Lãnh đạo Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực II trực tiếp kiểm tra chất lượng gạo nhập kho dự trữ quốc gia năm 2025. Ảnh: Đức Minh
Hoàn thiện pháp lý đồng bộ, minh bạch và hiện đại
Theo Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước Bùi Tuấn Minh, năm 2025 ghi dấu một giai đoạn có nhiều chuyển biến quan trọng trong cơ chế, chính sách, đồng thời thể hiện rõ sự quyết liệt và quyết tâm cao trong chủ trương, đường lối chỉ đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước. Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Dự trữ nhà nước đã tập trung cao độ cho công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, minh bạch và hiện đại.
Thành tựu nổi bật nhất trong công tác xây dựng cơ chế, chính sách trong năm qua là việc nghiên cứu, xây dựng và trình cấp có thẩm quyền thông qua Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15.
Đây là nhiệm vụ phát sinh trong năm 2025, giữ vai trò then chốt, quan trọng, tác động to lớn đến toàn ngành Dự trữ quốc gia.
Thực hiện Kết luận số 115-KL/TW, ngày 16/01/2025 của Bộ Chính trị và Thông báo số 342-TB/VPTW ngày 18/9/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về dự trữ quốc gia và dự trữ ngoại hối, chỉ trong một thời gian ngắn từ tháng 8/2025, Cục Dự trữ Nhà nước đã khẩn trương nghiên cứu và tham mưu xây dựng Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi), báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Chỉ trong vòng hơn 3 tháng, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ Tài chính, sự phối hợp chặt chẽ của đơn vị, các bộ, ngành quản lý hàng dự trữ quốc gia, qua nhiều lần hội thảo, xin ý kiến, chỉnh lý, hoàn thiện; trên cơ sở thể chế hóa đầy đủ đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, tiếp thu tối đa ý kiến của các vị Đại biểu Quốc hội, cơ quan thẩm tra, thẩm định, các bộ, ngành, các chuyên gia, nhà khoa học... đến ngày 11/12/2025, Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 đã được 100% đại biểu Quốc hội tham dự biểu quyết thông qua.
Cục trưởng Bùi Tuấn Minh nhận xét, Luật Dự trữ quốc gia số 145 là một bước tiến lớn, khẳng định vị trí, vai trò của dự trữ quốc gia trong sự phát triển của đất nước. Luật đã thể chế hóa kịp thời chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại cuộc làm việc với các cơ quan về dự trữ quốc gia và dự trữ ngoại hối; chủ trương của Bộ Chính trị tại Kết luận số 115-KL/TW, trong đó đã đặt ra nhiệm vụ, giải pháp: “Mở rộng phạm vi và tăng cường năng lực, nâng cao vai trò của dự trữ quốc gia, không chỉ phục vụ mục tiêu cứu trợ trong tình huống khẩn cấp mà thực sự trở thành dự trữ chiến lược, là công cụ phục vụ điều tiết thị trường để bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả theo quy luật của thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Với 6 Chương và 36 Điều, Luật đã mở rộng mục tiêu dự trữ quốc gia gồm: an sinh xã hội phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; thực hiện tự chủ chiến lược và là công cụ điều tiết thị trường. Đồng thời, Luật đã tăng cường phân quyền, phân cấp mạnh mẽ và triệt để cho các bộ, ngành quản lý hàng dự trữ quốc gia, tạo thuận lợi tối đa trong tổ chức thực thi. Bên cạnh đó, Luật cũng đã bảo vệ cơ chế chính sách cho công chức, người lao động, tạo điều kiện thuận lợi, ổn định, gắn bó và yên tâm công tác cho người làm nhiệm vụ dự trữ quốc gia.
Triển khai nhanh, hiệu quả nhập, xuất cấp hàng dự trữ
Trong năm 2025, công tác quản lý, điều hành hàng dự trữ quốc gia tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định. Nổi bật là việc nhập kho thành công 500.000 tấn lương thực - khối lượng lớn nhất từ trước đến nay, bảo đảm đúng tiến độ, đúng quy trình, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng hàng hóa. Kết quả này không chỉ góp phần tăng cường tiềm lực dự trữ quốc gia, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định thị trường, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao năng lực ứng phó của Nhà nước trước các tình huống đột xuất, cấp bách, thiên tai, dịch bệnh và các yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.
Năm 2025, trong bối cảnh thiên tai, bão lũ diễn biến bất thường, Thủ tướng Chính phủ, Thủ trưởng các bộ, ngành quản lý hàng Dự trữ Quốc gia đã chủ động, kịp thời có các quyết định xuất cấp hàng Dự trữ Quốc gia để cứu trợ, hỗ trợ. Ông Phạm Vũ Anh - Phó Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước cho biết, năm 2025, ngành Dự trữ Nhà nước đã thực hiện xuất cấp các mặt hàng tổng trị giá khoảng 2.012 tỷ đồng. Trong đó, đã thực hiện xuất cấp 128.400 tấn gạo dự trữ quốc gia tổng giá trị khoảng 1.757 tỷ đồng; xuất cấp vật tư, thiết bị giá trị khoảng 252,5 tỷ đồng cho các bộ, ngành, địa phương phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Nhà nước cũng đã thực hiện xuất cấp 1.395 tấn muối ăn hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng thiên tai, dịch bệnh.
Có thể khẳng định rằng, năm 2025, ngành Dự trữ Nhà nước đã thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ xuất cấp thường xuyên như hỗ trợ người dân trong kỳ giáp hạt, hỗ trợ học sinh, trồng rừng, đồng thời ứng phó kịp thời với các tình huống đột xuất, cấp bách do ảnh hưởng của thiên tai, mưa lũ. Đặc biệt, trong năm 2025 ghi nhận nhiều cơn bão lớn và lịch sử liên tiếp đổ bộ, gây mưa lũ nghiêm trọng và thiệt hại nặng nề đến đời sống người dân, sản xuất nông nghiệp và cơ sở hạ tầng.
Trước thực tiễn đó, nhu cầu xuất cấp lương thực, vật tư, thiết bị để hỗ trợ người dân phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai là vô cùng cấp thiết. Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, cùng sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giữa Bộ Tài chính, các bộ, ngành, Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia và chính quyền địa phương, công tác xuất cấp hàng dự trữ quốc gia đã được triển khai nhanh chóng, đúng đối tượng, đúng thời điểm, góp phần ổn định đời sống nhân dân, củng cố niềm tin của xã hội và khẳng định uy tín, vai trò của dự trữ quốc gia trong các tình huống khẩn cấp.
Đặc biệt, việc thực hiện phân cấp, phân quyền theo Nghị định số 126/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 60/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác điều hành xuất cấp hàng dự trữ quốc gia. Nhờ đó, trong đợt mưa lũ vừa qua, nhiệm vụ xuất cấp cứu trợ, hỗ trợ được triển khai kịp thời, linh hoạt, nhiều trường hợp thực hiện ngay trong ngày, trong đêm khi có đề nghị, góp phần hỗ trợ hiệu quả cho người dân và địa phương trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Cục Dự trữ Nhà nước cũng đã nhận được nhiều bằng khen và thư cảm ơn của bộ, ngành địa phương trong công tác xuất cấp hỗ trợ người dân vùng thiên tai, bão lũ.
Triển khai các nhiệm vụ theo tinh thần Luật Dự trữ Nhà nước sửa đổi
Năm 2026 là năm bản lề và trọng điểm triển khai các nhiệm vụ dự trữ quốc gia theo tinh thần luật Dự trữ Nhà nước sửa đổi, với nhiều nội dung mới. Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước diễn biến nhanh, phức tạp, thiên tai, dịch bệnh và các yếu tố rủi ro ngày càng khó lường, yêu cầu đặt ra đối với công tác dự trữ quốc gia ngày càng cao, không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ cứu trợ, hỗ trợ khẩn cấp mà còn phải từng bước khẳng định vai trò là công cụ điều tiết thị trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Trên tinh thần đó, Cục Dự trữ Nhà nước tiếp tục xây dựng Chương trình công tác bảo đảm bám sát định hướng, nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Tài chính nhằm thực hiện mục tiêu chủ động đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
