Bơm thanh khoản VND không kỳ hạn, hỗ trợ giảm lãi suất
Trong báo cáo cập nhật vĩ mô ngày 10/11/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) đánh giá, việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai mua ngoại tệ giao ngay là bước đi đáng chú ý trong điều hành chính sách tiền tệ, hướng tới đồng thời ba mục tiêu: bổ sung dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá và tăng thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng.
Theo thông báo ngày 9/11, NHNN sẽ thực hiện mua ngoại tệ giao ngay từ ngày 11/11/2026, định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần. Trường hợp trùng ngày nghỉ, giao dịch được chuyển sang ngày làm việc kế tiếp.
Tỷ giá mua được ấn định ở mức 25.500 đồng/USD, cao hơn khoảng 4,6% so với mức giá mua 24.380 đồng/USD được niêm yết trước đó. Đối tượng tham gia là các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương. Khối lượng bán ngoại tệ tối đa của mỗi tổ chức được xác định theo mức đưa trạng thái ngoại tệ về cân bằng.
 |
Điểm đáng chú ý là hoạt động mua ngoại tệ giao ngay không đi kèm cam kết bán lại, đồng nghĩa lượng VND được NHNN cung ứng sẽ không có thời hạn thu hồi cố định.
Theo tính toán của ABS, với mỗi 1 tỷ USD được NHNN mua vào, khoảng 25.500 tỷ đồng sẽ được bổ sung vào hệ thống ngân hàng. Đây là nguồn thanh khoản có tính chất dài hạn hơn so với các công cụ điều tiết tiền tệ thông thường.
Trước đó, ngày 6/11, NHNN đã triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với quy mô tối đa tương đương 48.798 tỷ đồng, kỳ hạn 182 ngày. Tuy nhiên, lượng VND cung ứng thông qua nghiệp vụ này sẽ được thu hồi khi hợp đồng đáo hạn vào ngày 10/5/2027.
Trong khi đó, với hoạt động mua ngoại tệ giao ngay, lượng USD mua vào được bổ sung trực tiếp vào dự trữ ngoại hối, còn VND tiếp tục lưu thông trong hệ thống.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, CTCK An Bình (ABS) nhìn nhận, đây là sự khác biệt quan trọng, bởi hệ thống ngân hàng đang cần nguồn vốn ổn định hơn để hỗ trợ giảm mặt bằng lãi suất, nhất là khi nhu cầu thanh khoản có xu hướng gia tăng vào giai đoạn cuối năm.
Thực tế, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã tăng từ 3,7% ngày 3/11 lên 4,60% ngày 9/11, bất chấp những động thái hỗ trợ thanh khoản gần đây. Cùng thời gian, dư nợ nghiệp vụ thị trường mở (OMO) tăng từ 116.381 tỷ đồng lên 124.862 tỷ đồng.
Theo ABS, việc bổ sung nguồn VND không kỳ hạn thông qua mua ngoại tệ có thể giúp giảm áp lực huy động vốn ngắn hạn, qua đó tạo điều kiện để các ngân hàng ổn định và từng bước giảm lãi suất.
Động thái này cũng nối tiếp định hướng giảm lãi suất huy động được NHNN đưa ra tại Công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026.
Bên cạnh mục tiêu thanh khoản, thời điểm triển khai mua ngoại tệ được đánh giá tương đối thuận lợi khi áp lực tỷ giá đã hạ nhiệt.
Tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng giảm về 25.547 đồng/USD vào ngày 9/11, chỉ cao hơn khoảng 0,18% so với giá mua của NHNN. Trong khi đó, giá bán USD tại một số ngân hàng thương mại đã giảm xuống dưới 26.000 đồng/USD vào cuối tháng 10.
Cán cân thương mại cũng cải thiện khi Việt Nam ghi nhận xuất siêu 1,30 tỷ USD trong tháng 9 và 7,31 tỷ USD trong tháng 10.
Theo ABS, mức giá mua 25.500 đồng/USD có thể đóng vai trò như một ngưỡng hỗ trợ mềm đối với tỷ giá, hạn chế việc VND tăng giá quá nhanh so với USD, đồng thời tạo điều kiện để NHNN tích lũy thêm dự trữ ngoại hối.
VN-Index có thêm lực đỡ, nhóm cổ phiếu nào hưởng lợi?
Không chỉ tác động đến thị trường tiền tệ, ABS cho rằng hoạt động mua ngoại tệ giao ngay còn mang lại những tín hiệu tích cực đối với thị trường chứng khoán.
Theo thống kê của ABS, trong 13 thời điểm NHNN thực hiện mua USD giai đoạn 2016–2023, VN-Index tăng điểm trong 11 lần sau một tháng, với mức tăng bình quân 4,35% và trung vị 4,15%.
Con số này cao hơn đáng kể so với mức tăng bình quân khoảng 0,7% trong một tháng của VN-Index trong cả giai đoạn nghiên cứu.
Tuy nhiên, ABS lưu ý đây chỉ là mối tương quan thống kê, chưa đủ cơ sở khẳng định quan hệ nhân quả. Đặc biệt, 7 trong số 13 quan sát rơi vào tháng 1 và tháng 2, thời điểm thị trường thường chịu tác động của yếu tố mùa vụ, trong khi một số giai đoạn còn trùng với các nghiệp vụ điều tiết thanh khoản khác của NHNN.
 |
Đối với đợt mua ngoại tệ lần này, ABS kỳ vọng tác động tích cực đến thị trường chứng khoán sẽ đến từ hai yếu tố chính là thanh khoản VND được cải thiện và áp lực tỷ giá giảm bớt.
Khi nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng dồi dào hơn, mặt bằng lãi suất có điều kiện ổn định hoặc giảm, qua đó hỗ trợ chi phí vốn của doanh nghiệp và cải thiện kỳ vọng của nhà đầu tư.
Trong đó, nhóm cổ phiếu ngân hàng có thể hưởng lợi từ việc giảm áp lực thanh khoản và chi phí huy động vốn.
Nhóm chứng khoán cũng được kỳ vọng đón nhận tác động tích cực khi môi trường lãi suất thuận lợi hơn có thể hỗ trợ dòng tiền đầu tư, thanh khoản giao dịch và nhu cầu sử dụng dịch vụ tài chính trên thị trường.
Đối với nhóm bất động sản, việc giảm áp lực lãi suất có thể hỗ trợ chi phí tài chính của doanh nghiệp, đồng thời góp phần cải thiện điều kiện tiếp cận vốn và tâm lý thị trường.
Ngoài ra, tỷ giá ổn định hơn cũng có thể góp phần giảm áp lực đối với dòng vốn ngoại, nhất là trong bối cảnh nhà đầu tư quốc tế tiếp tục theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ toàn cầu.
Về quy mô tác động, ABS xây dựng ba kịch bản mua ngoại tệ đến ngày 31/3/2027.
Ở kịch bản thấp, NHNN mua vào 2 tỷ USD, tương ứng khoảng 51.000 tỷ đồng được cung ứng ra hệ thống. Kịch bản cơ sở giả định lượng mua đạt 6 tỷ USD, tương ứng 153.000 tỷ đồng, trong khi kịch bản cao là 10 tỷ USD, tương đương 255.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong kịch bản cơ sở, lượng VND được bơm ra tương đương khoảng 123% dư nợ OMO tại thời điểm báo cáo, qua đó có thể giúp giảm nhu cầu hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở. ABS dự báo, nếu kịch bản này diễn ra, lãi suất liên ngân hàng qua đêm có thể giảm về vùng 3–4%.
Tuy nhiên, so với quy mô dư nợ tín dụng toàn hệ thống, lượng tiền bổ sung trong kịch bản cơ sở chỉ tương đương khoảng 0,74%, cho thấy tác động hỗ trợ thanh khoản sẽ rõ nét hơn so với tác động mở rộng tín dụng.
Đối với dự trữ ngoại hối, ABS ước tính quy mô có thể tăng từ khoảng 87,6 tỷ USD lên 93,6 tỷ USD trong kịch bản cơ sở, tương đương khoảng 1,98 tháng nhập khẩu.
Ngay cả trong kịch bản cao, dự trữ ngoại hối cũng chỉ đạt khoảng 97,6 tỷ USD, tương đương 2,07 tháng nhập khẩu, vẫn thấp hơn ngưỡng tham chiếu 3 tháng nhập khẩu được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khuyến nghị. Điều này cho thấy việc tích lũy dự trữ ngoại hối có thể tiếp tục là một trong những ưu tiên chính sách trong thời gian tới.
Dù vậy, ABS cho rằng tác động tích cực đối với thị trường chứng khoán lần này có thể thấp hơn mức bình quân lịch sử.
Một trong những yếu tố cần lưu ý là áp lực lạm phát khi CPI tháng 10/2026 tăng 5,09% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu khoảng 4,5%. Diễn biến này có thể khiến NHNN phải cân nhắc các biện pháp trung hòa tiền tệ nhằm kiểm soát lượng cung tiền.
Bên cạnh đó, quy mô mua ngoại tệ thực tế vẫn phụ thuộc vào diễn biến cung cầu trên thị trường. Các ngân hàng chỉ có động lực bán USD cho NHNN khi tỷ giá thị trường tiến sát hoặc thấp hơn mức 25.500 đồng/USD.
ABS dự báo tỷ giá USD/VND có thể dao động trong khoảng 25.500–26.000 đồng/USD đến cuối năm 2026, trong khi NHNN nhiều khả năng tiếp tục duy trì lãi suất điều hành và sử dụng linh hoạt các công cụ mua ngoại tệ, OMO để hỗ trợ thanh khoản.
Nhìn chung, việc NHNN triển khai mua ngoại tệ giao ngay được đánh giá là yếu tố hỗ trợ đối với thị trường chứng khoán trong giai đoạn cuối năm. Tuy nhiên, mức độ tác động lên VN-Index sẽ phụ thuộc vào khối lượng ngoại tệ mua thực tế, diễn biến tỷ giá và khả năng kiểm soát lạm phát.
Theo ABS, ba biến số nhà đầu tư cần theo dõi trong thời gian tới là quy mô mua ngoại tệ ở những phiên đầu tiên, diễn biến tỷ giá quanh ngưỡng 25.500 đồng/USD và số liệu CPI tháng 11. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để đánh giá khả năng duy trì môi trường thanh khoản thuận lợi và triển vọng dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
