Tạo nền tảng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, doanh nghiệp chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào, chi phí vốn và sức cầu thị trường, Hà Nội đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Xác định doanh nghiệp là động lực phát triển kinh tế, Thành phố đặt mục tiêu cắt giảm 50% thủ tục hành chính không cần thiết, hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ với phương châm "Chính quyền phục vụ - Doanh nghiệp cống hiến".
Một trong những bước đi đáng chú ý là việc HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp.
Theo đó, Thành phố thực hiện ba nhóm cải cách lớn. Trước hết là cắt giảm nhiều thành phần hồ sơ như điều lệ công ty, biên bản họp thành lập chi nhánh hay báo cáo tài chính trong trường hợp giảm vốn điều lệ. Tiếp đến, bảy loại biểu mẫu giấy được thay thế bằng hình thức tra cứu trực tuyến trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Đồng thời, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn còn hai ngày làm việc đối với đăng ký thành lập doanh nghiệp và bốn ngày làm việc đối với thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hoạt động chi nhánh.
Theo đánh giá của Thành phố, những cải cách này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Song song với cải cách thủ tục hành chính, Hà Nội đang triển khai nhiều cơ chế mới nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Thành phố dự kiến áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các lĩnh vực công nghệ xanh, thành phố thông minh và kinh tế tầm thấp, đồng thời phát triển mô hình hợp tác "Nhà nước định hướng - Doanh nghiệp vận hành", hướng tới mục tiêu thu hút khoảng 35% tổng số doanh nghiệp khởi nghiệp của cả nước.
Ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội cho biết, Hà Nội đã xây dựng hành lang ưu đãi riêng dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chuyển đổi số.
Theo ông Hiếu, Thành phố đang áp dụng Quyết định số 3578/QĐ-BKHCN ngày 7/11/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm đơn giản hóa thủ tục công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và nhân sự chủ chốt được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đầu hoạt động.
Đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5418/QĐ-UBND ngày 1/11/2025, phê duyệt Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030.
Theo ông Lê Trung Hiếu, đề án tập trung vào năm định hướng lớn, trong đó nổi bật là quản trị số với 94 nhiệm vụ hỗ trợ được theo dõi trên hệ thống Dashboard thời gian thực, giúp lãnh đạo Thành phố kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh.
Đề án cũng đặt mục tiêu hỗ trợ chuyển đổi số cho khoảng 40.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, hình thành tối thiểu 10 cụm liên kết ngành trong các lĩnh vực cơ khí, điện tử và công nghệ cao; đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn phát triển sản phẩm đến xúc tiến thương mại tại các thị trường trọng điểm như Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản.
Bên cạnh đó, Hà Nội đặt mục tiêu đào tạo 5.000 giám đốc điều hành (CEO) đến năm 2030, tương đương khoảng 1.000 CEO mỗi năm, nhằm nâng cao năng lực quản trị trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh.
Một trong những hạ tầng hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là việc thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội từ ngày 26/2/2026 để kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm của Thành phố theo cơ chế "đầu tư công nhưng quản trị tư".
Ông Lê Trung Hiếu cho rằng, đây là cơ chế có tính đột phá khi Nhà nước sẵn sàng chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp khởi nghiệp. Ông cho biết: "Các doanh nghiệp khởi nghiệp có ý tưởng và rất có nhiệt huyết, nhưng lại không có định hướng chiến lược. Hà Nội sẽ chấp nhận đầu tư mạo hiểm vào đây. Hà Nội cũng đã tạo ra các hành lang pháp lý để các cán bộ tham gia vào quá trình quản lý quỹ này cũng sẽ được bảo vệ nếu khi hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo mà không thành công".
Ngoài Quỹ đầu tư mạo hiểm, Thành phố cũng đang vận hành sàn giao dịch ý tưởng nhằm hỗ trợ các startup thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Hiện Hà Nội cũng đang xem xét, thẩm định đề xuất triển khai cơ chế sandbox đối với hệ thống phương tiện tự hành cấp độ 4 của Phenikaa-X để tạo điều kiện cho doanh nghiệp kiểm chứng công nghệ trong điều kiện thực tế.
Doanh nghiệp kỳ vọng chính sách sớm phát huy hiệu quả
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Quý, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội đánh giá các chính sách hỗ trợ của Thành phố đã tập trung đúng những khó khăn mà doanh nghiệp nhỏ và vừa đang gặp phải.
Theo ông Quý, việc Nhà nước tham gia Quỹ đầu tư mạo hiểm cùng chương trình đào tạo 5.000 CEO là những chính sách có ý nghĩa lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Ông nhận định: "Tôi nghĩ đó là một bước tiến rất lớn. Từ trước đến nay mình cứ nghĩ là quỹ đầu tư mạo hiểm là quỹ đầu tư tư nhân, còn bây giờ Nhà nước cũng đã đồng hành. Từ việc đào tạo, mình sẽ có nhiều CEO có trình độ quản trị tốt hơn, sẽ tạo ra một cộng đồng doanh nghiệp có trình độ, nhận thức, năng lực quản lý."
Ông Nguyễn Minh Quý cũng khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tìm hiểu và tận dụng các cơ chế hỗ trợ của Thành phố để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng cơ hội phát triển.
Theo Sở Tài chính Hà Nội, doanh nghiệp hiện có thể tiếp cận các dịch vụ tư vấn miễn phí tại Sở Tài chính (52 Lê Đại Hành) hoặc thông qua Cổng thông tin của Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp. Trong thời gian tới, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được tích hợp để hỗ trợ giải đáp trực tuyến các thủ tục về đăng ký kinh doanh và đầu tư.
Với định hướng phát triển hệ sinh thái Xanh - Số - Sáng tạo, Hà Nội kỳ vọng khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.