Bộ máy gọn hơn, khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn ngắn hơn
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh đang cho thấy những chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, năng lực điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Không chỉ là câu chuyện tinh gọn đầu mối hay giảm tầng nấc trung gian, mô hình mới đang tạo ra áp lực đổi mới mạnh mẽ đối với toàn bộ hệ thống chính trị, đặc biệt là cấp cơ sở – nơi trực tiếp giải quyết công việc của người dân.
 |
Quảng Ninh thực hiện sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. |
Tại Hội nghị sơ kết 01 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp tỉnh Quảng Ninh, ông Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh nhấn mạnh: thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là thay đổi mô hình tổ chức hành chính, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực thi quyền lực ở địa phương.
“Khi không còn cấp trung gian, mọi yêu cầu về tốc độ điều hành, năng lực phối hợp, tính chủ động của cơ sở và trách nhiệm của người đứng đầu đều thay đổi căn bản”, ông Quản Minh Cường khẳng định.
Khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn được rút ngắn hơn, nhưng áp lực điều hành trực tiếp cũng lớn hơn; yêu cầu phản ứng chính sách nhanh hơn và trách nhiệm giải trình trước Nhân dân cũng cao hơn.
Sau sắp xếp, bộ máy chính quyền tiếp tục được tinh gọn theo hướng giảm đầu mối, giảm tầng nấc trung gian và tăng cường phân cấp, phân quyền. Cấp tỉnh hiện còn 14 cơ quan chuyên môn và 3 tổ chức hành chính, giảm 7 đầu mối so với trước đây. Ở cấp xã, mô hình tổ chức tiếp tục được hoàn thiện theo quy mô dân số, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý thực tiễn.
Việc kết thúc hoạt động cấp huyện đã giúp nhiều nhiệm vụ được chuyển trực tiếp về cấp xã, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong quản lý địa bàn, xử lý công việc phát sinh và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Áp lực lớn hơn ở cơ sở, nhưng hiệu quả điều hành rõ nét hơn
Một trong những thay đổi lớn nhất sau khi vận hành mô hình mới là vai trò của cấp xã được nâng lên rõ rệt. Không còn tâm lý “chờ hướng dẫn từng việc”, chính quyền cơ sở buộc phải chuyển sang tư duy quản trị trực tiếp địa bàn, gần dân hơn, phản ứng nhanh hơn và chịu trách nhiệm rõ hơn.
Đi cùng với đó là áp lực rất lớn về khối lượng công việc, nhân lực và yêu cầu chuyên môn.
Theo báo cáo tại hội nghị, toàn tỉnh đã bố trí 2.461 công chức cấp xã để đáp ứng yêu cầu vận hành của 54 xã, phường, đặc khu; đồng thời điều động, biệt phái thêm nhiều cán bộ chuyên môn về cơ sở để tăng cường cho các lĩnh vực còn thiếu như đất đai, xây dựng, tài chính, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi số.
Tỉnh cũng triển khai đồng bộ công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu mới. Riêng năm 2026, Quảng Ninh tổ chức 122 lớp đào tạo, bồi dưỡng cho hơn 10.700 lượt học viên; trong đó có nhiều lớp tập trung vào kỹ năng quản lý nhà nước, chuyển đổi số và thực thi công vụ.
Áp lực lớn hơn, nhưng thực tiễn cho thấy hiệu quả điều hành đang ngày càng rõ nét. Năm 2025, Quảng Ninh đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 11,89%, đứng đầu cả nước; tổng thu ngân sách trên địa bàn tăng 75% so với dự toán. Đáng chú ý, toàn bộ 54 xã, phường, đặc khu đều tăng thu ngân sách; 16 địa phương đã tự bảo đảm được chi thường xuyên từ nguồn thu trên địa bàn, từng bước hình thành cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong quản lý tài chính công ở cấp cơ sở.
 |
Quảng Ninh đã chuẩn hoá và công khai 2.267 thủ tục hành chính. Trong ảnh: Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Việt Hưng. |
Trong cải cách hành chính, tỉnh đã chuẩn hóa và công khai 2.267 thủ tục hành chính; 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình. Trên 90% hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 98%.
Đặc biệt, việc triển khai giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính đang tạo ra thay đổi lớn trong phục vụ người dân. Người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục tại bất kỳ Trung tâm Phục vụ hành chính công nào trong tỉnh mà không phụ thuộc nơi cư trú.
Năm 2025, Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) của Quảng Ninh đạt 88,33%, xếp thứ 2 toàn quốc; Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) tiếp tục duy trì trong nhóm dẫn đầu cả nước.
Không chỉ “tinh gọn”, mà phải “kiến tạo phát triển”
Theo Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, giai đoạn tới, nhiệm vụ đặt ra đối với Quảng Ninh là rất lớn. Yêu cầu hiện nay không còn dừng lại ở việc “vận hành ổn định” mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, mà đã chuyển sang giai đoạn “vận hành hiệu quả, tạo đột phá phát triển”.
Đặc biệt, trong bối cảnh Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương; tỉnh đang từng bước hình thành cấu trúc phát triển đa cực, đa trung tâm, đa hành lang; phát triển tích hợp giữa đô thị, công nghiệp, logistics, kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, kinh tế di sản và đổi mới sáng tạo.
Trong định hướng đó, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phải trở thành nền tảng của một hệ thống quản trị hiện đại, liên thông, dựa trên dữ liệu và có khả năng phản ứng nhanh với yêu cầu phát triển mới.
“Mỗi xã, phường, đặc khu phải trở thành một “điểm kết nối phát triển” trong tổng thể cấu trúc phát triển chung; vừa giữ vai trò quản trị địa bàn, vừa tham gia trực tiếp vào các chuỗi giá trị kinh tế, các hành lang phát triển, các cực tăng trưởng và các không gian đổi mới sáng tạo của Quảng Ninh trong tương lai”, ông Quản Minh Cường nhấn mạnh.
 |
Ông Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh phát biểu tại Hội nghị. |
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh, giai đoạn tới tỉnh không chỉ dừng ở mục tiêu “vận hành ổn định” mô hình chính quyền địa phương 2 cấp mà phải chuyển sang “vận hành hiệu quả, tạo đột phá phát triển”. Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng hiện đại, thông suốt, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.
Quảng Ninh cũng xác định tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu phát triển mới, ưu tiên các lĩnh vực chuyên môn sâu như đất đai, quy hoạch, tài chính, công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Đồng thời, tạo đột phá về cải cách hành chính, dịch vụ công và chuyển đổi số với mục tiêu phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, thuận lợi hơn, minh bạch hơn.
Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong tạo đồng thuận xã hội, nắm tình hình Nhân dân và giám sát hoạt động của chính quyền; tăng cường kiểm tra, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính ở các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư công, tài sản công và giải quyết thủ tục hành chính.
Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh Quản Minh Cường tin tưởng: “Với truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, với bản lĩnh đổi mới, tinh thần đoàn kết, khát vọng phát triển và quyết tâm chính trị cao, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tạo lực phát triển mới, xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là đô thị hiện đại, giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc, có vị thế ngày càng cao trong vùng và cả nước”.
