Nguồn cung tăng nhanh
Trong bối cảnh mặt bằng giá nhà ở thương mại không ngừng tăng cao như hiện nay, việc nguồn cung nhà ở xã hội đang tăng nhanh là một tín hiệu vui.
Một trong những diễn biến mới nhất là Tập đoàn Bcons khởi công dự án nhà ở xã hội Bcons kết hợp hệ thống trường học B.School tại phường Tân Uyên, TP.HCM. Dự án nằm trong Khu đô thị phức hợp Bcons City Life quy mô hơn 15 ha trên trục đường Tố Hữu.
Riêng phân khu nhà ở xã hội được triển khai trên quỹ đất rộng hơn 6.600 m2, dự kiến cung cấp 802 căn hộ ra thị trường với diện tích từ 31,5-51,6 m2/căn.
Trước đó, Công ty cổ phần Địa ốc Phú Long đã khởi công dự án nhà ở xã hội Dragon E-Home tại Khu đô thị Dragon Village, phường Long Trường, TP.HCM. Dự án được phát triển trên quỹ đất gần 1,9 ha, quy mô 764 căn nhà ở xã hội và 34 căn thương mại dịch vụ. Công trình nằm gần Khu công nghệ cao TP.HCM, được kết nối với các trục hạ tầng lớn như cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Vành đai 3.
Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp (Becamex IDC) cũng đang đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn, dự kiến trong năm nay cung cấp khoảng 10.500 căn nhà ở xã hội, phục vụ khoảng 31.000 người.
Riêng dự án nhà ở xã hội Becamex tại Khu 5 Định Hòa (phường Chánh Hiệp) quy mô khoảng 3.232 căn hộ, còn dự án Khu 6 Việt Sing tại phường Thuận Giao khoảng 1.867 căn hộ.
Ở giai đoạn tiếp theo, Becamex IDC dự kiến tiếp tục phát triển hơn 34.000 căn nhà ở xã hội trên quỹ đất sạch gần 70 ha đã được đầu tư hạ tầng, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 100.000 người.
Trong khi đó, Liên đoàn Lao động TP.HCM đang từng bước triển khai mô hình liên kết “3 bên” gồm người lao động - doanh nghiệp - tổ chức công đoàn. Đến nay, có 2 doanh nghiệp xác nhận nhu cầu nhà ở xã hội cho người lao động tại đơn vị là Công ty TNHH Pouyuen Việt Nam và Công ty cổ phần Phú Mỹ với hình thức thuê và thuê mua, tương ứng khoảng 22.000 căn hộ.
Cùng lúc, Liên đoàn còn ký thỏa thuận hợp tác với một doanh nghiệp khác nhằm triển khai xây dựng 50.000 căn nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động trên địa bàn trong giai đoạn 2026-2030.
Cần song hành cùng chất lượng
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ phát triển thêm 181.257 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, trong đó khoảng 50.000 căn dành cho thuê. Mục tiêu này nằm trong chương trình xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội tới năm 2030 mà Chính phủ đang thúc đẩy trên phạm vi cả nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP.HCM đang nghiên cứu nhiều giải pháp như rút ngắn thủ tục đầu tư, mở rộng tiếp cận tín dụng và tận dụng quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng để phát triển nhà ở cho thuê…
Tuy vậy, nhìn từ thực tế thị trường, một câu hỏi đang được đặt ra là hiệu quả phát triển nhà ở xã hội nên được đo bằng số lượng dự án khởi công, hay số căn hộ thực sự hoàn thành và đưa vào sử dụng? Bởi thời gian qua, không ít dự án nhà ở xã hội đã làm lễ động thổ, công bố quy mô lớn…, nhưng tiến độ triển khai còn chậm.
| |
Dự án nhà ở xã hội Chương Dương Home được đưa vào sử dụng hơn 7 năm, hiện là nơi sinh sống của hàng trăm hộ dân. Ảnh: Việt Dũng. |
Đơn cử, tháng 8/2025, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) tổ chức động thổ dự án nhà ở xã hội HUD Thủ Đức tại Khu đô thị Vạn Phúc City (TP.HCM) với quy mô 209 căn hộ, tổng diện tích sàn gần 30.000 m2. Thế nhưng, tới nay, trong khu đất chỉ có một vài máy móc, thiết bị và lác đác công nhân xử lý nền móng và thi công ép cọc.
Cũng trong thời gian này, tại Đồng Nai, Kim Oanh Group đồng loạt động thổ 3 dự án nhà ở xã hội gồm K-Home Avenue tại Nhơn Trạch, K-Home Midtown tại Trảng Bom và K-Home Skyview tại Hố Nai với tổng quy mô hàng nghìn sản phẩm. Tuy nhiên, đến nay, các dự án vẫn chưa được triển khai xây dựng.
Bên cạnh tốc độ phát triển nguồn cung, chất lượng công trình và chất lượng sống sau bàn giao cũng là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc. Thực tế cho thấy, một số dự án nhà ở xã hội sau thời gian ngắn đưa vào sử dụng đã xuống cấp hoặc thiếu hụt tiện ích thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sống của cư dân.
Đơn cử, dự án nhà ở xã hội Chương Dương Home (phường Trường Thọ, TP. Thủ Đức, TP.HCM cũ) do Công ty cổ phần Chương Dương làm chủ đầu tư với quy mô 1.177 căn hộ, trong đó có 953 căn thuộc nhóm nhà ở xã hội (mua và cho thuê), sau hơn 7 năm đưa vào sử dụng đã xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp.
Một số khu vực hành lang ghi nhận hiện tượng bong tróc, nền gạch hư hỏng, hệ thống thoát nước phát sinh mùi; một số vị trí trần và tường xuất hiện dấu hiệu thấm, nứt...
Ông Lê Anh Quân - cư dân sinh sống tại dự án cho biết, một số hạng mục tiện ích như trường học, trung tâm thương mại, công viên… theo quy hoạch ban đầu đến nay chưa được triển khai.
Tương tự, dự án nhà ở xã hội Định Hòa (phường Định Hòa, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương cũ) do Becamex TDC phát triển, có quy mô khoảng 11.500 căn trên diện tích hơn 35 ha, một số hạng mục công trình cũng ghi nhận dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng sau thời gian đưa vào sử dụng.
Tuy nhiên, việc thiếu hụt tiện ích thương mại và không gian sinh hoạt cộng đồng khiến khu vực công viên dưới các block chung cư dần hình thành hoạt động buôn bán tự phát…
Theo chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển, “điểm nghẽn” của nhà ở xã hội hiện nay tồn tại ở cả chất lượng quy hoạch lẫn nguồn cung dự án. Ông Hiển cho rằng, nhà ở xã hội cần bảo đảm chất lượng xây dựng, giảm giá thành bằng cơ chế hỗ trợ về đất đai, thuế và vốn, thay vì cắt giảm hạ tầng tiện ích. Đồng thời, mô hình này cần được phát triển theo quy hoạch tổng thể, thay vì hình thành tự phát hoặc chuyển đổi từ nhà ở thương mại.
Đồng quan điểm, chuyên gia Savills Việt Nam nhận định, nhà ở xã hội hiện nay không chỉ thiếu về số lượng, mà còn chưa tối ưu về vị trí. Nhiều dự án ở xa nơi làm việc, thiếu kết nối hạ tầng và chậm triển khai do vướng thủ tục pháp lý.
Vì vậy, việc giải bài toán nhà ở xã hội không chỉ là xây thêm bao nhiêu căn hộ, mà còn là bao nhiêu dự án hoàn thành đúng tiến độ, ở đúng vị trí và đủ chất lượng để người dân thực sự lựa chọn gắn bó lâu dài.