Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng yêu cầu đẩy mạnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất mới. Ảnh: Đức Thanh
Mục tiêu táo bạo nhưng khả thi
Sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, cả nước đang dốc sức đưa Nghị quyết Đại hội (Nghị quyết) vào cuộc sống.
Trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: “Nghị quyết Đại hội XIV đề ra mục tiêu tổng quát cho giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến 2045 hết sức rõ ràng, táo bạo nhưng khả thi: giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển đất nước nhanh và bền vững; nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân; tăng cường tự chủ, tự cường để tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc”.
Tại Đại hội, 100% đại biểu đã biểu quyết thông qua Nghị quyết có mục tiêu “táo bạo” đó.
Về kinh tế, Đại hội thống nhất thông qua các chỉ tiêu phát triển chủ yếu 5 năm 2026-2030 gồm: phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 28% GDP; tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP.
Cùng với đó, đóng góp của Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt 55%; tốc độ tăng năng suất lao động đạt khoảng 8,5%; tổng tích lũy tài sản khoảng 35-36% GDP; Tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm khoảng 40% GDP, trong đó tỷ lệ đầu tư công chiếm khoảng 20-22%; Tỷ lệ huy động nguồn ngân sách giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 18% GDP; bội chi ngân sách khoảng 5% GDP…
Nghị quyết cũng nêu rõ định hướng xác lập mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao. Trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Về nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ Đại hội XIV, Nghị quyết yêu cầu đẩy mạnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất mới. Phát triển kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo. Phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Nghị quyết cũng yêu cầu, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất mới. Trọng tâm phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, xây dựng xã hội số thân thiện với môi trường.
Nhiệm vụ tiếp theo được nêu tại Nghị quyết là tập trung triển khai đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo nền tảng cho phát triển lực lượng sản xuất mới hiện đại. Ưu tiên phát triển một số ngành công nghiệp, công nghệ chiến lược, trọng tâm là chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Đẩy mạnh đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo lực then chốt nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và của nền kinh tế.
Quyết tâm khắc phục điểm yếu lớn nhất
Từ nay, “nói đi đôi với làm” phải trở thành nguyên tắc hành động
- Tổng Bí thư Tô Lâm
Mỗi cấp ủy, mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt người đứng đầu, phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong việc biến quyết sách thành hiện thực. Từ nay, “nói đi đôi với làm” phải trở thành nguyên tắc hành động; mọi chủ trương, nhiệm vụ đề ra đều phải xác định rõ mục tiêu, giải pháp, gắn trách nhiệm với kết quả, gắn đột phá với bền vững và kỷ luật thực thi phải gắn với sự hài lòng của Nhân dân.
Mục tiêu, giải pháp đã rõ, song cả trong báo cáo trước Đại hội và trao đổi với báo chí tại cuộc họp báo sau khi bế mạc Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đều thẳng thắn chỉ ra điểm yếu lớn nhất thời gian qua là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu.
Vì vậy, Tổng Bí thư hơn một lần nhấn mạnh, Văn kiện lần này nhấn rất mạnh yếu tố hành động, đề cao trách nhiệm của từng ngành, từng cấp, từng cán bộ, đảng viên; để đưa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng đi vào cuộc sống, đi vào thực tế, nhanh chóng mang lại hiệu quả để Nhân dân có thể nhìn thấy và được thụ hưởng, nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng.
“Mục tiêu của Đảng là phải nâng cao đời sống cho Nhân dân, không có mục tiêu gì khác”, Tổng Bí thư khẳng định khi trao đổi với báo chí.
Tổng Bí thư cũng cho biết, yêu cầu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV là mỗi bộ, ngành, địa phương, đơn vị, doanh nghiệp phải ngay lập tức triển khai Nghị quyết Đại hội. Phải tìm ra câu trả lời “Cần làm những gì và làm như thế nào để Nghị quyết đi vào đời sống, mối liên hệ dọc, ngang, trên, dưới như thế nào để triển khai Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các Nghị quyết của Trung ương, của Bộ Chính trị, của cấp ủy trực tiếp đạt kết quả tốt nhất, để các Nghị quyết này là ‘lối mở’, là ‘nguồn lực’ cho tăng trưởng kinh tế, phát triển văn hóa - xã hội, giáo dục - y tế, an ninh - quốc phòng, đối ngoại và hội nhập quốc tế”.
Xác định công việc cụ thể và cam kết hành động mạnh mẽ cũng là nội dung được thể hiện tại nhiều bản tham luận tại Đại hội.
Tham luận của Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ: “Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đại hội XIV, Đảng ủy Bộ Tài chính xin cam kết và khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, không ngừng nỗ lực, phát huy trí tuệ tập thể, đoàn kết và đổi mới sáng tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật, nhằm tạo dựng hệ thống chính sách tài chính ngân sách ổn định và đồng bộ”.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng đưa ra thông điệp quan trọng rằng, ngành Tài chính không chỉ quản lý tốt những gì đang có, mà sẽ chủ động sáng tạo, kiến tạo không gian cho những động lực tăng trưởng mới bứt phá, góp phần đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới. “Cam kết” cũng là cụm từ được quyền Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng nhắc tới trong tham luận tại Đại hội.
Ông nói, ngành Công thương cam kết chuyển đổi tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo”, đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động khơi thông nguồn lực, biến thách thức từ xu hướng xanh hóa, số hóa thành cơ hội bứt phá, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Không chỉ các cơ quan trung ương, mà tiếng nói của các địa phương cũng thể hiện quyết tâm đưa Nghị quyết vào cuộc sống một cách thực chất.
Theo Đảng bộ đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, điểm đột phá được đề cập sâu trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV là việc gắn kết sâu sắc giữa môi trường - khí hậu với an ninh quốc gia, an ninh con người, nhằm mục tiêu ổn định chính trị - xã hội và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp là “kim chỉ nam” cho đổi mới mô hình tăng trưởng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.
“Đặc khu Cô Tô kiên định quan điểm lấy môi trường sinh thái biển đảo là ‘giá trị cốt lõi’ và ‘lợi thế cạnh tranh bền vững’. Địa phương tập trung phát triển du lịch xanh; sàng lọc nghiêm ngặt, loại bỏ các dự án có nguy cơ ô nhiễm môi trường”, Bí thư Đảng ủy Lê Ngọc Hân nêu trước Đại hội.
Để đưa tỉnh An Giang thành “đầu tàu kinh tế” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh phía Nam, phát triển đặc khu Phú Quốc trở thành trung tâm du lịch, thương mại tầm cỡ quốc tế, Đảng bộ đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang cũng xác định các nhiệm vụ, giải pháp sẽ được triển khai, thực hiện đồng bộ với “quyết tâm chính trị cao nhất”.
Đầu tiên là xây dựng và vận dụng đầy đủ, hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để khai thác hết tiềm năng, lợi thế, dư địa phát triển của Phú Quốc thông qua các Đề án của Trung ương, của tỉnh. Triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí dưới tán rừng và khu bảo tồn biển giai đoạn 2025-2030, Bí thư Đảng ủy đặc khu Phú Quốc Lê Quốc Anh trình bày trước Đại hội.
Quý I/2026 hoàn thành chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội
Tại Chỉ thị số 01-CT/TW về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bộ Chính trị yêu cầu: các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chủ trì và chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm, thực hiện thường xuyên, liên tục trong cả nhiệm kỳ; kịp thời cập nhật và bổ sung Chương trình hành động, kế hoạch thực hiện Nghị quyết Đại hội đảng bộ, chi bộ ở từng cấp gắn với chức năng, nhiệm vụ, phù hợp với đặc điểm tình hình và điều kiện thực tiễn của địa phương, cơ quan, đơn vị, thể hiện sự quyết tâm, đổi mới sáng tạo, bảo đảm tính khả thi, thiết thực, hiệu quả. Kết quả thực hiện Chương trình hành động là cơ sở quan trọng để kiểm điểm, đánh giá tập thể cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, người đứng đầu hằng năm và cả nhiệm kỳ. Thời gian hoàn thành Chương trình hành động trong quý I/2026.