Thị trường bất động sản hồi phục giúp hoạt động xử lý nợ xấu của các nhà băng thuận lợi hơn
Đẩy mạnh xử lý nợ
Agribank Chi nhánh 9 vừa thông báo bán đấu giá ba bất động sản thế chấp tại TP.HCM với tổng giá khởi điểm 220 tỷ đồng. Đáng chú ý, chi nhánh này còn rao bán 17 quyền sử dụng đất tại xã Minh Thạnh, TP.HCM (khu vực trước đây thuộc tỉnh Bình Dương), tổng diện tích hơn 132 ha, giá khởi điểm gần 690 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Agribank rao bán hai khoản nợ liên quan Tập đoàn FLC, với tài sản bảo đảm là bất động sản, tổng giá khởi điểm hơn 200 tỷ đồng.
BIDV Chi nhánh Hóc Môn cũng đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại địa chỉ 90B Quốc lộ 22, phường Trung Mỹ Tây với mức khởi điểm gần 149 tỷ đồng.
Trong khi đó, VietinBank đang tìm khách mua quyền sử dụng đất tại Khu C, Đô thị mới An Vân Dương, thuộc phường Mỹ Thượng, TP. Huế (trước đây là xã Phú Thượng, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) với giá khởi điểm là hơn 225 tỷ đồng. Nhiều tài sản nợ xấu khác liên quan tới Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ SHC Việt Nam cũng được nhà băng này rao bán.
Mới đây, VPBank thông báo bán đấu giá trạm dừng nghỉ xăng dầu tại xã Thanh Lâm, tỉnh Ninh Bình, bao gồm tòa nhà 10 tầng, trạm xăng dầu và khối nhà 3 tầng phục vụ dịch vụ ăn uống - điều hành, giá chào bán gần 41 tỷ đồng.
Sacombank cũng liên tục thông báo đấu giá các khoản nợ hàng trăm tỷ đồng của các doanh nghiệp như Công ty cổ phần Đầu tư Sài Gòn TPP, Công ty cổ phần Ngọc Sương, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kim Kim Hoàn Mỹ… với tài sản bảo đảm chủ yếu là bất động sản.
Thị trường mua bán tài sản bảo đảm cuối năm trở nên sôi động khi các ngân hàng đẩy mạnh hoạt động phát mại từ bất động sản cho tới các khoản nợ doanh nghiệp. Danh mục tài sản phát mại trải dài từ quyền sử dụng đất, nhà ở đô thị cho đến cơ sở kinh doanh thương mại, các khoản nợ doanh nghiệp, phản ánh nỗ lực xử lý nợ xấu quyết liệt của các ngân hàng dịp cuối năm.
Lãnh đạo HDBank cho biết, 9 tháng đầu năm nay, Ngân hàng đã bán hơn 37.000 tỷ đồng nợ cho một ngân hàng khác theo chương trình tái cơ cấu các tổ chức tín dụng của Ngân hàng Nhà nước.
HDBank đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 35% trong năm 2025. Lãnh đạo nhà băng này cho rằng, nợ xấu sẽ cải thiện rõ hơn từ cuối năm 2025 nhờ môi trường vĩ mô ổn định, thanh khoản thị trường bất động sản phục hồi, quy định xử lý tài sản bảo đảm cởi mở, qua đó, hướng tới mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu về khoảng 2% vào cuối năm nay.
Ba quý đầu năm 2025, thu hồi nợ đã xử lý rủi ro của VietinBank cũng đạt mức cao nhất trong nhiều năm, với giá trị khoảng 6.800 tỷ đồng, tăng gần 13% so với cùng kỳ. Năm nay, Ngân hàng đặt mục tiêu thu hồi 8.000 - 10.000 tỷ đồng nợ xấu. VietinBank cho biết, trong quá trình xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026, lãnh đạo Ngân hàng kỳ vọng tiếp tục ghi nhận những nguồn thu đáng kể từ thu hồi nợ với triển vọng còn khả quan hơn so với năm 2025.
Tại MB, việc thu hồi nợ ngoại bảng tiếp tục diễn biến tích cực, đạt gần 900 tỷ đồng chỉ tính trong quý III/2025, tăng 72% so cùng kỳ. Đồng thời, tỷ lệ thu hồi trên dư nợ bình quân tiếp tục cải thiện, hiện đạt khoảng 0,4%, tiệm cận mức bình quân 0,5% trong giai đoạn 5 năm gần đây.
Trong khi đó, tại ABBank, lãi thuần từ hoạt động khác đạt 1.759 tỷ đồng, gấp 13,5 lần cùng kỳ, chủ yếu đến từ thu hồi các khoản nợ đã xử lý và hoàn nhập dự phòng rủi ro.
Tại ACB, ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc ngân hàng này cũng cho hay, tỷ lệ nợ xấu giảm đáng kể từ 1,49% vào cuối năm 2024 xuống còn 1,09% vào cuối quý III/2025, thuộc nhóm thấp nhất toàn ngành. Theo ông Phát, ACB chủ động đẩy mạnh thu hồi nợ, qua các biện pháp phi tố tụng, Ngân hàng hỗ trợ khách hàng bằng chính sách miễn giảm lãi, áp dụng mô hình cảnh báo sớm để xử lý kịp thời các khoản có rủi ro.
Hiện các ngân hàng đều đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu vào cuối năm 2025. Chẳng hạn, Agribank đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 1% vào cuối năm nay - mức thấp nhất kể từ khi triển khai tái cơ cấu giai đoạn 1 (năm 2013). Đáng chú ý, Agribank là ngân hàng quốc doanh có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất. Hay ACB dự kiến duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1,2% vào cuối năm nay.
Nợ xấu sẽ giảm
VIS Rating kỳ vọng, tỷ lệ nợ xấu của ngành ngân hàng sẽ tiếp tục cải thiện trên nền tảng phục hồi của thị trường bất động sản và các cải cách chính sách hỗ trợ khả năng trả nợ của khách hàng. Các ngân hàng lớn và nhóm ngân hàng quốc doanh được dự báo dẫn dắt xu hướng này.
Giới phân tích cho rằng, một trong những động lực quan trọng là các cải cách pháp lý, trong đó việc luật hóa Nghị quyết 42 của Quốc hội giúp hạn chế nợ xấu mới hình thành và đẩy nhanh tiến độ thu hồi nợ. Bên cạnh đó, nhiều dự án bất động sản lớn được tháo gỡ vướng mắc pháp lý đã góp phần khơi thông dòng tiền doanh nghiệp, hỗ trợ gián tiếp chất lượng tài sản của toàn ngành.
Nhóm phân tích Chứng khoán Yuanta chỉ rõ, nợ xấu ngân hàng sẽ giảm vào cuối năm nay, đến từ các nguyên nhân chính: Thứ nhất, chu kỳ phục hồi của thị trường bất động sản; thứ hai, “luật hóa” Nghị quyết 42/2017/QH14 về xử lý nợ xấu; thứ ba, tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh. Riêng việc “luật hóa” Nghị quyết 42 được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình xử lý tài sản bảo đảm của các ngân hàng, giúp tăng tốc thu hồi nợ xấu. Nhờ đó, chất lượng tài sản các ngân hàng dự kiến sẽ tiếp tục được cải thiện trong thời gian tới.
Theo báo cáo tài chính của các ngân hàng niêm yết, nợ xấu nội bảng quý III/2025 đạt khoảng 274.000 tỷ đồng, tăng 7.000 tỷ đồng so với quý trước đó. Tuy vậy, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành giảm nhẹ từ 2,04% trong quý II/2025 xuống 2,01% trong quý III/2025.
Năm 2025, nợ xấu của ngành ngân hàng có xu hướng tăng qua từng quý, song tốc độ tăng dần chậm lại. Tín dụng tăng trưởng mạnh trong năm 2025 cũng giúp tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ đi xuống trong năm nay.
Cụ thể, quý I/2025, tổng số dư nợ xấu toàn ngành ngân hàng tăng 15,4% so với cuối năm 2024, lên hơn 265.500 tỷ đồng. Mức tăng này chủ yếu đến từ nhóm nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3), nhóm nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tăng ở mức hai chữ số. Sang quý II/2025, nợ xấu chỉ tăng nhẹ 1,2% so với quý trước, trong khi dư nợ cho vay tăng 6,6%, giúp tỷ lệ nợ xấu toàn ngành giảm nhẹ. Đến quý III/2025, dù quy mô nợ xấu tăng thêm 2,3%, nhưng dư nợ tín dụng tăng 4,6%, giúp tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng niêm yết duy trì quanh mức 2%, thấp hơn so với mức 2,2% hồi quý I/2025.
Bên cạnh đó, thị trường bất động sản ấm lên, các ngân hàng cũng tranh thủ đẩy mạnh xử lý, thu hồi nợ.
Hoạt động thu hồi nợ xấu của các ngân hàng nhiều khả năng tiếp tục duy trì tích cực và thúc đẩy lợi nhuận trong quý IV/2025 và xuyên suốt năm 2026, trong bối cảnh hành lang pháp lý liên quan đến xử lý nợ xấu dần được hoàn thiện. Đặc biệt, khi Nghị quyết 42 của Quốc hội về xử lý nợ xấu được luật hóa, cho phép tổ chức tín dụng thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm, kể cả trong trường hợp không có sự đồng thuận của bên vay, với điều kiện quyền này đã được thỏa thuận rõ trong hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm.
Các chuyên gia Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định, nợ xấu quý IV/2025 được dự báo giảm nhẹ hoặc ổn định nhờ tín dụng phục hồi mạnh (đến ngày 27/11/2025, tín dụng nền kinh tế đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cuối năm 2024 và dự kiến đạt 19 - 20% vào cuối năm) và lợi nhuận duy trì tăng trưởng (tăng 24,9% trong quý III). Đồng thời, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (số dư dự phòng/số dư nợ xấu) cao cho thấy ngân hàng có sự chuẩn bị tốt cho rủi ro.
Theo đánh giá của VDSC, các ngân hàng tiếp tục tăng cường trích lập dự phòng với tổng giá trị khoảng 34.000 tỷ đồng, giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn ngành (LLR) đạt 96%, cải thiện so với mức 91% trong quý II/2025. Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực thu hẹp, hoạt động thu hồi và xử lý nợ xấu đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận của nhiều ngân hàng.
Dữ liệu từ báo cáo của FiinGroup cho thấy, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của 27/27 ngân hàng niêm yết, đăng ký giao dịch trên sàn chứng khoán giảm về 2% cuối quý III/2025 từ mức 2,1% cuối quý I/2025. Còn tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLCR) đạt 84,3% trong quý III/2025, hồi phục nhẹ từ mức đáy 79,8% ghi nhận trong quý II/2025.
