty cổ phần Đầu tư Sunny Island là 1.471,4 tỷ đồng. Quốc Cường Gia Lai đồng thời đang vay và mượn 787,9 tỷ đồng từ các cá nhân, trong khi dư nợ vay ngân hàng ở mức 69,8 tỷ đồng.
Theo Báo cáo kiểm toán bán niên 2026, nợ ngắn hạn của Quốc Cường Gia Lai tại thời điểm 30/6/2026 đã vượt tài sản ngắn hạn, trong khi tài sản ngắn hạn chỉ ở mức 884,1 tỷ đồng.
Bài toán của Quốc Cường Gia Lai vì vậy không chỉ là xử lý các nghĩa vụ nợ, mà còn là huy động đủ nguồn lực để hoàn tất nghĩa vụ tài chính, qua đó có thể nhận lại hồ sơ và tiếp tục triển khai dự án Phước Kiển.
Tại Đại hội đồng cổ đông đầu năm 2026, ông Nguyễn Quốc Cường, Tổng giám đốc Quốc Cường Gia Lai cho biết, một trong những mục tiêu trọng tâm giai đoạn 2026-2028 là hoàn tất việc thu hồi dự án Phước Kiển. Dự án đang có thêm một số yếu tố thuận lợi từ định hướng quy hoạch mới, với khả năng tăng hệ số sử dụng đất, quy mô dân số và hưởng lợi từ các dự án hạ tầng giao thông kết nối khu vực.
Tuy nhiên, để biến hơn 5.400 tỷ đồng tài sản dở dang thành dòng tiền thực tế, doanh nghiệp trước hết phải giải quyết các vấn đề pháp lý và nghĩa vụ tài chính. Cuối năm 2016, tồn kho tại dự án Phước Kiển đã lên tới 4.201 tỷ đồng, chiếm 51,1% tổng tài sản. Gần một thập niên sau, giá trị tài sản dở dang liên quan đến dự án đã tăng lên 5.404,8 tỷ đồng, chiếm hơn 68% tổng tài sản.
Việc bán các nhà máy thủy điện giúp Quốc Cường Gia Lai tạo ra khoản lợi nhuận lớn trong ngắn hạn, nhưng đồng thời làm thu hẹp nguồn tài sản có khả năng tạo dòng tiền. Trong khi đó, nguồn lực được tập trung vào một dự án bất động sản còn vướng mắc về pháp lý và nghĩa vụ tài chính, đặt ra áp lực đáng kể lên khả năng cân đối dòng tiền của doanh nghiệp.
