Đam mê sưu tầm cần song hành với quản trị tài sản
Theo báo cáo "Tài sản sưu tầm: Mục đích và Đam mê" vừa được HSBC Private Bank công bố, thị trường tài sản sưu tầm toàn cầu đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh, đặc biệt tại châu Á - nơi tốc độ gia tăng tài sản cá nhân thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.
Cùng với sự gia tăng của tầng lớp giàu và siêu giàu, ngày càng nhiều bộ sưu tập tư nhân quy mô lớn được hình thành, từ tác phẩm nghệ thuật, xe cổ, gốm sứ đến các hiện vật, kỷ vật mang giá trị lịch sử và văn hóa.
Tuy nhiên, theo HSBC Private Bank, điều bắt đầu như một sở thích cá nhân lại có thể trở thành một khối tài sản có giá trị rất lớn. Khi đó, việc quản lý bộ sưu tập không còn dừng ở niềm đam mê mà cần được nhìn nhận như một phần trong chiến lược quản trị tài sản tổng thể.
 |
Báo cáo cho rằng, nhiều nhà sưu tầm thường tập trung vào việc tìm kiếm hiện vật nhưng lại chưa dành sự quan tâm tương xứng đến các vấn đề như lưu trữ, bảo quản, vận chuyển, định giá hay kế hoạch chuyển giao cho thế hệ sau.
Trong bối cảnh thế giới bước vào "Cuộc đại chuyển giao tài sản" (The Great Wealth Transfer), khi lượng tài sản hàng chục nghìn tỷ USD được chuyển từ thế hệ sáng lập sang thế hệ kế cận trong nhiều thập kỷ tới, những bộ sưu tập giá trị cũng không nằm ngoài xu hướng này.
Theo HSBC Private Bank, nếu không được chuẩn bị từ sớm, quá trình chuyển giao có thể phát sinh nhiều rủi ro pháp lý, tranh chấp giữa những người thừa kế hoặc thậm chí khiến bộ sưu tập bị chia tách, thất lạc hoặc mất đi giá trị vốn có.
Ba bước để bảo toàn giá trị bộ sưu tập
Để giúp việc chuyển giao diễn ra thuận lợi, HSBC Private Bank khuyến nghị các nhà sưu tầm cần đưa tài sản gắn với sở thích vào kế hoạch quản trị tài sản ngay từ khi bộ sưu tập còn đang được xây dựng.
Trước hết là kiểm soát thông tin. Việc lập danh mục, cập nhật hồ sơ và định giá định kỳ không chỉ giúp chủ sở hữu quản lý tài sản hiệu quả hơn mà còn tạo cơ sở để người thừa kế có thể tiếp cận và tiếp quản khi cần thiết.
Bên cạnh đó là truyền tải thông tin. Theo HSBC, đối thoại cởi mở với các thành viên trong gia đình sẽ giúp người thừa kế hiểu rõ mong muốn của chủ sở hữu đối với bộ sưu tập: giữ nguyên trạng, tiếp tục lưu giữ trong gia đình, hiến tặng, trưng bày hay bán lại. Điều này giúp hạn chế những khác biệt trong cách nhìn nhận giá trị của bộ sưu tập giữa các thế hệ.
Khuyến nghị thứ ba là hợp pháp hóa việc chuyển giao thông qua các công cụ pháp lý như di chúc và kế hoạch thừa kế. Việc đưa các tài sản sưu tầm vào kế hoạch phân chia di sản sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ tranh chấp, đồng thời hạn chế các phát sinh về thuế, thủ tục pháp lý và áp lực cho người thụ hưởng trong giai đoạn để tang.
 |
Báo cáo cũng ghi nhận nhiều xu hướng mới trên thị trường sưu tầm toàn cầu. Sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp giàu có tại châu Á đang hình thành những trung tâm sưu tầm mới. Trong khi đó, các nhà sưu tầm Trung Đông ngày càng quan tâm đến xe cổ, còn nữ giới có xu hướng lựa chọn những bộ sưu tập phản ánh giá trị và bản sắc cá nhân nhiều hơn.
Một điểm đáng chú ý khác là sức mạnh của yếu tố hoài niệm trong việc tạo ra giá trị. Báo cáo dẫn chứng một cuốn truyện tranh phát hành năm 1938 với giá chỉ 10 xu đã được bán với mức 15 triệu USD vào tháng 1/2026, cho thấy giá trị của tài sản sưu tầm không chỉ nằm ở bản thân hiện vật mà còn ở câu chuyện, ý nghĩa lịch sử và cảm xúc gắn liền với nó.
Bà Ida Liu, Tổng giám đốc HSBC Private Bank, nhận định các bộ sưu tập cá nhân không chỉ phản ánh sở thích mà còn thể hiện bản sắc, di sản và ý định của người sở hữu.
"Khi bộ sưu tập ngày càng phát triển, trách nhiệm của chủ sở hữu cũng lớn hơn. Nếu có kế hoạch phù hợp, các nhà sưu tầm không chỉ bảo tồn được giá trị của hiện vật mà còn gìn giữ được câu chuyện và ý nghĩa của bộ sưu tập cho các thế hệ mai sau", bà Ida Liu cho biết.
