Ông Adam M. Tugio, Đại sứ Indonesia tại Việt Nam
Chung một tầm nhìn
Indonesia và Việt Nam là hai cường quốc tầm trung năng động trong ASEAN, được gắn kết bởi lịch sử chung của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và khát vọng tự cường dân tộc. Từ các phong trào giành độc lập năm 1945 đến việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào năm 2025, hai quốc gia đã chứng kiến những bước chuyển mình sâu sắc cả về chính trị, kinh tế lẫn vị thế khu vực.
Việc nâng cấp quan hệ song phương không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, mà còn phản ánh sự ghi nhận chiến lược đối với những lợi ích chung về ổn định khu vực, tính bổ trợ kinh tế và định hướng phát triển dài hạn. Với kim ngạch thương mại song phương đạt 17,2 tỷ USD vào năm 2025 và mục tiêu cùng trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, quan hệ Indonesia - Việt Nam đang nổi lên như một trụ cột quan trọng của hội nhập kinh tế ASEAN và rộng hơn là khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Quá trình chuyển đổi kinh tế của Việt Nam được xem là một trong những câu chuyện phát triển ấn tượng nhất tại châu Á, đặc biệt kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986. Việc chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã giải phóng tiềm năng tăng trưởng, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tăng trưởng GDP liên tục vượt mức trung bình khu vực, cùng khả năng thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài quy mô lớn, đã giúp Việt Nam nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 1/2026) đánh dấu một cột mốc chiến lược trong hành trình phát triển của đất nước. Đại hội đã hoạch định lộ trình rõ ràng cho hai thập kỷ tới: đạt thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 - đúng dịp kỷ niệm 100 năm ngày độc lập. Tầm nhìn này có sự tương đồng sâu sắc với chiến lược “Indonesia Emas 2045”, qua đó tạo nên sự hội tụ tự nhiên về lợi ích, khát vọng và ưu tiên chính sách giữa hai quốc gia.
 |
Quan hệ Indonesia - Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển thực chất và toàn diện. Trong ảnh: Đại lý của Vinfast tại Indonesia |
Để hiện thực hóa mục tiêu dài hạn, Việt Nam xác định 3 đột phá chiến lược: hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thích ứng với công nghệ mới; xây dựng hệ thống hạ tầng vật chất - hạ tầng số hiện đại, đồng bộ. Đây cũng là những trụ cột cốt lõi trong chiến lược phát triển của Indonesia, tạo nền tảng quan trọng cho hợp tác song phương trong giai đoạn mới.
Tăng cường hợp tác kinh tế
Quan hệ kinh tế Indonesia - Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến rõ nét, với kim ngạch thương mại song phương đạt mức kỷ lục 17,2 tỷ USD năm 2025, tăng 3,18% so với năm trước. Đà tăng trưởng ổn định này cho thấy khả năng hai nước đạt mục tiêu 18 tỷ USD vào năm 2028 sớm hơn dự kiến, thậm chí ngay trong giai đoạn 2026-2027.
Việc Vietnam Airlines khai trương các đường bay TP.HCM - Denpasar và Hà Nội - Jakarta từ năm 2025 không chỉ thúc đẩy du lịch, mà còn góp phần tăng cường kết nối doanh nghiệp, giao lưu nhân dân và hợp tác giáo dục - văn hóa, qua đó củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ kinh tế song phương.
Để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Indonesia và Việt Nam cần duy trì tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời bảo đảm tính bền vững môi trường và bao trùm xã hội.
Đáng chú ý hơn, chất lượng và cơ cấu hợp tác đang có sự chuyển dịch tích cực theo hướng giá trị gia tăng cao. Trong lĩnh vực ô tô, Dự án Nhà máy xe điện VinFast tại Subang (Indonesia) chính thức vận hành từ tháng 12/2025 là khoản đầu tư mang tính dấu mốc, đặt nền móng cho sự hình thành chuỗi giá trị xe điện khu vực. Dự án này không chỉ thể hiện niềm tin của doanh nghiệp Việt Nam vào môi trường đầu tư Indonesia, mà còn mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng hơn trong công nghiệp xanh.
Trong lĩnh vực nông nghiệp và thú y, Vaksindo Vietnam Animal Health, công ty con của Tập đoàn JAPFA, với nhà máy sản xuất vắc-xin tại Hưng Yên, cho thấy hiệu quả của hợp tác trong chuỗi giá trị nông nghiệp - lĩnh vực then chốt đối với an ninh lương thực khu vực. Ở mảng công nghệ và giáo dục, các biên bản ghi nhớ mà Tập đoàn FPT ký kết với đối tác Indonesia trong năm 2025 đã mở ra không gian hợp tác mới về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Hợp tác trong bối cảnh toàn cầu biến động
Sự tăng cường hợp tác Indonesia - Việt Nam diễn ra trong bối cảnh trật tự kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều biến động sâu sắc. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xu hướng phân mảnh chuỗi cung ứng, cùng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và các đổi mới đột phá đang tái định hình lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Đối với các cường quốc tầm trung như Indonesia và Việt Nam, bối cảnh này vừa đặt ra thách thức lớn, vừa mở ra cơ hội để nâng cao vị thế. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng tạo dư địa cho các mạng lưới sản xuất khu vực; chuyển đổi số cho phép “đi tắt đón đầu”; trong khi yêu cầu ứng phó biến đổi khí hậu thúc đẩy hợp tác trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Năm 2026 và xa hơn, nhiều lĩnh vực giá trị cao vẫn còn dư địa lớn cho hợp tác song phương. Thứ nhất là xe điện và công nghiệp ô tô, nơi Indonesia có lợi thế về tài nguyên niken - nguyên liệu pin, còn Việt Nam sở hữu năng lực sản xuất và thiết kế. Thứ hai là bán dẫn và công nghệ cao, khi cả hai quốc gia đều đang định vị mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc. Thứ ba là an ninh lương thực và công nghệ nông nghiệp, nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Thứ tư là năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh, với tiềm năng lớn về điện mặt trời, điện gió và hydro xanh. Thứ năm là nền kinh tế halal, lĩnh vực có quy mô toàn cầu từ 2.800 đến 7.700 tỷ USD, nơi hai nước có thể bổ trợ thế mạnh để mở rộng thị trường.
Hiện thực hóa tầm nhìn chung
Để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Indonesia và Việt Nam cần duy trì tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời bảo đảm tính bền vững môi trường và bao trùm xã hội. Điều này đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa khử carbon và số hóa, giữa phát triển công nghiệp giá trị cao và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Việc tăng cường kết nối, từ hạ tầng vật chất, hạ tầng số đến thể chế, sẽ đóng vai trò quyết định. Hội nhập chuỗi cung ứng sâu hơn, cùng với giao lưu nhân dân thông qua giáo dục, du lịch và văn hóa, sẽ tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ song phương.
Những thành tựu đạt được trong năm 2025 đã tạo động lực quan trọng, song tiềm năng hợp tác vẫn còn rất lớn. Bằng cách chuyển từ thương mại truyền thống sang hợp tác sản xuất và đổi mới sáng tạo, bằng cách bổ trợ thay vì cạnh tranh và bằng cách điều chỉnh chiến lược phát triển hướng tới tầm nhìn chung năm 2045, Indonesia và Việt Nam có thể trở thành hình mẫu tiêu biểu của hợp tác Nam – Nam giữa các cường quốc tầm trung.
Nhân dịp Tết Nguyên đán 2026, tôi xin gửi tới nhân dân Việt Nam lời chúc sức khỏe, thịnh vượng và thành công. Hành trình hướng tới năm 2045 đã bắt đầu, và Indonesia cùng Việt Nam sẽ tiếp tục sánh bước vì một tương lai chung.
