Sáng 28/5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu tại Hội nghị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nêu rõ, nhìn lại nhiệm kỳ 2021 - 2026, trong bối cảnh đất nước còn đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, Hội đồng nhân dân các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững nguyên tắc, đoàn kết thống nhất, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đã góp phần đảm bảo quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra rất thành công. Đảm bảo vận hành thông suốt, không gián đoạn và tiếp tục hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương thức hoạt động của Hội đồng nhân dân theo hướng ngày càng dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại. Chất lượng, hiệu quả triển khai thực hiện các nghị quyết được nâng lên rõ rệt. Hoạt động giám sát, chất vấn ngày càng đi vào thực chất hơn, có trọng tâm, trọng điểm. Công tác tiếp xúc cử tri có nhiều đổi mới. Việc ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của Hội đồng nhân dân bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trong nhiệm kỳ vừa qua.
Đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả đó, Thường trực Ban Bí thư cho rằng, cũng phải thẳng thắn và khách quan nhìn nhận rằng, hoạt động của Hội đồng nhân dân vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới.
Vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với Hội đồng nhân dân có nơi, có lúc, có việc chưa thực sự sâu sát, chưa thực sự toàn diện. Chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao và chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát là chưa quyết liệt và chưa đi đến cùng. Công tác phối hợp thì một số nơi còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ và chưa thật sự đồng bộ.
Nhấn mạnh nhiệm kỳ 2026 - 2031 có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, ông Trần Cẩm Tú nêu rõ, hoạt động Hội đồng nhân dân các cấp cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.
Thường trực Ban Bí thư cũng đề cập một số nhiệm vụ trọng tâm và đề nghị Hội đồng nhân dân thực hiện tốt.
Cụ thể là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với Hội đồng nhân dân theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn, vừa đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, vừa phát huy được tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân và của từng đại biểu Hội đồng nhân dân. Đặc biệt, phải coi trọng lãnh đạo công tác chuẩn bị và ban hành các nghị quyết của Hội đồng nhân dân, đảm bảo mọi nghị quyết quan trọng của địa phương đều bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao, đáp ứng được yêu cầu phát triển mới, ông Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.
Nhiệm vụ tiếp theo được Thường trực Ban Bí thư đề cập là nâng cao hơn nữa vai trò của Hội đồng nhân dân trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trao trách nhiệm cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn, chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện.
“Do vậy, yêu cầu kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, càng hiệu quả hơn để phòng chống, khắc phục được tình trạng thực hiện không đúng thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ; và đây phải là nguyên tắc bất di bất dịch trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Hội đồng nhân dân phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của Ủy ban nhân dân và các cơ quan trong bộ máy chính quyền”, ông Trần Cẩm Tú phát biểu.
Thường trực Ban Bí thư cũng đề nghị các cấp ủy, các địa phương phải quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu Hội đồng nhân dân thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. Đại biểu Hội đồng nhân dân phải gần dân, sát dân, hiểu dân, thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, phải phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy và chính quyền.
Các cấp ủy cũng cần phải quan tâm hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác Hội đồng nhân dân, nhất là các kỹ năng giám sát, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, xử lý các vấn đề dân sinh trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp của chúng ta. Đồng thời, phải chăm lo xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử, ông Trần Cẩm Tú lưu ý.