Có thể nhận thấy về mặt điều hành chính sách tiền tệ, hiện Ngân hàng Nhà nước đang đối diện nhiều vấn đề phức tạp hơn năm 2025 khi hệ thống ngân hàng đang phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ thanh khoản của ngân hàng trung ương, trong khi lạm phát bắt đầu tăng tốc và được dự báo sẽ phản ánh mạnh hơn biến động giá nhiên liệu kể từ tháng 4. Hệ thống ngân hàng trong ba tháng đầu năm đã đối mặt với tình trạng khó huy động trong khi nhu cầu vay vẫn cao hơn, lãi suất huy động trong tháng 3 với kỳ hạn 6-12 tháng của nhiều ngân hàng cổ phần đã vượt mốc 9%/năm.
Nhìn vào một loạt chương trình nghị sự mùa đại hội cổ đông 2026 của các doanh nghiệp niêm yết cũng thấy rõ tình trạng khát vốn, khi nhiều kế hoạch phát hành thêm được đưa ra thảo luận. Lượng phát hành thêm lớn lên cổ đông hiện hữu, lượng đáo hạn và nhu cầu phát hành trái phiếu bất động sản ở mức cao trong quý II này với lãi suất huy động tăng mạnh đang cộng hưởng tạo nên sức ép thị trường. Đây cũng là chủ đề được tập trung phân tích trong mục Tiêu điểm của số báo tuần này, qua đó nhà đầu tư phần nào nắm bắt được một nhân tố trọng yếu của thị trường thời gian tới.
Tuy nhiên, thị trường cũng đón nhận một số thông tin tích cực như thị trường chứng khoán Việt Nam được công nhận thị trường mới nổi từ FTSE hay cuộc xung đột tại Trung Đông có tín hiệu được kiềm chế khi hai bên đều có mong muốn đàm phán. Dù vậy, vẫn còn nhiều diễn biến về căng thẳng khu vực này diễn ra bất ngờ như cuộc tấn công của Israel vào Lebanon khiến dòng chảy dầu và chế phẩm liên quan vẫn khó lưu thông trở lại. Ngay cả khi đạt được một thỏa thuận về mở cửa lại eo biển Hormuz, thời gian cần phải tính bằng nhiều tuần và tháng để các nhà sản xuất khôi phục sản lượng. So với kỳ vọng ban đầu, kịch bản đứt gãy cung ứng kéo dài đang hiện hữu hơn và đã bắt đầu gây ảnh hưởng tiêu cực lên kinh tế toàn cầu.
Nhìn ra thế giới, khả năng cắt giảm lãi suất của Fed và các ngân hàng trung ương lớn dường như khó khăn. Khi lạm phát tăng trở lại trong khi thất nghiệp vẫn ở mức thấp, quyết định hạ lãi suất sẽ phải “nâng lên, đặt xuống” rất nhiều!
Bên cạnh ẩn số về xung đột Trung Đông, câu chuyện thuế quan vốn bị mờ đi kể từ thông tin bom đạn tràn ngập truyền thông, có thể cũng là vấn đề nhà đầu tư cần lưu ý. Ủy ban Thương mại Hoa Kỳ đã công bố khởi xướng điều tra theo mục 301 đối với 16 đối tác thương mại của Hoa Kỳ. Dự kiến các phiên điều trần sẽ diễn ra vào đầu tháng 5/2026 và tới tháng 7/2026 sẽ có quyết định cuối cùng. Thuế quan theo mục 301 sẽ không bị giới hạn bởi mức thuế suất và thời gian áp dụng, do vậy sẽ là nhân tố có tác động không nhỏ tới dòng chảy thương mại và vốn đầu tư toàn cầu.
Trong một thị trường nhiều biến số khó đoán định, các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán đang đặt niềm tin và kỳ vọng vào chương trình hành động của ban lãnh đạo nhiệm kỳ mới của đất nước. Những cải cách thể chế, chính phủ mới với nhiều vị lãnh đạo có kinh nghiệm điều hành kinh tế sẽ giúp chèo lái doanh nghiệp vượt qua nhiều bất định trên, phát triển có chiều sâu thị trường vốn, qua đó mang lại cho nhà đầu tư những cơ hội lớn, dù việc chắt lọc và phân tích đòi hỏi nhiều công sức, thời gian hơn.
