Nghị định này được xây dựng dựa trên Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/9/2025 — văn bản đã chính thức cho phép triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Nghị định 284 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/9/2026 và áp dụng cho đến khi Nghị quyết 05/2025/NQ-CP hết hiệu lực.
Để làm rõ phạm vi điều chỉnh, Nghị định 284 định nghĩa tài sản mã hóa là loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao. Định nghĩa này không bao gồm chứng khoán, tiền pháp định dạng số, hay các tài sản tài chính khác theo quy định pháp luật dân sự và tài chính hiện hành.
Mức phạt tối đa 200 triệu đồng với tổ chức
Nghị định 284/2026/NĐ-CP xác lập mức trần xử phạt tối đa là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân, trong đó cá nhân có hành vi vi phạm tương tự tổ chức sẽ chịu mức phạt bằng một nửa.
Đi sâu vào chi tiết, các tổ chức phát hành tài sản mã hóa sẽ bị phạt từ 70 triệu đến 100 triệu đồng nếu vi phạm các quy định về tỷ lệ sở hữu của người nước ngoài đối với tài sản dùng làm cơ sở phát hành. Mức phạt sẽ tăng lên từ 100 triệu đến 150 triệu đồng nếu tổ chức cung cấp thông tin sai lệch, thiếu sót hoặc chậm trễ, gây hiểu nhầm cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư.
Đặc biệt, mức phạt nặng nhất trong nhóm này, từ 150 triệu đến 200 triệu đồng, sẽ được áp dụng cho các hành vi chào bán sai đối tượng, không đủ điều kiện theo quy định, hoặc không công bố Bản cáo bạch (tài liệu minh bạch hóa thông tin, trình bày chi tiết về dự án và rủi ro để nhà đầu tư nắm rõ) theo đúng quy định; hoặc không thực hiện đúng các cam kết đã công bố trong Bản cáo bạch đó.
Hoạt động tổ chức thị trường và quảng bá tài sản mã hóa khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý nghiêm ngặt.
Cụ thể, bất kỳ tổ chức nào đứng ra cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch (tức là việc lập ra các sàn giao dịch để người dân mua bán) hoặc thực hiện các chiến dịch quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa mà chưa có giấy phép hợp lệ sẽ bị phạt tiền từ 180 triệu đến 200 triệu đồng.
Bên cạnh đó, để đảm bảo an ninh và minh bạch, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa nếu bỏ qua bước xác minh danh tính nhà đầu tư khi mở tài khoản (quy trình này thường được gọi là KYC) sẽ bị phạt từ 50 triệu đến 70 triệu đồng.
Nghiêm trọng hơn, hành vi thu thập, tàng trữ, mua bán hoặc công khai trái phép các dữ liệu và thông tin tài khoản của người dùng sẽ phải chịu mức phạt từ 150 triệu đến 200 triệu đồng. Nghị định cũng bao trùm các chế tài xử phạt đối với hành vi cản trở thanh tra, vi phạm quy định phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
Quy định về hành vi vi phạm về giao dịch tài sản mã hóa
Nhà đầu tư cá nhân tham gia giao dịch trên thị trường cũng phải tuân thủ các quy định giao dịch thông qua tổ chức được cấp phép để tránh bị xử phạt. Cơ quan quản lý sẽ phạt tiền từ 30 triệu đến 50 triệu đồng đối với các nhà đầu tư trong nước thực hiện mua bán tài sản mã hóa mà không thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ đã được Bộ Tài chính cấp phép.
Thêm vào đó, nếu nhà đầu tư trong nước cố tình giao dịch các loại tài sản mã hóa vốn chỉ được phép chào bán và phát hành dành riêng cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt áp dụng sẽ dao động từ 70 triệu đến 100 triệu đồng.