Sáng 2/10, tiếp tục phiên họp thứ 7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Lần sửa đổi này, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, hoàn thiện một số khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai.
Cùng với đó là sửa đổi quy định về việc tổ chức, cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài chỉ được mua nhà ở, các loại công trình xây dựng không gắn với chuyển quyền sử dụng đất.
Dự thảo cũng bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung về quy trình giao dịch bất động sản.
Nội dung được bổ sung còn có quy định về nguyên tắc chung đối với chủ đầu tư dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đáp ứng điều kiện hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai của dự án bất động sản mới được đưa bất động sản vào kinh doanh hoặc thực hiện các biện pháp bảo đảm bằng bảo lãnh và giao Chính phủ quy định chi tiết về việc thực hiện biện pháp bảo đảm, tránh khoảng trống pháp lý, bảo đảm đồng bộ với quy định pháp luật về PPP, pháp luật về đất đai.
Dự thảo sửa đổi lần này còn có các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản, chuyển nhượng dự án bất động sản theo hướng bảo đảm đồng bộ với pháp luật về đất đai, đầu tư và các pháp luật có liên quan.
Dự thảo cũng làm rõ nguyên tắc, cơ quan quản lý, điều kiện và trình tự áp dụng hợp đồng. Thống nhất việc áp dụng hợp đồng theo Luật Kinh doanh bất động sản. Khắc phục chồng lấn với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhất là quy định về đăng ký hợp đồng theo mẫu với mua bán căn hộ chung cư.
Đáng chú ý, Dự thảo bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển tiền vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.
Ngoài ra lần này còn sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được tạo lập, cập nhật đúng, đủ, sạch, sống; bổ sung quy định về mã định danh điện tử tạo lập cho từng tổ chức, cá nhân bất động sản và các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.
Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Về kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, Thường trực cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định rõ ràng, đầy đủ tại luật về chủ thể đứng tên quyền đối với khoản tiền lãi phát sinh, thời điểm nộp phần giá trị còn lại tương đương 5% giá trị hợp đồng vào tài khoản bảo đảm thanh toán. Làm rõ cơ quan có thẩm quyền xác định lỗi của chủ đầu tư, phân định rõ trường hợp lỗi do lý do chủ quan với lỗi do lý do khách quan.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ nghĩa vụ chịu phí quản lý tài khoản và việc xử lý khoản tiền bảo đảm khi chậm cấp giấy chứng nhận vì nguyên nhân không thuộc lỗi của chủ đầu tư, khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán, hoặc tổ chức tín dụng nơi mở tài khoản không thể thực hiện chi trả.
Cùng với đó là rà soát quy định bảo đảm rõ ràng quyền lựa chọn của khách hàng đối với bảo đảm ngân hàng; bổ sung căn cứ đánh giá tác động và chi phí tuân thủ của việc mở rộng yêu cầu có văn bản xác nhận đủ điều kiện kinh doanh sang các loại bất động sản hình thành trong tương lai ngoài nhà ở. Rà soát, bảo đảm không quy định tại dự thảo luật các quy định chưa làm rõ sự cần thiết, điều kiện thực hiện và tác động của nội dung được sửa đổi, bổ sung.
Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi đề nghị làm rõ giải pháp trong trường hợp chủ đầu tư không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai dẫn đến tình trạng dự án đình trệ, kéo dài, vừa gây lãng phí, vừa không bảo đảm khoản thu của Nhà nước.
Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026).
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Đầu tư, Bộ luật Dân sự, Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Xây dựng, đặc biệt là các dự án luật cùng trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai.