Nguồn lực lớn, dư địa tín dụng hẹp dần
Phát biểu tại phiên họp thường kỳ quý II/2026 Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn, Chủ tịch HĐQT NHCSXH, nhấn mạnh NHCSXH tiếp tục là một trong những trụ cột thực hiện chính sách an sinh xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hiện thực hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Sau nửa năm, quy mô nguồn lực dành cho tín dụng chính sách tiếp tục tăng mạnh. Đến 30/6/2026, tổng nguồn vốn đạt 474.796 tỷ đồng, tăng 47.500 tỷ đồng so với năm 2025. Trong đó, vốn nhận ủy thác từ địa phương đạt 81.105 tỷ đồng, tăng 15.014 tỷ đồng so với năm 2025 và tăng 77.296 tỷ đồng so với trước khi có Chỉ thị 40-CT/TW, chiếm 17,1% tổng nguồn vốn.
Đáng chú ý, tỷ trọng vốn nhận ủy thác từ địa phương đã vượt mục tiêu Chiến lược phát triển NHCSXH đến năm 2030. Điều này cho thấy nguồn lực tín dụng chính sách không chỉ được củng cố từ trung ương mà ngày càng có sự tham gia rõ nét hơn của địa phương, tạo thêm nền tảng để vốn ưu đãi bám sát nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa bàn.
Trên nền nguồn vốn đó, tín dụng tăng tốc. Năm 2026, NHCSXH được Thủ tướng Chính phủ giao tăng trưởng dư nợ tín dụng tối đa 10% so với năm 2025. Đến cuối tháng 6, toàn hệ thống đã hoàn thành 94% kế hoạch tăng trưởng được giao, đưa tổng dư nợ tín dụng chính sách lên 454.370 tỷ đồng, tăng 40.843 tỷ đồng, tương đương 9,9% so với năm 2025, với hơn 6,7 triệu khách hàng còn dư nợ.
Đây là mức tăng trưởng tín dụng cao nhất của NHCSXH so với cùng kỳ các năm trước. Việc đã hoàn thành phần lớn kế hoạch tăng trưởng chỉ sau 6 tháng đồng nghĩa dư địa tăng trưởng còn lại trong năm không lớn, trong khi nhu cầu vốn chính sách vẫn tiếp tục hiện hữu. Vì vậy, câu chuyện của nửa cuối năm không chỉ là tăng thêm bao nhiêu dư nợ, mà còn là khả năng huy động thêm nguồn lực và phân bổ nguồn vốn như thế nào để bảo đảm hiệu quả chính sách.
Tăng trưởng phải đi cùng chất lượng
Điểm đáng chú ý của tín dụng chính sách là hiệu quả không nằm ở quy mô dư nợ đơn thuần, mà ở những thay đổi được tạo ra sau khi vốn đến tay người thụ hưởng. Trong 6 tháng đầu năm, nguồn vốn chính sách đã hỗ trợ đầu tư sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho gần 487 nghìn lao động. Trong đó, hơn 3,8 nghìn lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; hơn 2,4 nghìn người chấp hành xong án phạt tù và 286 người sau cai nghiện ma túy được vay vốn tạo việc làm.
Hơn 12 nghìn học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập, trong đó gần 1,2 nghìn học sinh, sinh viên vay vốn theo học ngành STEM. Hơn 974 nghìn công trình nước sạch, công trình vệ sinh ở nông thôn được xây dựng; hơn 9,1 nghìn căn nhà ở xã hội được hỗ trợ mua, thuê mua hoặc xây dựng mới cho hộ nghèo và các đối tượng thu nhập thấp.
Những con số này cho thấy dòng vốn chính sách đang đi vào nhiều nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và đời sống, từ tạo việc làm, nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục đến cải thiện điều kiện sống và nhà ở. Đây cũng là lý do chất lượng tín dụng trở thành một yêu cầu song hành với tăng trưởng.
Đến 30/6/2026, tổng nợ quá hạn và nợ khoanh toàn hệ thống là 2.245 tỷ đồng, chiếm 0,5% tổng dư nợ; trong đó nợ quá hạn 958 tỷ đồng, chiếm 0,2% tổng dư nợ. Trong bối cảnh dư nợ tăng 9,9%, việc duy trì chất lượng tín dụng ở mức này cho thấy yêu cầu tăng trưởng đang được đặt cùng với kiểm soát chất lượng và đưa vốn đúng đối tượng.
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn yêu cầu NHCSXH tiếp tục tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp triển khai Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới; đồng thời triển khai các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Chiến lược phát triển NHCSXH đến năm 2030.
NHCSXH cũng được yêu cầu tiếp tục chủ động huy động các nguồn vốn, phối hợp với các Bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời phối hợp trình Thủ tướng Chính phủ giao bổ sung chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026.
Ở phía địa phương, việc phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác để nâng cao chất lượng tín dụng tiếp tục được đặt trọng tâm. Song song đó, NHCSXH phối hợp với các Bộ, ngành nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về cơ chế tài chính, chính sách tín dụng và xây dựng các quy chế hướng dẫn nội bộ để kịp thời triển khai khi cơ chế, chính sách mới được ban hành.
Với tổng nguồn vốn đã đạt gần 475.000 tỷ đồng và dư nợ tiến sát mức tăng trưởng tối đa được giao, NHCSXH đang đứng trước một bài toán không đơn thuần là mở rộng tín dụng. Khi nguồn lực ngày càng lớn, yêu cầu quan trọng hơn là bảo đảm mỗi đồng vốn chính sách tiếp tục tạo ra đúng giá trị mà chính sách hướng tới: việc làm, cơ hội học tập, nhà ở, điều kiện sống và khả năng tự vươn lên của người thụ hưởng.