Luật Thủ đô năm 2026 mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội
Ngày 7/5, TP. Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai, thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 với sự tham dự của hơn 8.000 đại biểu tại điểm cầu chính trụ sở Thành ủy Hà Nội và kết nối trực tuyến tới các sở, ban, ngành cùng 126 xã, phường trên địa bàn.
Mở đầu hội nghị, các đại biểu đã theo dõi phóng sự “Luật Thủ đô năm 2026 - Đòn bẩy thể chế chiến lược phát triển Hà Nội trong kỷ nguyên mới”, nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của đạo luật vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/4/2026 tại kỳ họp thứ nhất.
| |
Toàn cảnh Hội nghị. |
Theo đánh giá tại hội nghị, Luật Thủ đô năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn trong tư duy quản trị và phát triển Thủ đô. Đạo luật này trao thêm nhiều cơ chế đặc thù cho Hà Nội nhằm chủ động hơn trong điều hành, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Phổ biến, quán triệt những nội dung cơ bản của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, Luật Thủ đô năm 2026 là “không gian pháp lý đột phá”, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, quá trình xây dựng luật là kết tinh trí tuệ tập thể của nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương sau thời gian dài nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng. Luật gồm 9 chương, 36 điều, trong đó điểm cốt lõi là tăng cường phân cấp, phân quyền và trao quyền chủ động mạnh mẽ hơn cho Hà Nội.
Ông Nguyễn Thanh Tú cho biết, Luật Thủ đô năm 2026 tạo ra ba nhóm đột phá lớn gồm đột phá về thể chế, đột phá về tư duy phát triển và đột phá về không gian phát triển.
Trong đó, về thể chế, Hà Nội được trao quyền xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô; được chủ động quyết định tổ chức bộ máy và con người để triển khai thực thi.
Về tư duy phát triển, luật hướng tới xây dựng mô hình phát triển mới cho Thủ đô, gắn với các mô hình kinh tế mới, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại.
Ở góc độ không gian phát triển, Luật Thủ đô năm 2026 mở rộng cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong và ngoài vùng; tạo cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và định hướng cho không gian tầm cao trong tương lai.
Đáng chú ý, luật cũng trao thêm quyền cho Hà Nội trong nhiều lĩnh vực quan trọng như tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; quy hoạch và quản lý không gian đô thị; phát triển đô thị theo mô hình TOD; chỉnh trang đô thị; bảo vệ môi trường; quản lý tài nguyên; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị; quản lý di tích, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là cơ chế huy động nguồn lực phát triển Thủ đô. Theo quy định mới, Hà Nội được hưởng 100% khoản thưởng tăng thu ngân sách; được phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu dự án, trái phiếu xanh; được vay từ ngân quỹ nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư các dự án lớn, quan trọng thuộc thẩm quyền Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ.
Luật cũng mở rộng phương thức khai thác kết cấu hạ tầng, cho phép TP. Hà Nội huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công. Thành phố được quyền cho thuê, nhượng quyền khai thác một số công trình để tạo thêm nguồn lực phát triển.
Trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, Luật Thủ đô năm 2026 quy định cơ chế thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao thông qua chính sách tiền lương, nhà ở, đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở đào tạo.
Hà Nội cũng được áp dụng chính sách nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức của thành phố và cán bộ, công chức Trung ương làm việc tại Hà Nội; đồng thời được quyền thuê chuyên gia phục vụ xử lý các vấn đề phát triển của Thủ đô.
Quyết tâm chính trị phải được đo bằng hiệu quả thực thi
Quán triệt, triển khai nội dung Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch của UBND TP. Hà Nội về tổ chức thi hành Luật Thủ đô năm 2026, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc triển khai thi hành luật phải được xác định là “nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị”, nhằm bảo đảm luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững của Hà Nội.
| |
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại Hội nghị. |
Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, ngay sau khi Luật Thủ đô năm 2026 được Quốc hội thông qua, TP. Hà Nội đã khẩn trương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành quan trọng để bảo đảm việc triển khai được thực hiện bài bản, thống nhất và hiệu quả.
Ngày 4/5/2026, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU về tổ chức triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026. Chỉ thị đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu toàn hệ thống chính trị quán triệt đầy đủ vị trí, vai trò và ý nghĩa của luật; xác định việc tổ chức thi hành luật có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Ông Vũ Đại Thắng cho biết, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu toàn hệ thống chính trị phải thống nhất nhận thức, xem triển khai Luật Thủ đô là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Một điểm đáng chú ý được lãnh đạo TP. Hà Nội nhấn mạnh là việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 phải đặt trong tổng thể gắn kết với ba văn kiện lớn của thành phố gồm Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô năm 2026.
Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, đây là ba văn kiện có tính tương tác, đồng bộ và cần được triển khai thống nhất trong cùng một thời điểm để tạo nền tảng phát triển dài hạn cho Thủ đô.
Song hành với quá trình này là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Đảng bộ cũng như triển khai mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.
Để bảo đảm hiệu quả thực thi, các đơn vị thuộc TP. Hà Nội được yêu cầu chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, tập trung bố trí nguồn lực, nhân lực và các điều kiện bảo đảm khác để Luật Thủ đô được triển khai hiệu quả ngay từ đầu.
TP. Hà Nội cũng đặc biệt chú trọng tăng cường phối hợp với các địa phương trong vùng Thủ đô nhằm triển khai đồng bộ các nội dung liên quan đến liên kết vùng theo quy định của luật.
“Các cấp ủy, tổ chức Đảng trực thuộc phải xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện; xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm cụ thể và đặc biệt đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ được quy định trong Luật Thủ đô”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Theo ông Vũ Đại Thắng, việc triển khai thi hành Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể thực hiện các nghị quyết lớn của Trung ương và TP. Hà Nội, đồng thời gắn kết chặt chẽ với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Lãnh đạo TP. Hà Nội đề nghị các cấp, các ngành quán triệt đầy đủ tinh thần Chỉ thị số 15-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy; xác định triển khai Luật Thủ đô là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt của từng cơ quan, đơn vị.
Cùng với đó là yêu cầu thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị từ thành phố tới cơ sở; đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện.
Quá trình triển khai phải được thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”; tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
“Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra những cơ hội phát triển rất lớn cho Hà Nội. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành hiện thực, đòi hỏi toàn hệ thống chính trị TP. Hà Nội phải hành động với quyết tâm cao nhất, tinh thần đổi mới mạnh mẽ và phương thức triển khai thực sự hiệu quả”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Theo người đứng đầu chính quyền TP. Hà Nội, quyết tâm chính trị cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể, được đo đếm bằng tiến độ công việc, chất lượng văn bản và kết quả phát triển thực chất.
Ông Vũ Đại Thắng cũng đề nghị mỗi cơ quan, đơn vị, mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng bộ TP. Hà Nội phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chủ động khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù mà Luật Thủ đô đã trao, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
“Với quyết tâm cao, hành động quyết liệt và sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả, chúng tôi tin tưởng rằng Luật Thủ đô sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.