Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Nghị quyết 10 không chỉ đặt vấn đề về FDI mà còn yêu cầu phát triển thị trường vốn, nâng hạng thị trường chứng khoán, các quỹ đầu tư, trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do. Việt Nam không chỉ là nơi đặt nhà máy mà phải trở thành nơi huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho khu vực. Quá trình này phải gắn với an ninh tài chính, an toàn hệ thống, minh bạch thông tin, bảo vệ nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro về dòng vốn, rửa tiền, đầu cơ, thao túng thị trường.
Trao đổi về "Giải pháp phát triển thị trường vốn để khuyến khích dòng vốn nước ngoài có chất lượng", ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital bày tỏ phấn khởi khi Nghị quyết xác định thị trường vốn và các nhà đầu tư trên thị trường vốn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thu hút và phát huy hiệu quả của nguồn vốn đầu tư nước ngoài.
| |
Các đại diện doanh nghiệp nước ngoài tại Hội nghị. |
Đại diện lãnh đạo Dragon Capital kiến nghị một số nội dung. Trước hết, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng nhanh của Việt Nam, một trong những thách thức lớn không chỉ là quy mô nguồn vốn mà còn là chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp.
Hiện nay, Kho bạc Nhà nước có thể phát hành trái phiếu kỳ hạn dài với lãi suất khoảng 4% mỗi năm. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nếu phát hành trái phiếu kỳ hạn ba năm vẫn phải chấp nhận mức lãi suất từ 10–12% mỗi năm, còn kỳ hạn năm năm gần như rất khó thực hiện. Khoảng chênh lệch này là quá lớn. Theo góc nhìn của Dragon Capital, cần có những giải pháp nhằm từng bước thu hẹp chi phí vốn cho khu vực doanh nghiệp.
Kiến nghị thứ nhất là Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài. Một giải pháp có thể xem xét là xây dựng cơ chế lãi suất phù hợp đối với các khoản tiền gửi bằng đô la Mỹ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại hệ thống ngân hàng Việt Nam. Điều này sẽ góp phần bổ sung nguồn vốn ngoại tệ ổn định cho nền kinh tế.
Kiến nghị thứ hai là tiếp tục đẩy nhanh tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI trước năm 2030.
Dragon Capital đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc triển khai hệ thống CCP. Bên cạnh đó, Dragon Capital kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu hai nội dung quan trọng.
Thứ nhất, xem xét nới lỏng hoặc điều chỉnh các quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đối với những ngành nghề và doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực trọng yếu liên quan đến an ninh quốc gia. Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối nhằm tạo thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia thị trường vốn Việt Nam.
Kiến nghị thứ ba liên quan đến điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán. Dragon Capital hoàn toàn đồng tình với quy định doanh nghiệp đang thua lỗ không đủ điều kiện niêm yết. Tuy nhiên, quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết đang tạo ra rào cản đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số và trí tuệ nhân tạo. Đây là những doanh nghiệp thường phải trải qua giai đoạn đầu tư dài, chấp nhận lỗ trong thời kỳ đầu trước khi tạo ra lợi nhuận. Dragon Capital kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh quy định này theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Kiến nghị thứ tư là tiếp tục thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.Theo phân tích của Dragon Capital, trong khuôn khổ các trung tâm tài chính này, Việt Nam có cơ hội xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ chuyên biệt dành cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp quốc tế. Đây sẽ là một kênh huy động vốn rất hiệu quả cho nền kinh tế.
Kiến nghị cuối cùng là đẩy mạnh phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức trong nước. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp thị trường vốn Việt Nam phát triển ổn định, bền vững và giảm phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn.
Ông Micheal Kokalari, Chuyên gia kinh tế, Quỹ đầu tư VinaCapital, đưa ra các kiến nghị về giải pháp thu hút các quỹ đầu tư để khuyến khích dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định.
Khuyến nghị đầu tiên là Việt Nam cần tiếp tục theo đuổi các chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn và đầy tham vọng. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì tốc độ tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, các dự án hạ tầng đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn, và đây chính là lĩnh vực mà VinaCapital cũng như các nhà đầu tư quốc tế có thể đồng hành, hỗ trợ Việt Nam huy động nguồn vốn dài hạn.
Đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, việc tận dụng nguồn vốn đầu tư nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng là điều hoàn toàn bình thường và đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công. Ngay cả Hoa Kỳ trong thế kỷ XIX cũng đã huy động nguồn vốn quốc tế, đặc biệt từ Luân Đôn, để xây dựng hệ thống đường sắt và phát triển hạ tầng quốc gia.
Từ góc độ đó, VinaCapital đề xuất 4 khuyến nghị.
Thứ nhất, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi, sau khi đã được FTSE Russell nâng hạng trong thời gian qua. Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp thu hút dòng vốn đầu tư thụ động và chủ động quy mô lớn từ các quỹ quốc tế.
Thứ hai, Việt Nam cần sớm đạt được xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư (Investment Grade) từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như S&P, Moody's hoặc Fitch. Cùng với đó là đẩy nhanh việc đưa Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam đi vào hoạt động, qua đó tạo thêm một kênh quan trọng để thu hút dòng vốn quốc tế.
Thứ ba, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cũng như các hình thức huy động vốn khác. Điều này sẽ giúp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn, từ đó thu hút thêm nhiều nhà đầu tư quốc tế.
Thứ tư, để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng của MSCI, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung quan trọng. Trước hết là sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Bên cạnh đó, cần cho phép triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với hoạt động đầu tư gián tiếp, tiếp tục xem xét nới lỏng các giới hạn về sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp, đồng thời nâng cao hơn nữa các tiêu chuẩn về minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp.
Ông Micheal Kokalari khẳng định rằng hiện nay có rất nhiều quỹ đầu tư quốc tế với quy mô lên tới hàng trăm tỷ đô la Mỹ đang theo dõi rất sát thị trường Việt Nam. Khi những điều kiện nêu trên được hoàn thiện và Việt Nam chính thức được MSCI nâng hạng, VinaCapital tin rằng sẽ có một lượng vốn rất lớn được giải ngân vào thị trường Việt Nam.