Đó là nội dung tại Chỉ thị về tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài năm 2026 và giai đoạn tiếp theo của UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành.
Theo đó, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ dự án và ban quản lý dự án ODA phải quán triệt nguyên tắc phân bổ, quản lý và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các dự án có sức lan tỏa lớn, tạo động lực tăng trưởng dài hạn và góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.
Thực hiện rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài giai đoạn 2026-2030, bảo đảm việc lựa chọn dự án dựa trên các tiêu chí về hiệu quả kinh tế xã hội, hiệu quả tài chính, khả năng hấp thụ vốn, tính khả thi và tính bền vững.
Kiên quyết không đề xuất hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay, chương trình, dự án chưa thật sự cần thiết, hiệu quả thấp, thiếu tính khả thi, không phù hợp với quy hoạch và chiến lược phát triển, chưa xác định rõ nguồn vốn đối ứng hoặc có nguy cơ thất thoát, lãng phí.
Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng đăng ký nhu cầu vốn vượt khả năng hấp thụ, bố trí vốn dàn trải hoặc đề xuất các dự án không bảo đảm tiến độ cam kết.
Chỉ thị nhấn mạnh việc quản lý, sử dụng hiệu quả và giải ngân vốn nước ngoài là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Chủ dự án chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh về chất lượng chuẩn bị đầu tư, tiến độ thực hiện, hiệu quả dự án cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.
Các dự án sẽ được phân loại theo mức độ giải ngân để ưu tiên bố trí vốn cho những dự án có tiến độ tốt, sắp hoàn thành hoặc sắp hết thời hạn giải ngân theo hiệp định vay.
Đối với các dự án chuẩn bị ký kết với nhà tài trợ nước ngoài, các chủ đầu tư phải chủ động hoàn thiện hồ sơ, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và các điều kiện cần thiết nhằm sẵn sàng triển khai ngay sau khi hiệp định có hiệu lực.
UBND tỉnh cũng yêu cầu không bố trí kế hoạch vốn hằng năm đối với các dự án không đủ điều kiện giải ngân; đồng thời không phê duyệt dự án mới đối với các cơ quan, đơn vị để xảy ra tình trạng chậm giải ngân kéo dài, thất thoát, lãng phí nhưng không có biện pháp khắc phục.
UBND tỉnh Quảng Trị cũng chỉ đạo các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, phân bổ chi tiết kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026, nhập đầy đủ vào hệ thống Tabmis, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có tiến độ tốt và nhu cầu bổ sung vốn. Cùng với đó, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, xây dựng, bảo đảm nguồn vật liệu và bố trí đầy đủ vốn đối ứng để đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân.
Đối với các khó khăn, vướng mắc phát sinh, các cơ quan, đơn vị phải chủ động xử lý theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết, không để ách tắc làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân. Đối với các dự án giải ngân thấp, kéo dài nhiều năm hoặc phải gia hạn hiệp định vay nhiều lần, chủ dự án phải rà soát nguyên nhân, xác định trách nhiệm và xây dựng phương án xử lý cụ thể.
Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát toàn bộ quá trình lựa chọn, chuẩn bị và triển khai dự án; bảo đảm việc quản lý, sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi đúng mục đích, đúng quy định, công khai, minh bạch và hiệu quả.
“Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, thông thầu, nâng khống tổng mức đầu tư, nâng khống giá trị hợp đồng, thất thoát, lãng phí hoặc các hành vi vi phạm khác trong quá trình đề xuất, phê duyệt, thực hiện và giải ngân các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài”, UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh.
Theo UBND tỉnh Quảng Trị, kết quả giải ngân sẽ được xem là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân. Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và tổ chức, cá nhân cố tình làm chậm tiến độ hoặc để xảy ra thất thoát, lãng phí sẽ bị kiểm điểm, xử lý nghiêm theo quy định.
Theo báo cáo Sở Tài chính Quảng Trị, năm 2026, trên địa bàn tỉnh có 9 dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài được bố trí kế hoạch vốn để triển khai thực hiện.
Ngay từ đầu năm, các chủ dự án, Ban quản lý dự án ODA đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án.
Tính đến hết tháng 6/2026, tỷ lệ giải ngân vốn nước ngoài trên địa bàn đạt 23,6% kế hoạch được cấp có thẩm quyền giao, cao hơn mức giải ngân bình quân chung của cả nước (9,99%); tuy nhiên, kết quả giải ngân vẫn thấp hơn tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chung của tỉnh (38,9%), chưa đáp ứng yêu cầu đề ra.
Theo đó, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số dự án còn chậm trong công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, điều chỉnh thiết kế, lựa chọn nhà thầu, bố trí vốn đối ứng, cũng như quá trình phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong xử lý các vướng mắc phát sinh chưa thật sự kịp thời.