Khi dữ liệu "lên tiếng"
Không ít nhà đầu tư cá nhân mua vào Bitcoin đã chứng kiến danh mục "bốc hơi" hàng chục phần trăm chỉ trong thời gian ngắn.
Dữ liệu thống kê diễn biến giá Bitcoin cho thấy, chu kỳ 2017-2018 là ví dụ điển hình. Nhà đầu tư mua vào gần đỉnh năm 2017 chứng kiến danh mục giảm 48,6% sau hai năm, đúng vào giai đoạn thị trường gấu khắc nghiệt của năm 2018. Tương tự, chu kỳ 2021 cũng không khác là mấy - người mua gần đỉnh đã chịu lỗ 43,5% sau hai năm.
Tuy nhiên, điều thú vị xảy ra khi nhà đầu tư kiên nhẫn hơn một chút. Nếu người mua vào gần đỉnh năm 2017 không hoảng loạn bán ra mà tiếp tục nắm giữ đến năm thứ ba, khoản lỗ 48,6% đó đã đảo chiều thành lợi nhuận 108,7%. Tương tự, điểm mua gần đỉnh 2021 - vốn lỗ 43,5% sau hai năm - lại cho thấy mức lãi 14,5% vào năm thứ ba.
| |
Mức giảm và lợi nhuận của Bitcoin trong hai và ba năm. Nguồn: Cointelegraph/Tradingview. |
Đặc biệt, đối với những nhà đầu tư nắm giữ dài hơi, khi mua vào gần đáy của thị trường gấu 2019 đã ghi nhận lợi nhuận lên tới 871% sau hai năm và 1.028% sau ba năm. Đáy chu kỳ 2022 cũng theo quy luật tương tự, với mức sinh lời khoảng 465% sau hai năm và 429% sau ba năm.
Không chỉ dừng lại ở việc so sánh các chu kỳ, dữ liệu thống kê dài hạn còn cho thấy một bức tranh thuyết phục hơn. Công ty quản lý tài sản số Bitwise - một trong những tên tuổi uy tín trong ngành - đã công bố phân tích toàn bộ lịch sử giá Bitcoin từ ngày 17/7/2010 đến ngày 11/2/2026. Kết quả: xác suất thua lỗ khi nắm giữ BTC liên tục trong ba năm chỉ là 0,7%. Con số này tiếp tục giảm xuống 0,2% ở mốc năm năm và về đúng 0% ở mốc mười năm.
| |
Thống kê xác suất thua lỗ của nhà đầu tư Bitcoin sau từng giai đoạn nắm giữ. Nguồn Bitwise. |
Nói cách khác, trong lịch sử của Bitcoin, gần như bất kỳ ai mua vào ở bất kỳ thời điểm nào và giữ đủ ba năm đều có lãi. Đây là một tuyên bố mạnh mẽ và là kết quả thống kê lịch sử, không phải lời bảo đảm cho tương lai.
Giám đốc đầu tư của Bitwise, ông Matt Hougan, còn dẫn thêm một nghiên cứu cho thấy việc bổ sung Bitcoin - ở mức phân bổ khoảng 5% - vào danh mục đầu tư truyền thống 60/40 (mô hình phân bổ 60% cổ phiếu, 40% trái phiếu - phổ biến tại thị trường Mỹ) đã cải thiện cả lợi nhuận tích lũy lẫn lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro (thước đo hiệu suất đầu tư có tính đến mức độ rủi ro đã chấp nhận) trong mọi giai đoạn ba năm được nghiên cứu, với tỷ lệ thắng lên tới 93%.
Ngược lại, những ai giao dịch trong thời gian ngắn phải đối mặt với xác suất thua lỗ đáng kể. Nhà giao dịch trong ngày có tới 47,1% khả năng đang ở trạng thái lỗ tại bất kỳ thời điểm nào. Dù kéo dài ra một tuần hay một tháng, xác suất này vẫn duy trì quanh mức 44-43%. Thậm chí khung nắm giữ một năm cũng vẫn cho thấy 24,3% khả năng đang âm vốn. Đây là bằng chứng định lượng rõ ràng cho thấy thời gian chính là "người bạn đồng hành" đáng tin cậy nhất trong hành trình đầu tư Bitcoin.
Bức tranh hiện tại và những điều nhà đầu tư cần biết
Để đánh giá đúng bức tranh hiện tại, giới phân tích thường nhìn vào một chỉ số onchain (dữ liệu được ghi nhận trực tiếp trên mạng lưới blockchain) quan trọng là realized price (giá thực hiện - mức giá trung bình mà toàn bộ lượng Bitcoin đang lưu thông được mua vào lần cuối cùng, phản ánh chi phí thực tế của thị trường).
Tính đến cuối tuần vừa qua, realized price của Bitcoin đứng quanh 55.000 USD, trong khi một biến thể của nó là shifted realized price (giá thực hiện dịch chuyển - phiên bản được làm mượt và chiếu về phía trước để xác định các vùng hỗ trợ giá trị mạnh hơn) ở khoảng 42.000 USD. Kể từ năm 2015, mỗi khi giá Bitcoin chạm hoặc rơi xuống dưới các vùng này, lịch sử cho thấy đó thường là những điểm khởi đầu cho các đợt tăng giá kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng đây là quan sát lịch sử, không phải quy luật chắc chắn sẽ lặp lại.
Tính đến thứ Bảy tuần trước (28/2), Bitcoin đang giao dịch quanh mức 65.000 USD - giảm khoảng 50% so với đỉnh tháng 10/2025. Dù vậy, con số này vẫn cao hơn đáng kể so với realized price trong khoảng ba đến năm năm, ở mức 34.780 USD. Điều này có nghĩa là những ai đã mua và nắm giữ Bitcoin trong cửa sổ thời gian đó vẫn đang sở hữu khoản lãi chưa thực hiện (unrealized profit - lợi nhuận trên giấy tờ, chưa được chốt lời bằng cách bán ra) khoảng 90%, bất chấp đợt điều chỉnh mạnh vừa qua.
Tuy nhiên, nhóm mua vào trong vòng 6-12 tháng gần đây đang chịu lỗ chưa thực hiện khoảng 35%, với giá vốn bình quân ở mức 101.250 USD. Nhóm nắm giữ từ một đến hai năm có cost basis khoảng 78.150 USD, tương đương lỗ khoảng 15%. Khoảng cách này một lần nữa làm nổi bật quy luật: khung thời gian nắm giữ càng dài, mức sụt giảm trong các đợt điều chỉnh có xu hướng càng nhỏ.
Một số trader cho rằng đợt điều chỉnh hiện tại có thể còn kéo dài về mức 30.000 USD. Nếu điều đó xảy ra, phần đệm an toàn của nhóm nắm giữ ba đến năm năm sẽ bị thu hẹp đáng kể, đẩy họ về gần vùng hòa vốn - và đặt ra câu hỏi thực sự về tâm lý nắm giữ của họ.