Đầu tư tiếp tục mở rộng, rủi ro chậm tiến độ gia tăng
Trong báo cáo chiến lược tháng 11/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Phú Hưng (PHS) nhận định, hoạt động đầu tư vào AI trên toàn cầu vẫn đang duy trì quy mô lớn, với chi tiêu cho chip, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu tiếp tục hỗ trợ hoạt động sản xuất.
Theo dự báo của UBS, chi tiêu vốn cho AI trên toàn cầu có thể đạt 1.000 tỷ USD trong năm 2026, tăng lên 1.400 tỷ USD năm 2027 và 1.500 tỷ USD năm 2028. Như vậy, quy mô đầu tư dự kiến tiếp tục gia tăng, dù tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại đáng kể trong năm 2028.
Các tập đoàn công nghệ lớn vẫn duy trì kế hoạch đầu tư đáng kể. Trong đó, Meta dự kiến chi khoảng 135-145 tỷ USD trong năm 2026, trong khi kế hoạch đầu tư của Amazon vào khoảng 220 tỷ USD.
Tuy nhiên, PHS lưu ý rằng, rủi ro đối với lĩnh vực AI hiện nay chủ yếu nằm ở khả năng các dự án bị chậm tiến độ, thay vì việc doanh nghiệp cắt giảm kế hoạch đầu tư.
Một trong những yếu tố được đề cập là những thay đổi có thể xảy ra trong chính sách quản lý AI và trung tâm dữ liệu tại Mỹ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo PHS, việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ có thể làm gia tăng hoạt động giám sát đối với lĩnh vực công nghệ. Các nghị sĩ Đảng Dân chủ đang chuẩn bị những đề xuất liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ giá điện tăng do hoạt động của trung tâm dữ liệu, kiểm định độc lập các mô hình AI và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp phát triển AI.
Dù vậy, khả năng các đề xuất này trở thành luật liên bang trong năm 2027 được đánh giá ở mức thấp, do vẫn cần sự đồng thuận của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Rủi ro đáng chú ý hơn nằm ở cấp bang, nơi các chính quyền địa phương có ảnh hưởng trực tiếp tới việc phê duyệt và triển khai dự án.
Cụ thể, các thống đốc đắc cử thuộc Đảng Dân chủ tại Texas và Georgia từng vận động tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu. Những thay đổi về chính sách tại các bang này có thể khiến các dự án cần phê duyệt mới mất thêm thời gian và phát sinh chi phí.
Bên cạnh những rào cản về chính sách, quy mô chi tiêu vốn ngày càng lớn cũng đang đặt ra vấn đề về khả năng tài trợ và hiệu quả đầu tư của các tập đoàn công nghệ.
Theo số liệu tổng hợp từ Bloomberg, trong quý III/2026, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của 4 trong số 5 tập đoàn công nghệ lớn được khảo sát không đủ bù đắp chi đầu tư, với tổng mức chênh lệch 50,5 tỷ USD. Trong đó, Amazon ghi nhận mức chênh lệch lớn nhất, lên tới 34,8 tỷ USD, tiếp đến là Alphabet, Oracle và Meta. Microsoft là doanh nghiệp duy nhất có dòng tiền hoạt động cao hơn chi đầu tư, với mức chênh lệch 18,6 tỷ USD.
![]() |
| Chi đầu tư vượt dòng tiền hoạt động ở 4/5 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới |
Nhu cầu vốn lớn cũng thể hiện qua các kế hoạch huy động vốn mới. Amazon đang đàm phán khoản vay khoảng 80 tỷ USD, trong khi Oracle đặt mục tiêu huy động khoảng 40 tỷ USD trong năm tài chính 2027 thông qua nợ và vốn chủ sở hữu.
Ở chiều ngược lại, hoạt động kinh doanh điện toán đám mây vẫn duy trì tăng trưởng mạnh. Trong quý III/2026, doanh thu Google Cloud tăng 103% so với cùng kỳ, Amazon Web Services (AWS) tăng 39%, Microsoft Azure tăng 48%, còn mảng hạ tầng đám mây của Oracle tăng 121%. Các doanh nghiệp này cũng ghi nhận quy mô hợp đồng đã ký nhưng chưa ghi nhận doanh thu lên tới hàng trăm tỷ USD.
Ở phía các nhà cung cấp chip, nhu cầu phục vụ trung tâm dữ liệu tiếp tục hỗ trợ kết quả kinh doanh. Doanh thu mảng trung tâm dữ liệu của Nvidia tăng 117%, AMD tăng 97% và Intel tăng 78% so với cùng kỳ. Nvidia cho biết hoạt động xây dựng hạ tầng AI vẫn đang diễn ra mạnh mẽ.
Những số liệu trên phản ánh bức tranh đầu tư công nghệ với hai diễn biến song song: chi tiêu vốn tiếp tục ở mức cao, trong khi doanh thu và nhu cầu sử dụng hạ tầng điện toán vẫn tăng trưởng. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng đầu tư cũng khiến vấn đề dòng tiền và khả năng hoàn vốn nhận được nhiều sự quan tâm hơn.
Cụ thể, thị trường đang đòi hỏi những bằng chứng rõ ràng hơn về doanh thu, dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn. Những yếu tố như đơn hàng chậm, thiếu điện hoặc chi phí vốn cao có thể kéo dài thời gian thu hồi vốn của các dự án.
Áp lực này cũng được đặt trong bối cảnh điều kiện tài chính toàn cầu vẫn tương đối chặt chẽ. Dù lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lùi từ vùng 5,3%/năm xuống khoảng 4,9%/năm vào đầu tháng 11, PHS cho rằng diễn biến này chưa đủ để khẳng định chi phí vốn dài hạn sẽ tiếp tục giảm hoặc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm chuyển sang nới lỏng chính sách tiền tệ.
Cùng với đó, sự điều chỉnh của nhóm cổ phiếu công nghệ trên thị trường chứng khoán quốc tế cũng cho thấy những thay đổi trong kỳ vọng của nhà đầu tư. Các đợt điều chỉnh mạnh của cổ phiếu AI có thể kích hoạt hoạt động giảm đòn bẩy và gia tăng nhu cầu nắm giữ USD, qua đó ảnh hưởng tới dòng vốn trên thị trường tài chính toàn cầu.
Như vậy, trong khi các dự báo vẫn cho thấy chi tiêu vốn AI tiếp tục tăng trong những năm tới, tiến độ triển khai dự án, khả năng huy động vốn và hiệu quả đầu tư đang trở thành những vấn đề được thị trường theo dõi chặt chẽ hơn.
Xuất khẩu điện tử Việt Nam trước những biến số mới
Trong bối cảnh đầu tư công nghệ toàn cầu tiếp tục mở rộng, nhóm hàng điện tử, máy tính và linh kiện đang ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Theo số liệu của Cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 10 tháng năm 2026 đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, điện tử, máy tính và linh kiện đạt 149,41 tỷ USD, tăng 71%, chiếm 29,9% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đây là nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với nhiều ngành xuất khẩu truyền thống. Cùng kỳ, xuất khẩu máy móc, thiết bị tăng 30,4%, điện thoại tăng 18,4%, trong khi dệt may và giày dép chỉ tăng lần lượt 2,2% và 1,8%.
![]() |
Điện tử, máy tính, linh kiện là nhóm có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với các nhóm hàng xuất khẩu truyền thống |
PHS nhận định chu kỳ đầu tư công nghệ toàn cầu có thể hỗ trợ mạnh hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu hiện vẫn tập trung lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, với tỷ trọng 81,2% tổng kim ngạch xuất khẩu trong 10 tháng năm 2026.
Liên quan đến những rủi ro mới đối với lĩnh vực AI, PHS đánh giá hoạt động xuất khẩu điện tử của Việt Nam vẫn được hỗ trợ trong ngắn hạn nhờ quy mô chi tiêu vốn công nghệ toàn cầu duy trì ở mức cao.
Tuy nhiên, từ năm 2027, tiến độ triển khai các dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ là yếu tố cần theo dõi. Nếu các dự án tại Mỹ chậm lại, đơn hàng điện tử từ năm 2027 trở đi có thể giảm.

