Hôm thứ Tư (14/10), dữ liệu mới về chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho thấy lạm phát tại Mỹ đã tăng trở lại trong tháng 9, với mức tăng 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 0,6% so với tháng trước. Lạm phát cơ bản cũng cao hơn dự kiến, tăng 2,6% theo năm và 0,3% theo tháng. Ngay sau khi dữ liệu CPI được công bố, xác suất xảy ra đợt tăng lãi suất vào tháng 10 đã tăng vọt.
Dữ liệu mới này xuất hiện trong bối cảnh quyết định lãi suất tiếp theo của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dự kiến diễn ra vào ngày 28/10, chỉ vài ngày trước ngày bầu cử tại Mỹ.
"Việc hành động vào tháng 10 mang lại những hệ quả chính trị…các thành viên FOMC rất không muốn thực hiện điều này, nhưng các dữ liệu hiện tại đang biến việc tăng lãi suất thành một khả năng rất dễ xảy ra. Điều này khiến cuộc họp tháng 10 trở thành một cuộc họp mang tính quyết định”, Stephanie Roth, chuyên gia kinh tế trưởng tại Wolfe Research cho biết.
Fed đã nâng lãi suất điều hành lên phạm vi 3,75% - 4% vào tháng 9 nhằm kiềm chế lạm phát đang ở mức quá cao. Các quan chức Fed cho biết đang theo dõi sát sao các dấu hiệu cho thấy áp lực giá đang lan rộng – yếu tố có thể duy trì lạm phát ở mức cao ngay cả khi giá xăng giảm, từ đó buộc Fed phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.
Các nhà hoạch định chính sách Fed thường nhấn mạnh rằng việc đưa ra quyết định chỉ dựa trên các tín hiệu kinh tế, nhưng dữ liệu lạm phát vừa công bố lại đặt ra một quyết định đầy nhạy cảm về mặt chính trị, điều mà Fed thường có thể tránh né.
Một phân tích gần đây của Mark Shore, nhà kinh tế của CME Group cho thấy trước năm 2022, lần cuối cùng ngân hàng trung ương tăng lãi suất vào tháng 10 hoặc tháng 11 ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là vào năm 1978. Trong lịch sử, Fed thường tránh tăng lãi suất tại các cuộc họp bắt đầu vào tháng 10 của những năm bầu cử. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Fed đã không thực hiện động thái nào trong 67% các trường hợp như vậy, và nếu có hành động, thì khả năng cắt giảm lãi suất thường cao hơn là tăng lãi suất.
Nhiều nhà phân tích cho rằng dữ liệu lạm phát mới đã đưa khả năng tăng lãi suất vào tháng 10 được xem xét trở lại, đồng thời lưu ý rằng yếu tố chính trị trong năm bầu cử có thể đóng vai trò quan trọng.
Trong những tuần gần đây, một số nhà hoạch định chính sách có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại Fed đã phát tín hiệu rằng vẫn còn thời gian để cân nhắc thêm dữ liệu trước khi thực hiện điều mà phần lớn thị trường dự đoán là ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trước khi năm nay kết thúc. Và thị trường phần lớn cho rằng Fed sẽ không tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 10. Nhưng sau khi các dữ liệu lạm phát được công bố, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất đang phản ánh xác suất khoảng 50-50 cho một đợt tăng lãi suất vào tháng 10. Đây là mức độ bất định hiếm thấy đối với một quyết định của Fed chỉ trong vòng hai tuần tới.
Martin Beck, chuyên gia kinh tế trưởng tại PPHC nhận định: "Chỉ số CPI tháng 9 cho thấy những lo ngại về lạm phát vẫn hiện hữu, với lạm phát cơ bản vẫn ở mức cao và khó giảm. Tuy nhiên, dữ liệu việc làm yếu hơn cùng tâm lý người tiêu dùng mong manh cho thấy Fed vẫn có dư địa để giữ nguyên lãi suất trong tháng 10".
"Mặc dù Fed hoàn toàn có thể tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 28/10, nhưng do thời điểm này quá gần với cuộc bầu cử sắp tới, họ sẽ đợi đến tháng 12 mới thực hiện thay đổi chính sách đó", Joseph Brusuelas, nhà phân tích của RSM dự báo.
Trong khi đó, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ phần cứng trên toàn cầu tiếp tục lan rộng vào thứ Năm (15/10). Các nhà sản xuất chip tại châu Á chứng kiến đà sụt giảm tương tự như tại Phố Wall, trong bối cảnh tâm lý thị trường bị đè nặng bởi những lo ngại về khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất, cũng như các vấn đề liên quan đến việc huy động vốn cho các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).
