Biên định giá dần thu hẹp
Tại Investment Summit 2026 cuối tuần qua, ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Khối phân tích KBSV phân tích, giai đoạn 2018 đến nay, VN-Index đã trải qua khoảng ba nhịp tăng mạnh, đi kèm với ba nhịp giảm sâu. Đáng chú ý là P/E của thị trường tại các vùng đáy có xu hướng tăng dần.
Cụ thể, tại đáy năm 2020 trong giai đoạn Covid-19, P/E thị trường chỉ khoảng 10,3 lần. Đến năm 2022, trong bối cảnh thị trường trái phiếu gặp biến động và lãi suất tăng mạnh, P/E ở vùng đáy tăng lên trên 11 lần. Gần đây nhất, trong giai đoạn chịu tác động từ các yếu tố như áp thuế đối ứng, P/E tại vùng đáy đã lên trên 12 lần. Như vậy, mặt bằng định giá tại các đáy đang được nâng lên theo thời gian.
Ngược lại, tại các vùng đỉnh, P/E lại có xu hướng giảm dần. Tại đỉnh năm 2018, khi thị trường tăng nóng, P/E của VN-Index lên tới khoảng 23 lần. Đến đỉnh năm 2022, mức này giảm xuống còn khoảng 19 lần. Ở giai đoạn vừa qua, nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm VIC, P/E tại vùng đỉnh chỉ còn khoảng 15 lần. Như vậy, mỗi chu kỳ đỉnh cách nhau khoảng 4 năm, đồng thời mặt bằng định giá tại các đỉnh giảm dần theo từng chu kỳ.
“Tổng hợp hai xu hướng này cho thấy, định giá thị trường đang vận động trong một kênh đi ngang trong trung và dài hạn, đồng thời biên độ dao động có xu hướng thu hẹp dần. Điều này phản ánh thị trường ngày càng tiệm cận hơn với giá trị thực của doanh nghiệp và trở nên chặt chẽ hơn về mặt định giá”, ông Bình đánh giá.
Đầu tư có chọn lọc
Trong bối cảnh đó, ông Bình lưu ý đến nhà đầu tư hai điểm. Thứ nhất, việc lựa chọn ngành và cổ phiếu mang tính chu kỳ trở nên quan trọng, nhằm tận dụng các pha vận động khác nhau của thị trường. Thứ hai, cần kết hợp giữa chiến lược giao dịch ngắn hạn và nắm giữ trung, dài hạn. Việc lựa chọn cổ phiếu cần bám sát các yếu tố cơ bản và câu chuyện hưởng lợi từ vĩ mô theo hướng top-down.
| |
Investment Summit 2026 do KBSV tổ chức cuối tuần qua. |
Nhóm đầu tiên ông Bình quan tâm là đầu tư công, mang tính trung hạn. Trước đây, trong giai đoạn trước và trong Covid-19, tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dẫn dắt chủ yếu bởi dòng vốn FDI, hưởng lợi từ căng thẳng thương mại và xu hướng “Trung Quốc + 1”. Tuy nhiên, hiện nay, dù FDI đã có dấu hiệu phục hồi, đặc biệt ở lĩnh vực công nghệ cao, nhưng chưa đủ mạnh để tiếp tục đóng vai trò đầu tàu như trước.
Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, động lực tăng trưởng buộc phải dựa nhiều hơn vào nội lực, trong đó đầu tư công là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, một đặc điểm của nhóm cổ phiếu đầu tư công là phần lớn thuộc nhóm vốn hóa trung bình, với tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư chỉ tham gia theo tính chất ngắn hạn, tận dụng các nhịp sóng khi có thông tin hỗ trợ, sau đó chốt lời khi giá tăng.
Dù vậy, trong nhóm này vẫn có những phân khúc đáng chú ý hơn, cụ thể là nhóm xây dựng hạ tầng điện. So với các doanh nghiệp xây dựng thông thường, nhóm này có cơ cấu vốn an toàn hơn, tỷ lệ vay nợ không quá cao, qua đó giảm bớt rủi ro tài chính. Một số cổ phiếu tiêu biểu có thể kể đến như PC1, TV2.
Nhóm tiếp theo là cổ phiếu đầu ngành, triển vọng trung và dài hạn tích cực, phù hợp với chiến lược tích lũy khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh do thông tin tiêu cực.
Ông Bình chỉ ra, bán lẻ là một ví dụ đáng chú ý, với đại diện tiêu biểu là MWG. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn như GMD trong lĩnh vực cảng biển, hay FPT trong lĩnh vực công nghệ cũng được đánh giá cao.
Theo quan điểm của ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao Lĩnh vực Chứng khoán, Dragon Capital, trong bối cảnh hiện tại, yêu cầu đặt ra với nhà đầu tư là phải tăng cường quản trị rủi ro, đặc biệt là hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức. Với kịch bản cơ sở là lãi suất vẫn duy trì ở mức cao, nhà đầu tư cũng cần thận trọng khi lựa chọn các doanh nghiệp có tỷ lệ vay nợ lớn.
Đáng chú ý, bất chấp những biến động của thị trường, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận qua các năm. Chính trong những giai đoạn khó khăn như hiện nay, các doanh nghiệp đầu ngành lại có cơ hội bứt phá và gia tăng vị thế.
Trên cơ sở đó, định hướng của đại diện Dragon Capital vẫn là kiên trì với các ngành mang tính dẫn dắt, như ngân hàng và bán lẻ - những lĩnh vực có xu hướng tăng trưởng đồng hành cùng nền kinh tế trong dài hạn, bất chấp các chu kỳ biến động ngắn hạn.
Trong đó, ngành ngân hàng Việt Nam được xem là năng động, với hiệu quả hoạt động tốt so với nhiều thị trường khác. Đặc biệt, định giá của nhiều cổ phiếu ngân hàng hiện ở mức thấp, không ít mã giao dịch dưới giá trị sổ sách hoặc quanh mức này, với P/E phổ biến dưới 8 lần.
Ngoài ra, các ngành hưởng lợi từ đầu tư công và sự phục hồi của bất động sản cũng đáng chú ý. Trong trường hợp đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh và thị trường bất động sản duy trì thanh khoản, ngành thép được kỳ vọng sẽ hưởng lợi, với các doanh nghiệp tiêu biểu như HPG.
Ở nhóm công nghệ, FPT là ví dụ điển hình khi doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận 15 - 20% mỗi năm, trong khi giá cổ phiếu đã điều chỉnh 40 - 50% từ đỉnh.
Đối với ngành bất động sản, dù là lĩnh vực nhạy cảm trong giai đoạn hiện tại, vẫn có những doanh nghiệp duy trì nền tảng tài chính lành mạnh, tỷ lệ vay nợ thấp và lượng bán hàng tích cực trong các năm trước. Khi các dự án được bàn giao trong năm nay và năm tới, lợi nhuận có thể ghi nhận tăng trưởng mạnh. Trong khi đó, nhiều cổ phiếu bất động sản đã giảm mạnh từ đỉnh, mở ra cơ hội lựa chọn đối với nhà đầu tư.
“Bối cảnh hiện tại không phải là thời điểm để bi quan, mà là giai đoạn cần duy trì sự thận trọng, đồng thời chủ động tìm kiếm các cơ hội đầu tư có chọn lọc”, ông Tuấn nhấn mạnh.