Trong tuần này, giá lúa mì đã tăng 12,1% và ghi nhận mức tăng theo tuần mạnh nhất kể từ tháng 3/2022. Từ đầu năm đến nay, hợp đồng tương lai lúa mì đã tăng hơn 54,5% trong bối cảnh căng thẳng Nga-Ukraine tại Biển Đen leo thang.
Giá ngô đã tăng 5,5% trong tuần này và tăng 15,6% trong tháng 8, hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2021. Hợp đồng tương lai ngô đã tăng 21,8% kề từ đầu năm nhờ kỳ vọng nguồn cung tại Mỹ sẽ thắt chặt và nhu cầu mạnh mẽ, cộng thêm áp lực lên nguồn cung toàn cầu do hoạt động xuất khẩu của Ukraine bị hạn chế.
Đà tăng giá gần đây của ngô chủ yếu xuất phát từ những lo ngại ngày càng lớn về nguồn cung vụ mùa tại Mỹ và triển vọng sản lượng không mấy khả quan, trong khi sự gián đoạn trong hoạt động xuất khẩu của Ukraine tiếp tục gây áp lực lên nguồn cung toàn cầu.
William Osnato, Giám đốc bộ phận nghiên cứu và phân tích dữ liệu hàng hóa tại Barchart cho biết: “Chúng ta đã qua giai đoạn cao điểm của mùa vụ, thường rơi vào cuối tháng 7, đầu tháng 8, nhưng thời tiết bất lợi vẫn có thể ảnh hưởng đến mùa màng vào thời điểm này…Một số khu vực ở vành đai ngô phía Đông của Mỹ đã chịu ảnh hưởng bởi mưa quá nhiều trong tháng 8, cùng với sự phát triển của các bệnh nấm trên cây ngô vào cuối vụ”.
Jim McCormick, đồng sáng lập kiêm giám đốc vận hành của AgMarket.Net cho rằng những lo ngại về nguồn cung của Mỹ ngày càng đáng chú ý, bởi nguồn cung toàn cầu vốn đã ở mức hạn chế.
“Chúng tôi từng cho rằng nguồn cung từ Mỹ sẽ giúp giải tỏa tình trạng thiếu hụt của thế giới. Nhưng nguồn cung của Mỹ hiện cũng trở nên đáng lo ngại, và thị trường đang chuyển sang trạng thái phải hạn chế nhu cầu để cân đối nguồn cung”, ông cho biết.
Trong khi đó, các yếu tố khác như nắng nóng cực đoan và hạn hán kéo dài suốt mùa hè tại châu Âu đã ảnh hưởng đáng kể đến sản lượng ngô của khu vực này. Nhu cầu xuất khẩu mạnh mẽ từ châu Âu đã gia tăng áp lực lên nguồn cung vốn đã hạn chế.
Trong báo cáo mới, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã nâng dự báo xuất khẩu ngô của Mỹ trong niên vụ 2025/2026 thêm 75 triệu giạ lên 3,3 tỷ giạ, phản ánh nhu cầu toàn cầu tăng và xuất khẩu từ Ukraine bị hạn chế. Ukraine là một trong những nước xuất khẩu ngô lớn trên thế giới.
Tuy nhiên, ông Osnato cho rằng tác động này ít đáng kể đối với ngô hơn so với lúa mì, đồng thời cho biết một phần gián đoạn xuất khẩu ngô của Ukraine đã được phản ánh vào giá thị trường.
Ông McCormick nhận định rằng vụ ngô bị ảnh hưởng bởi hạn hán tại châu Âu cũng có thể gây áp lực lên thị trường lúa mì; lý do là khi nguồn cung ngô khan hiếm, khu vực này có thể chuyển sang sử dụng nhiều lúa mì hơn làm thức ăn chăn nuôi và giữ lại lượng lúa mì nội địa thay vì xuất khẩu.
Khác với ngô, đà tăng giá của lúa mì gắn liền với tình trạng gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Tình trạng gián đoạn xuất khẩu ngũ cốc đã đẩy giá tăng cao sau khi có tin tức về căng thẳng leo thang giữa Nga và Ukraine tại khu vực Biển Đen. Nga và Ukraine cùng nhau chiếm hơn 1/4 tổng lượng xuất khẩu lúa mì toàn cầu. Những lo ngại ngày càng tăng về nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại khu vực này đã trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy giá tăng.
“Đã có nhiều sự gián đoạn khác nhau tại khu vực Biển Đen. Đó chắc chắn là vấn đề trọng tâm”, ông Osnato nhận định.
Nga là quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn nhất và là nhà cung cấp với chi phí thấp, có mức giá thường xuyên chi phối thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển lúa mì qua Biển Đen hiện không diễn ra sôi động.
Các cuộc tấn công gần đây tại Biển Azov, tuyến kết nối với Biển Đen, cùng với các đợt tập kích nhằm vào cơ sở xuất khẩu ngũ cốc, tàu chở dầu và tàu thuyền trong khu vực Biển Đen đã khiến các công ty vận tải biển gặp khó khăn ngay cả trong việc mua bảo hiểm.
“Điều khiến thị trường thay đổi là sự thay đổi trong kỳ vọng và Nga sẽ không thể xuất khẩu nhiều lúa mì với số lượng vài triệu tấn vì khả năng vận chuyển ra khỏi Biển Đen đã bị tổn hại đáng kể”, ông Osnato cho biết.
Thời tiết cũng tạo thêm áp lực lên nguồn cung lúa mì. Ông Osnato cho biết đợt nắng nóng nghiêm trọng đã khiến sản lượng lúa mì của châu Âu giảm khoảng 8-10 triệu tấn, trong khi hạn hán cũng làm sản lượng lúa mì vụ đông cứng tại các bang Texas, Oklahoma và Kansas của Mỹ giảm.
Ngoài những lo ngại về nguồn cung cơ bản thúc đẩy cả hai loại cây trồng này, việc chuyển sang mức cao nhất trong nhiều năm có hể thu hút nhiều người mua hơn.
“Khi một hợp đồng lập đỉnh mới và đạt mức cao nhất nhiều năm, các nhà giao dịch theo xu hướng và các quỹ giao dịch có hệ thống bắt đầu quan tâm. Vì vậy, cả các nhà giao dịch dựa trên yếu tố cơ bản và giao dịch theo hệ thống đều đang có góc nhìn tích cực về thị trường, và các yếu tố này đang cùng lúc thúc đẩy giá”, ông Osnato cho biết.