Cuộc xung đột Trung Đông đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt của thế giới, vốn thường đi qua eo biển Hormuz. Giá dầu thô đã tăng hơn 30% kể từ cuối tháng 2. Ngược lại, một thành phần chính của nhiên liệu sinh học là ngô với giá chỉ tăng 5%.
Nhiên liệu sinh học thường được pha trộn vào xăng hoặc được sử dụng để thay thế dầu diesel. Chúng trở nên kinh tế hơn khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng. Nhiên liệu sinh học cũng có thể giúp giữ giá xăng dầu ở mức thấp và giảm sự phụ thuộc vào dầu thô và nhiên liệu nhập khẩu đắt đỏ.
Các quốc gia ở châu Á – phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông – đã tìm cách tăng cường sử dụng nhiên liệu sinh học kể từ khi xung đột bắt đầu. Châu Á mua khoảng 80% lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, khu vực phần lớn đã bị đóng cửa đối với hoạt động vận chuyển kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
Trong khi đó, Indonesia – nhà sản xuất và xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới – cho biết sẽ nâng tỷ lệ pha trộn bắt buộc đối với nhiên liệu sinh học làm từ dầu cọ từ 40% lên 50%. Ấn Độ đang lên kế hoạch tăng tỷ lệ ethanol pha trộn vào xăng, trong khi Thái Lan cũng đang xem xét các lựa chọn liên quan đến ethanol.
"Tại châu Á, các quốc gia đang xem xét nhiên liệu sinh học có thể được sản xuất từ nguyên liệu thô có nguồn gốc địa phương vì chúng có thể đạt được hai mục tiêu cùng một lúc: hạn chế nhập khẩu năng lượng và tăng lợi nhuận cho nông dân", nhà phân tích nhiên liệu sinh học Beata Wojtkowska của Kpler cho biết.
Các quốc gia châu Á đang cố gắng giảm thiểu tác động của giá năng lượng tăng vọt lên nền kinh tế bằng các biện pháp như phân phối nhiên liệu, giảm giờ làm việc và luân phiên ngày lái xe.
"Tôi dự đoán cuộc khủng hoảng sẽ thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học châu Á", nhà kinh tế cấp cao Peter de Klerk của Tổ chức Đường quốc tế cho biết.
Các biện pháp thúc đẩy sản xuất và sử dụng nhiên liệu sinh học, như trợ cấp cây trồng và các quy định bắt buộc đã được xem xét kỹ lưỡng trong cuộc khủng hoảng giá lương thực năm 2007-2008, dẫn đến một cuộc tranh luận gay gắt giữa các nhà hoạch định chính sách về an ninh lương thực so với an ninh nhiên liệu.
Sản xuất nhiên liệu sinh học có thể tiêu thụ một lượng lớn cây trồng. Khoảng 40% lượng ngô ở nước sản xuất hàng đầu là Mỹ được sử dụng để sản xuất ethanol, trong khi nước sản xuất đường hàng đầu Brazil sử dụng 50% lượng mía để sản xuất nhiên liệu sinh học.
Sự gia tăng chi phí năng lượng, vận tải và phân bón do tác động của xung đột đã dẫn đến sự tăng giá lương thực thế giới, đạt mức cao nhất trong sáu tháng vào tháng 3. Việc sử dụng nhiên liệu sinh học ngày càng tăng có thể đẩy giá lương thực lên cao hơn nữa.
Nhưng Phil Aikman, giám đốc chiến dịch Đông Nam Á của tổ chức phi lợi nhuận Mighty Earth cho rằng giá lương thực tăng cao đáng kể chỉ xảy ra nếu các nhà sản xuất nhiên liệu sinh học xây dựng các nhà máy mới trên quy mô lớn, mà điều này sẽ mất nhiều năm.
Ngoài ra, nguồn cung ngũ cốc và dầu thực vật toàn cầu hiện đang dồi dào, vì vậy cuộc tranh luận về lương thực so với nhiên liệu không còn nổi bật như năm 2007-2008.
Hơn nữa, nhiên liệu sinh học chỉ chiếm một phần nhỏ trong nhu cầu năng lượng toàn cầu, đáp ứng chỉ 4% nhu cầu nhiên liệu vận tải. Công ty tư vấn BMI dự đoán nhiên liệu sinh học sẽ đáp ứng 5% nhu cầu năng lượng vận tải vào năm 2035.
Ngoài thời gian và chi phí cần thiết để xây dựng các nhà máy mới, những hạn chế trong việc pha trộn nhiên liệu và các ràng buộc về nguồn cung nguyên liệu đầu vào sẽ ngăn cản nhu cầu nhiên liệu sinh học tăng trưởng mạnh và nhanh chóng.
"Nhiên liệu sinh học có thể giúp giảm giá nhiên liệu phần nào nhưng không trên quy mô lớn”, nhà phân tích Beata Wojtkowska cho biết.
Mặt khác, EU là ngoại lệ trong sự gia tăng tiêu thụ nhiên liệu sinh học, vì khu vực này có giới hạn sử dụng do lo ngại rằng việc sử dụng quá nhiều có thể làm tăng cả giá lương thực và tỷ lệ phá rừng. Giới hạn này là một phần của nghĩa vụ nhiên liệu tái tạo của EU, nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Ngược lại, tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho các nhà máy lọc dầu pha trộn một lượng nhiên liệu sinh học kỷ lục trong năm nay.
Tại Brazil, chính phủ đang xem xét việc tăng tỷ lệ pha trộn ethanol từ mức 30% lên 32% vào cuối tháng 6, đồng thời các nhà máy mía chuyển hướng sang sản xuất nhiên liệu sinh học do biên lợi nhuận cao hơn so với sản xuất đường.