Trong báo cáo công bố hôm thứ Tư (2/9), PwC cho biết mức chi tiêu này thậm chí có thể lên tới 50.000 tỷ USD trong hai thập kỷ rưỡi tới nếu tốc độ ứng dụng AI vượt xa dự báo trong kịch bản cơ sở – một con số vượt xa quy mô của các dự án lớn trong quá khứ như xây dựng hệ thống đường sắt, mạng internet hay điện khí hóa.
Trước sự gia tăng sử dụng AI từ phía người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ, các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Microsoft và Amazon cùng các nhà cung cấp trung tâm dữ liệu quy mô nhỏ hơn đang nhanh chóng triển khai các cơ sở hạ tầng điện toán mới trên toàn cầu. Phần lớn ngân sách sẽ được dành cho các thiết bị bên trong trung tâm dữ liệu, cụ thể là phần cứng từ các công ty như Nvidia, công ty dẫn đầu thị trường chip AI toàn cầu.
Song song đó, ngành công nghệ đang nỗ lực xoa dịu làn sóng phản đối các trung tâm dữ liệu – yếu tố có nguy cơ làm chậm tiến độ xây dựng.
Theo nhóm nghiên cứu Data Center Watch, ít nhất 75 dự án với tổng trị giá khoảng 130 tỷ USD đã bị chặn hoặc trì hoãn do sự phản đối của người dân địa phương chỉ trong ba tháng đầu năm nay. Những người phản đối thường bày tỏ lo ngại về tác động môi trường, mức tiêu thụ tài nguyên và rộng hơn là những tác động của AI có thể làm đảo lộn thị trường việc làm cũng như cấu trúc xã hội.
PwC cho biết, Mỹ sẽ chiếm gần một nửa tổng chi tiêu dự kiến cho trung tâm dữ liệu, với 15.100 tỷ USD, các khu vực tiếp theo bao gồm châu Á - Thái Bình Dương với 8.200 tỷ USD, châu Âu với 5.600 tỷ USD, Trung Đông với 1.100 tỷ USD và châu Phi với 255 tỷ USD.
Chi tiêu sẽ tiếp tục tăng cho đến giữa thế kỷ này do nhu cầu thay thế định kỳ các thiết bị như bộ xử lý đồ họa (GPU), máy chủ, hệ thống lưu trữ, thiết bị mạng và các phần cứng khác.
Việc liên tục nâng cấp chip thay vì chi phí đất đai hay xây dựng sẽ chiếm phần lớn khoản đầu tư. Điều này hoàn toàn khác biệt so với các chu kỳ chi tiêu vốn truyền thống như trong các thế hệ sản xuất chip nhớ trước đây hay quá trình triển khai mạng internet cáp quang toàn cầu. Các dự án đó thường tập trung vốn vào giai đoạn đầu, chấp nhận chi phí và rủi ro ngay từ khi bắt đầu.
“Mỗi lĩnh vực như đường sắt, điện khí hóa hay internet đều đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và định hình nên một kỷ nguyên… Chu kỳ phát triển cơ sở hạ tầng AI đang diễn ra có quy mô vượt xa cả ba lĩnh vực kể trên. Chu kỳ này tái khởi động sau mỗi 4 đến 6 năm và chưa có dấu hiệu kết thúc”, báo cáo cho biết.
Trung Quốc và Ấn Độ sẽ dẫn đầu đà tăng trưởng nhu cầu
Theo dự báo của PwC, xét trên cơ sở hàng năm, chi tiêu toàn cầu cho trung tâm dữ liệu sẽ tăng từ khoảng 800 tỷ USD vào năm 2026 lên 1.100 tỷ USD vào năm 2030 và 1.800 tỷ USD vào năm 2050.
Trong đó, Trung Quốc và Ấn Độ sẽ đóng góp phần lớn nhất vào mức tăng nhu cầu, nhờ vào quy mô dân số lớn, nền kinh tế số đang mở rộng nhanh chóng và dư địa rộng lớn để tích hợp AI vào các hoạt động kinh doanh cũng như tiêu dùng.
Mặc dù nhu cầu toàn cầu đang rất mạnh mẽ, nhưng các yếu tố như khả năng cung ứng điện, yêu cầu về chủ quyền dữ liệu và luồng cung ứng chất bán dẫn sẽ quyết định khu vực nào thu hút được nguồn vốn đầu tư. Và năng lượng sẽ là yếu tố hàng đầu định hình địa điểm triển khai đầu tư cơ sở hạ tầng AI.
Trên thực tế, phần lớn các dự báo đều phụ thuộc vào tốc độ thiết lập nguồn cung điện ổn định cho các trung tâm dữ liệu. Do đó, việc đảm bảo nguồn điện giá cả phải chăng, ổn định và có hàm lượng carbon thấp trên quy mô lớn là thách thức khó khăn nhất mà nhiều thị trường phải đối mặt.
Ngoài ra, dù các dự báo dựa trên giả định về một hệ thống thương mại tương đối cởi mở – nơi chip bán dẫn được lưu thông tự do qua các thị trường – các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn có thể làm giảm gần 20% tổng vốn đầu tư toàn cầu.
Trong khi đó, xu hướng thúc đẩy chủ quyền công nghệ ngày càng tăng có thể làm thay đổi sự phân bổ vốn đầu tư toàn cầu chứ không làm giảm tổng mức đầu tư.
“Câu hỏi trị giá 31.600 tỷ USD không nằm ở việc liệu có sẵn nguồn vốn hay không. Câu trả lời là có… Câu hỏi cũng không phải là liệu nhu cầu có thực hay không. Câu hỏi đặt ra là khu vực, nhà điều hành và tổ chức nào sẵn sàng nắm bắt nhu cầu đó và khu vực nào thì không”, báo cáo cho biết.
