Kinh tế vĩ mô: Nhiều lo toan trong các báo cáo

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa công bố Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn cầu, đánh giá và xếp hạng 148 nền kinh tế trên thế giới dựa trên hơn 100 tiêu chí giai đoạn 2013 - 2014. Theo đó, Việt Nam tăng 5 bậc trong bảng xếp hạng năm nay, lên vị trí 70. Sức tăng này chủ yếu nhờ sự cải thiện về kinh tế vĩ mô do lạm phát được đưa về một chữ số năm 2012 và chất lượng cơ sở hạ tầng cho giao thông, năng lượng được nâng lên. Tính hiệu quả trên thị trường hàng hóa cũng tăng hạng, nhờ rào cản thương mại thấp và gánh nặng thuế với DN giảm.

Theo Tổng cục Thống kê, CPI tháng 8 tăng 0,83% so với tháng 7 và tăng 3,53% so với tháng 12/2012. Tháng 9, giá cả hàng hóa trên thị trường sẽ có xu hướng nhích lên do trong mùa mưa bão, ảnh hưởng từ giá hàng hóa thế giới, nhu cầu một số hàng hóa cao hơn trong dịp Tết Trung thu và giai đoạn chuyển mùa, độ trễ ảnh hưởng của một số chi phí đầu vào, việc điều chỉnh tăng học phí tại một số địa phương…

“Nguồn cung hàng hóa luôn đáp ứng tốt nhu cầu, trong khi sức mua chưa được cải thiện nhiều, nên giá các hàng hóa sẽ không tăng đột biến, mặt bằng giá tháng 9 so với tháng 8 chỉ tăng nhẹ”, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhận định.

Báo cáo tóm tắt tình hình sản xuất công nghiệp và hoạt động thương mại ngành công thương 8 tháng đầu năm 2013 của Bộ Công thương cho biết, tháng 8, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 11,5 tỷ USD, giảm 0,9% so với tháng 7 và tăng 11,4% so với tháng 8/2012. Trong đó, xuất khẩu của các DN có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) ước đạt 6,95 tỷ USD, giảm 0,4% so với tháng 7 và tăng 18,6% so với tháng 8/2012. Tính chung 8 tháng, kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 84,82 tỷ USD, tăng 14,7%, trong đó, xuất khẩu của DN có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) ước đạt gần 51,25 tỷ USD, tăng 26,0% so với cùng kỳ năm ngoái.

Kim ngạch nhập khẩu tháng 8/2013 ước đạt 11,8 tỷ USD, tăng 5,2% so với tháng 7 và tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2012. Tính chung, 8 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu ước khoảng 85,4 tỷ USD, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khu vực 100% vốn trong nước nhập khẩu 37,1 tỷ USD, tăng 4%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài nhập khẩu 48,29 tỷ USD, tăng 25,1%.

Như vậy, trong tháng 8, cán cân thương mại nhập siêu khoảng 300 triệu USD, bằng 2,6% kim ngạch xuất khẩu. Tính chung, 8 tháng đầu năm, cả nước ước nhập siêu 577 triệu USD, bằng 0,68% kim ngạch xuất khẩu. Theo Báo cáo Kinh tế vĩ mô -Triển vọng thị trường Việt Nam số tháng 9/2013 của Ngân hàng HSBC, Việt Nam đang thực hiện cải cách để chấn chỉnh hoạt động đầu tư quá đà trong quá khứ. Nền kinh tế đang mắc nợ dẫn tới nhu cầu tiêu dùng và đầu tư đều giảm. Về mặt tài chính, Chính phủ đã cắt giảm các hạng mục chi tiêu, đặc biệt là trong việc phát triển đầu tư. Trong nửa đầu năm 2013, chi tiêu Chính phủ tăng 13,1% so với mức tăng 20,6% cùng kỳ năm 2012; thu ngân sách quốc gia tăng 1% so với mức tăng 10,4% cùng kỳ năm 2012.

Tuy nhiên, lạm phát vẫn còn là vấn đề lo ngại. Giá cả đầu vào tăng tạo sức ép lên các nhà sản xuất khi khả năng tăng giá xuất xưởng của họ bị giới hạn, do cạnh tranh giữa các DN tăng và nhu cầu trong nước cũng như ngoài nước ở mức thấp.

Vẫn theo báo cáo của HSBC, lĩnh vực xuất khẩu được dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài hỗ trợ đang giúp sức cho nền kinh tế Việt Nam phát triển, đặc biệt là nguồn đầu tư từ các nhà đầu tư Nhật Bản. Điều này giúp cân bằng sự sụt giảm hoạt động đầu tư trong nước, đồng thời hỗ trợ các điều kiện thị trường lao động. Tỷ lệ nợ xấu tiếp tục giảm.

“Một số tiêu chí còn yếu là hiệu quả thị trường lao động, mức độ phát triển thị trường tài chính hay trình độ khoa học công nghệ”, báo cáo của WEF nhấn mạnh.

“Kỳ vọng của chúng tôi là nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng trên mức 5% trong hai năm tới”, bà Trinh Nguyên, chuyên viên kinh tế Ngân hàng HSBC nói.