Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều dự án đang trong giai đoạn tăng tốc thi công dẫn tới nhu cầu nguồn vật liệu rất lớn. Ảnh: Tiến Giang
Mặt bằng chờ giải phóng
Theo Ban Quản lý dự án (QLDA) Đường Hồ Chí Minh (Bộ Xây dựng), tại khu vực phía Nam, Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận hiện gặp nhiều khó khăn nhất. Dự án này đi qua 2 tỉnh An Giang và Cà Mau, thời gian thực hiện hợp đồng các gói thầu là 700 ngày (tương đương 23,4 tháng) kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực (22/2/2024). Tuy nhiên, đến nay nhà thầu vẫn chưa thể tiếp cận 100% mặt bằng để bố trí thi công đồng bộ.
Dự án gồm 2 gói thầu xây lắp chính là: Gói thầu XL1 Thi công xây dựng đoạn Km0+00 - Km40+500 có giá trị 1.604,194 tỷ đồng, do Liên danh Công ty CP Tập đoàn Thành Huy - Công ty CP Tập đoàn Hải Đăng - Công ty CP Đầu tư phát triển HUGIA - Công ty CP Đầu tư xây dựng hạ tầng Khang Nguyên - Công ty CP Công trình Long Hưng đảm nhiệm; Gói thầu XL2 Thi công xây dựng đoạn Km40+500 - Km61+342,31 có giá trị 1.460,258 tỷ đồng, do Liên danh Công ty TNHH Thương mại dịch vụ xây dựng Khánh Vĩnh - Công ty Đường bộ Khánh Hòa - Công ty Giao thông 487 - New Sun - Thái Yên - Delta thi công.
Dự án được khởi công từ ngày 6/3/2024, hơn 1 năm sau, các đơn vị thi công vẫn gặp khó khăn do mặt bằng bàn giao “xôi đỗ”. Đại diện Liên danh nhà thầu thi công Gói thầu XL1 cho biết, thực tế đến tháng 3/2025, sau khi được bàn giao mặt bằng bổ sung, Nhà thầu mới cơ bản tiếp cận được mặt bằng để lên kế hoạch thi công. Như vậy, thời gian thi công thực tế bị rút ngắn còn hơn 15 tháng.
Trong khi đó, đại diện đơn vị thi công Gói thầu XL2 bày tỏ quan ngại việc Dự án có nền đất yếu, khu vực thi công địa chất phức tạp, nhiều đoạn yêu cầu thời gian chờ xử lý lún gia cố nền đường phải tối thiếu 10 - 12 tháng. Điều này dẫn tới khả năng các nhà thầu không thể bảo đảm tiến độ chung của toàn Dự án.
Lo lắng của các nhà thầu được Chủ đầu tư tái khẳng định trong báo cáo mới nhất gửi Bộ Xây dựng. Theo Ban QLDA Đường Hồ Chí Minh, thực tế đến tháng 9/2024, các địa phương có Dự án đi qua mới bàn giao một phần mặt bằng đối với đoạn đường làm mới. Đến cuối tháng 9/2025, An Giang mới bàn giao 95% mặt bằng. Cho đến nay, sau nhiều công điện khẩn của Bộ Xây dựng, mặt bằng tổng thể Dự án vẫn chưa được bàn giao hết. Cụ thể, tại An Giang, còn 2 km vướng mắc do 90 hộ dân không đồng thuận với việc đền bù, khiếu kiện chồng lấn đất và tranh chấp. Bên cạnh đó, tiến độ xây dựng 3 khu tái định cư và việc di dời hạ tầng kỹ thuật chậm so kế hoạch.
Theo đại diện Chủ đầu tư, hiện nay, trên công trường của 2 gói thầu, liên danh các nhà thầu đã huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị để triển khai thi công đồng loạt trên phạm vi đã có mặt bằng, với mong muốn hoàn thành Dự án trong năm 2026 theo tiến độ được phê duyệt.
Đề xuất điều chuyển mỏ vật liệu
Ngoài khó khăn về mặt bằng, các nhà thầu cho biết, tình trạng khan hiếm vật liệu cũng rất đáng ngại. Trong năm 2025, An Giang đồng loạt triển khai nhiều dự án hạ tầng trọng điểm để chuẩn bị Năm APEC 2026 dẫn tới gián đoạn nguồn cung vật liệu. Tại Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận, mặc dù đã được Tỉnh hỗ trợ phân khai hơn 200.000 m3 đá, nhưng các nhà thầu vẫn chưa thể khai thác đủ khối lượng này do mỏ Antraco còn phải cung ứng cho các dự án khác trên địa bàn.
Theo Ban QLDA Mỹ Thuận, Dự án Đầu tư xây dựng công trình đường cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh giai đoạn 1 (tổng mức đầu tư hơn 6.000 tỷ đồng) cũng đang vướng nhiều khó khăn do thiếu nguồn vật liệu. Gói thầu 07 Thi công xây dựng đường cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh (4.078,314 tỷ đồng) thuộc Dự án do Liên danh Dongbu Corporation - Công ty CP Đầu tư xây dựng và Kỹ thuật VNCN E&C thi công.
Ông Trần Văn Thi, Giám đốc Ban QLDA Mỹ Thuận chia sẻ, Dự án cần khoảng 880.000 m3 đá xây dựng, trong đó năm 2026 cần 700.000 m3. Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều dự án đang trong giai đoạn tăng tốc thi công dẫn tới nhu cầu nguồn vật liệu rất lớn. Các nhà thầu khó tìm mua do các mỏ hạn chế, giá tăng cao.
Từ phía đơn vị thi công, Nhà thầu VNCN E&C cho biết, một số mỏ đá phục vụ cao tốc Cần Thơ - Cà Mau có trữ lượng lớn chưa khai thác hết. Do đó, Nhà thầu đề xuất Chủ đầu tư có văn bản gửi UBND tỉnh An Giang điều tiết để nhà thầu tiếp cận các mỏ này phục vụ cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh.
Đại diện Chủ đầu tư cho biết, từ nhu cầu thực tế, Ban đã kiến nghị Bộ Xây dựng và tỉnh An Giang cho phép điều chuyển khối lượng đá xây dựng giữa các dự án cao tốc để đảm bảo tiến độ thi công. Trước mắt, cần điều chuyển khoảng 700.000 m3 đá ngay trong năm 2026 cho các nhà thầu nhằm tăng tốc thi công bù khối lượng.
