Theo quy định, công ty đại chúng phải công bố BCTC tóm tắt trên 3 số liên tiếp của một tờ báo trung ương và đây là một trong những kênh thông tin chủ yếu đến với NĐT. Năm 2008, DN chịu ảnh hưởng nặng nề của tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, kết quả kinh doanh do vậy kém khả quan, nhưng thực tế ra sao phải đợi tới thời điểm này mới có thể thấy phần nào qua các BCTC năm. Cũng vì những khó khăn đặc biệt, nên ngoài những khoản mục có tác động mạnh đến hoạt động của DN có thể nhìn thấy qua BCTC, như hàng tồn kho, giảm trừ doanh thu, dự phòng tỷ giá… NĐT còn được khuyến cáo đọc kỹ BCTC đã được kiểm toán, chú ý các khoản ngoại trừ hoặc "từ chối cho ý kiến" của kiểm toán viên.
Đại diện UBCK cho biết, qua giám sát hồ sơ xin phát hành cổ phiếu ra công chúng, đọc BCTC đã kiểm toán, có công ty cộng các khoản mục ngoại trừ lại có giá trị lớn gần bằng tổng tài sản, nếu NĐT không chú ý phần mục này thì vẫn đinh ninh công ty có lãi lớn. Do vậy, Uỷ ban khuyến khích DN công bố BCTC đã kiểm toán (trong đó đưa đầy đủ ý kiến của kiểm toán viên) trên các phương tiện thông tin đại chúng, ít nhất là đăng tải đầy đủ trên website của công ty để công bố rộng rãi đến NĐT. Năm nay, UBCK sẽ giám sát chặt chẽ việc công bố và chất lượng công bố thông tin của DN căn cứ trên BCTC đã kiểm toán (đầy đủ) gửi tới Uỷ ban. Tuy nhiên, vị đại diện này cũng cho hay, nếu chỉ đọc BCTC có kiểm toán thì trong nhiều trường hợp cũng không thể phát hiện sai sót, vì vậy ngoài giám sát qua BCTC, Uỷ ban sẽ tiến hành kiểm tra thực tế qua chọn mẫu, nếu phát hiện có lỗi do DN cố tình sai phạm sẽ kiên quyết xử phạt nặng hơn. Liên quan đến trường hợp công bố thông tin lỗ thành lãi của CTCP Mai Linh mới đây, công văn giải trình của Mai Linh gửi UBCK và công bố với thị trường đã không được Uỷ ban chấp nhận, hiện vụ việc đang tiếp tục được xử lý.
Với những lỗi thuộc về kiểm toán, ngoài việc công ty kiểm toán chịu trách nhiệm (bị nêu tên và chịu phạt), năm nay kiểm toán viên cũng sẽ bị xử lý nghiêm, ít nhất là treo giấy phép hành nghề kiểm toán cho DN niêm yết, CTCK và công ty quản lý quỹ. Mất uy tín cá nhân là hình phạt lớn đối với nghề kiểm toán, vì vậy thông qua những biện pháp này, UBCK hy vọng chất lượng BCTC năm nay cải thiện hơn.
Ngoài những lỗi thông thường như lập sai biểu mẫu, mới đây Hội Kiểm toán viên hành nghề đã đưa ra một danh sách những sai sót hay xuất hiện trong các BCTC, nhằm mục đích cảnh báo, giúp cơ quan quản lý tham khảo khi xem xét các bản báo cáo này.
Trước thềm mùa ĐHCĐ năm nay, đại diện UBCK cũng khuyến cáo, với những công ty kiểm toán bị phạt hoặc nêu tên về vi phạm, cổ đông nên biểu quyết hoặc có ý kiến đề nghị DN không chọn kiểm toán BCTC. Đó cũng là hành động tích cực nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của các công ty kiểm toán.
Nói đến việc công bố thông tin của DN cũng không thể không đề cập đến tình thế khó khăn ngay trong quý I/2009 này. Đại diện một DN xuất khẩu thủy sản hàng đầu cho hay, trước đây mỗi kg sản phẩm xuất khẩu có giá bán 3 USD giờ chỉ được xấp xỉ 2 USD. Công ty không lo đơn hàng vì nhu cầu đặt mua tăng, nhưng hiệu quả không có, vì với giá ấy càng bán càng lỗ, hiện công suất các nhà máy tại DN này đã giảm tới 50%. Trong khi đó, để tồn tại và duy trì hoạt động, nhiều công ty xuất khẩu buộc phải bán lỗ, bán giá rẻ sản phẩm, vì thế bạn hàng nước ngoài càng có cớ để ép giá xuống. Nhìn lại BCTC của một bộ phận DN niêm yết cũng cho thấy khả năng họ tiếp tục lỗ trong quý I/2009, bởi những khó khăn như nhu cầu tiêu thụ giảm, hàng tồn kho, sự biến động trên thị trường giá quốc tế, rủi ro tỷ giá… Triển vọng kinh doanh ảm đạm khiến DN dè dặt công bố thông tin và NĐT thiếu thông tin cũng dè dặt trong mua - bán.
Sự thận trọng của NĐT là bình thường, song ý kiến của ông Victor Garber, chuyên gia cao cấp của Morgan Stanley, hiện là Giám đốc điều hành nước ngoài của PVFC cũng đáng tham khảo: "NĐT không thể đem tiền vào thị trường nếu còn nghe tin xấu, vì thế cần thiết hiện nay là kinh tế ổn định trở lại, không có thêm thiệt hại, mất mát trên thị trường tài chính. Khi các nguồn vốn rút ra khỏi đầu tư nhanh bao nhiêu, bắt đầu trở lại sẽ ồ ạt bấy nhiêu. Và kinh nghiệm nhiều cuộc khủng hoảng đều cho thấy, sự hồi phục của thị trường cổ phiếu, trái phiếu thường bắt đầu trước khi kinh tế phục hồi khoảng 12 tháng".