Các hãng như Nvidia, AMD và Google đang tiêu thụ lượng RAM khổng lồ cho thế hệ chip AI mới, khiến họ trở thành nhóm được ưu tiên nhận linh kiện trước. Điều này tạo áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và khiến phần còn lại của thị trường - gồm nhà sản xuất PC, điện thoại và thiết bị điện tử - đối mặt nguy cơ thiếu hụt.
Ba nhà cung cấp bộ nhớ chính - Micron, SK Hynix và Samsung Electronics - chiếm gần như toàn bộ thị trường RAM, và hoạt động kinh doanh của họ đang được hưởng lợi từ sự tăng vọt về nhu cầu.
“Chúng tôi đã chứng kiến sự tăng vọt mạnh mẽ và đáng kể về nhu cầu bộ nhớ, và điều này đã vượt xa khả năng cung cấp bộ nhớ của chúng tôi, và vượt qua cả khả năng cung ứng của toàn bộ ngành công nghiệp bộ nhớ”, Sumit Sadana, Giám đốc kinh doanh của Micron cho biết.
Hiện tại, giá bộ nhớ đang tăng lên. Công ty nghiên cứu TrendForce chuyên theo dõi sát sao thị trường bộ nhớ dự kiến giá bộ nhớ DRAM trung bình sẽ tăng từ 50% đến 55% trong quý I/2026 so với quý IV/2025.
Các hãng sản xuất chip như Nvidia thiết kế chip bằng cách đặt khối xử lý chính (GPU) ở giữa, và bao quanh nó bằng nhiều môđun bộ nhớ băng thông cao (HBM) - loại RAM chuyên dụng cực nhanh. HBM thường có thể nhìn thấy rõ khi các hãng giới thiệu chip mới trên sân khấu. Micron hiện là nhà cung cấp HBM cho cả Nvidia và AMD – hai công ty dẫn đầu thị trường GPU.
Trong khi đó, bộ nhớ HBM mà các chip AI cần đòi hỏi khắt khe hơn nhiều so với RAM được sử dụng cho máy tính xách tay và điện thoại thông minh của người tiêu dùng. HBM được thiết kế cho các thông số kỹ thuật băng thông cao cần thiết cho các chip AI, và nó được sản xuất trong một quy trình phức tạp, trong đó Micron xếp chồng 12 đến 16 lớp bộ nhớ trên một chip duy nhất, biến nó thành một khối lập phương.
Khi Micron sản xuất 1 bit bộ nhớ HBM, họ phải từ bỏ việc sản xuất 3 bit bộ nhớ thông thường hơn cho các thiết bị khác.
Tom Hsu, nhà phân tích của TrendForce cho biết các nhà sản xuất bộ nhớ đang ưu tiên các ứng dụng máy chủ và HBM hơn các khách hàng khác vì tiềm năng tăng trưởng nhu cầu trong lĩnh vực này cao hơn và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây ít nhạy cảm hơn về giá cả.
‘Bức tường bộ nhớ’
“Các nhà nghiên cứu AI bắt đầu xem bộ nhớ là một điểm nghẽn ngay trước khi ChatGPT của OpenAI ra mắt thị trường vào cuối năm 2022”, Sha Rabii, đồng sáng lập Majestic Labs cho biết.
Các hệ thống AI trước đây được thiết kế cho các mô hình như mạng nơron tích chập (CNN), yêu cầu ít bộ nhớ hơn so với các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang phổ biến hiện nay.
Ông Rabii cho biết, mặc dù bản thân các chip AI đã trở nên nhanh hơn rất nhiều, nhưng bộ nhớ thì không, điều này dẫn đến việc các GPU phải chờ đợi để nhận được dữ liệu cần thiết để chạy các mô hình LLM.
“Hiệu suất bị giới hạn bởi dung lượng bộ nhớ và tốc độ của bộ nhớ, và nếu tiếp tục thêm nhiều GPU hơn, điều đó sẽ không mang lại lợi ích”, ông cho biết.
Ngành công nghiệp AI gọi đây là “bức tường bộ nhớ”.
Nhiều bộ nhớ hơn và tốc độ nhanh hơn giúp các hệ thống AI chạy được những mô hình lớn hơn, phục vụ nhiều người dùng cùng lúc và mở rộng “cửa sổ ngữ cảnh”, điều này cho phép chatbot và các LLM khác ghi nhớ các cuộc trò chuyện trước đó với người dùng, từ đó mang lại trải nghiệm cá nhân hóa hơn.
Nguồn cung thiếu hụt
Nhu cầu bộ nhớ tăng vọt do AI khiến nguồn cung toàn ngành thiếu hụt nghiêm trọng, dự kiến sẽ dẫn tới giá thiết bị công nghệ như máy tính xách tay, PC, GPU tăng và biên lợi nhuận bị thu hẹp. Nhà phân tích Tom Hsu cho biết hiện nay, bộ nhớ chiếm khoảng 20% chi phí phần cứng của một máy tính xách tay. Con số này tăng từ 10% đến 18% trong nửa đầu năm 2025.
Trong khi Apple cho rằng tác động giá là chưa đáng kể, Dell đã cảnh báo chi phí đầu vào sẽ tăng và khó tránh ảnh hưởng đến giá bán lẻ. Giám đốc điều hành Jefferey Clarke đã dự định thay đổi cơ cấu cấu hình để giảm thiểu tác động về giá, nhưng ông cho biết tình trạng thiếu hụt này có thể sẽ ảnh hưởng đến giá bán lẻ của các thiết bị.
Ngay cả khách hàng lớn nhất trên thị trường HBM là Nvidia cũng phải đối mặt câu hỏi về việc giá GPU và máy chơi game tăng theo.
Micron cho biết họ chỉ có thể đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu bộ nhớ trung hạn của một số khách hàng, và phải xây thêm nhiều nhà máy, nhưng các cơ sở mới chỉ hoạt động từ giai đoạn năm 2027–2030. Hiện tại, Micron cho biết đã bán hết hàng cho năm 2026.
