Hà Nội đẩy mạnh phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, di sản và sáng tạo, hướng tới trở thành trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao trong khu vực và thế giới.
Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Chương trình số 20-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Chương trình xác định định hướng phát triển du lịch Thủ đô theo hướng nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị kinh tế, khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, di sản và lợi thế của một đô thị sáng tạo. Mục tiêu là xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia, đồng thời khẳng định vị thế trung tâm du lịch văn hóa, di sản và sáng tạo trong khu vực, quốc tế.
Hướng tới 340.000 tỷ đồng doanh thu du lịch vào năm 2030
Theo Chương trình số 20-CTr/TU, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đón và phục vụ từ 47 đến 50,5 triệu lượt khách du lịch, với tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt 7 - 8,5% mỗi năm.
Trong đó, khách quốc tế dự kiến đạt 13 - 15 triệu lượt, khách nội địa đạt 34 - 35,5 triệu lượt.
Tổng thu từ khách du lịch được đặt mục tiêu đạt khoảng 295.000 - 340.000 tỷ đồng, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 17 - 21% mỗi năm. Đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP thành phố dự kiến đạt 7,5 - 8%.
Cùng với mở rộng quy mô thị trường, Hà Nội đặt mục tiêu bổ sung tối thiểu 10.000 phòng lưu trú cao cấp đạt tiêu chuẩn từ 4 đến 5 sao, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách du lịch, đặc biệt là phân khúc khách quốc tế, khách có mức chi tiêu cao và khách tham dự các sự kiện, hội nghị.
Thành phố phấn đấu đến năm 2030 có ba khu du lịch quốc gia được công nhận, gồm khu du lịch hồ Hoàn Kiếm, phụ cận và khu phố cổ Hà Nội; khu du lịch Ba Vì; khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn.
Đối với du lịch làng nghề, làng cổ, Hà Nội hướng tới hình thành ít nhất ba điểm đến chất lượng cao, có thương hiệu và khả năng đáp ứng các tiêu chí, danh hiệu, giải thưởng quốc tế phù hợp.
Ba địa điểm được xác định gồm làng nghề dệt lụa Vạn Phúc - Hà Đông, làng nghề gốm sứ Bát Tràng và làng cổ ở Đường Lâm - Sơn Tây.
Tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội đặt mục tiêu đón khoảng 64 - 67 triệu lượt khách du lịch, trong đó có 23 - 25 triệu lượt khách quốc tế và 41 - 42 triệu lượt khách nội địa.
Tổng thu từ khách du lịch dự kiến đạt 550.000 - 600.000 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp của ngành du lịch vào GRDP thành phố đạt 12 - 14%.
Trong giai đoạn này, Hà Nội phấn đấu hoàn thành quy hoạch, đầu tư phát triển và công nhận thêm hai khu du lịch quốc gia, gồm khu du lịch Hồ Tây và phụ cận; khu du lịch Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam gắn với hồ Đồng Mô.
Đáng chú ý, thành phố hướng tới số hóa, quản trị và kết nối dữ liệu đồng bộ đối với 100% điểm đến du lịch, đồng thời trở thành điểm đến du lịch văn hóa, sáng tạo có sức cạnh tranh hàng đầu thế giới và trung tâm tổ chức hội nghị, sự kiện quốc tế hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
Những chỉ tiêu này cho thấy định hướng phát triển du lịch Thủ đô gắn với cả quy mô khách, tổng thu, chất lượng dịch vụ và mức độ đóng góp vào nền kinh tế, thay vì chỉ tập trung gia tăng số lượng khách.
Đưa di sản, kinh tế đêm và không gian sáng tạo thành sản phẩm chủ lực
Để hiện thực hóa mục tiêu, Hà Nội xác định phát triển các nhóm sản phẩm du lịch chủ lực dựa trên lợi thế văn hóa, lịch sử, di sản và đời sống đô thị.
Trong đó, du lịch văn hóa, di sản được định hướng phát triển gắn với công nghiệp văn hóa, kết hợp các hoạt động kể chuyện di sản, trải nghiệm, nghệ thuật biểu diễn, sản phẩm sáng tạo, quà tặng, ẩm thực và dịch vụ thương mại.
Các di sản, bảo tàng, làng nghề và thiết chế văn hóa được xác định là những không gian có thể phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ du lịch, tạo thêm giá trị kinh tế từ tài nguyên văn hóa.
Đặc biệt, Hà Nội định hướng khai thác hiệu quả các không gian công nghiệp có giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa như Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, Nhà máy Bia Hà Nội cùng các công trình công nghiệp tiêu biểu khác để hình thành những điểm đến văn hóa, sáng tạo.
Đây là hướng tiếp cận nhằm mở rộng không gian trải nghiệm của du khách, đồng thời phát huy giá trị các công trình gắn với lịch sử phát triển đô thị.
Cùng với du lịch văn hóa, thành phố xác định du lịch MICE, du lịch sự kiện, du lịch đêm và trải nghiệm đô thị sáng tạo gắn với ẩm thực, nghệ thuật, mua sắm là những nhóm sản phẩm trọng tâm.
Kinh tế đêm được lựa chọn là một trong những khâu đột phá. Hà Nội sẽ phát triển các sản phẩm trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật, mua sắm và giải trí; chuẩn hóa các tuyến trải nghiệm ẩm thực đêm, sản phẩm khám phá phố cổ về đêm.
Các chương trình tham quan di sản ban đêm được định hướng nâng cấp thành hoạt động thường xuyên, có thuyết minh đa ngôn ngữ, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Du lịch ẩm thực cũng được xác định là sản phẩm đặc trưng của Thủ đô, gắn với bản sắc văn hóa và đời sống người Hà Nội.
Đối với du lịch làng nghề, thành phố chủ trương chuyển từ mô hình tham quan đơn thuần sang trải nghiệm, học nghề và mua sắm các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Những làng nghề tiêu biểu như Bát Tràng, Vạn Phúc, Chuyên Mỹ và Sơn Đồng sẽ được lựa chọn để đầu tư, phát triển thành các điểm đến du lịch chất lượng cao.
Bên cạnh những sản phẩm chủ lực, Hà Nội tiếp tục phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tại Ba Vì, Sơn Tây và Sóc Sơn; du lịch cộng đồng, nông nghiệp, nông thôn tại khu vực ngoại thành.
Các loại hình du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe, du lịch dưỡng lão và du lịch thể thao cũng được chú trọng, gắn với các hoạt động marathon, golf, đua xe đạp, thể thao dưới nước và thể thao điện tử.
Đáng chú ý, thành phố định hướng phát triển du lịch mua sắm gắn với tài sản trí tuệ văn hóa, tiến tới hình thành ngành công nghiệp quà tặng du lịch Thủ đô có sức cạnh tranh quốc tế.
Tập trung nguồn lực cho bốn cực du lịch trọng điểm
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Chương trình số 20-CTr/TU là phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực đầu tư và hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Hà Nội sẽ khai thác lợi thế từ hệ thống đường cao tốc, đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt, đường thủy và giao thông công cộng chất lượng cao để xây dựng mạng lưới giao thông du lịch đa phương thức.
Mạng lưới này được định hướng kết nối khu vực nội đô với ngoại thành và các tỉnh, thành phố, tạo điều kiện phát triển những tuyến, điểm du lịch liên vùng.
Thành phố xác định tập trung nguồn lực cho bốn cực du lịch trọng điểm gồm hồ Hoàn Kiếm - Hồ Tây, Ba Vì - Sơn Tây, Hương Sơn và Sóc Sơn.
Tại các khu vực này, Hà Nội định hướng thúc đẩy đầu tư những dự án có khả năng tạo đột phá về sản phẩm và sức hút điểm đến.
Các dự án được đề cập gồm tổ hợp vui chơi giải trí đa năng, trường đua ngựa tại Sóc Sơn; công viên văn hóa, du lịch, vui chơi giải trí Kim Quy tại Đông Anh; khu vui chơi giải trí khu vực Hồ Tây và tổ hợp công viên Safari khu vực Ba Vì.
Cùng với đó là các khách sạn cao cấp, phim trường, không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hóa quy mô lớn tại Trục cảnh quan sông Hồng.
Đối với hạ tầng thiết yếu, thành phố chú trọng hoàn thiện hệ thống bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, biển chỉ dẫn đa ngôn ngữ, mã QR và các tiện ích số tại khu, điểm du lịch.
Không gian sông Hồng và hệ thống sông, hồ cũng được định hướng khai thác gắn với phát triển kinh tế ven sông, du lịch đường thủy và những sản phẩm trải nghiệm mới.
Hà Nội đồng thời nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch đường sắt đô thị, đường sắt di sản và tăng cường kết nối giao thông với các điểm đến.
Trong hoạt động xúc tiến, quảng bá, thành phố định vị thương hiệu du lịch Hà Nội là điểm đến văn hóa, di sản và sáng tạo hàng đầu khu vực, lấy chiều sâu nghìn năm văn hiến, đời sống đô thị và sức sáng tạo của người Hà Nội làm giá trị cốt lõi.
Thông điệp “Hà Nội - Đến để yêu” sẽ được áp dụng thống nhất trong các hoạt động xúc tiến của sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp.
Thành phố tiếp tục hoàn thiện nền tảng HanoiGo, đồng thời xây dựng hệ thống sự kiện thương hiệu theo mùa và theo chủ đề nhằm gia tăng sức hút điểm đến.
Những sự kiện như Festival Thăng Long - Hà Nội, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội được định hướng nâng tầm.
Bên cạnh đó, thành phố nghiên cứu tổ chức các sự kiện mới như Lễ hội Âm nhạc quốc tế và Lễ hội Nghệ thuật đường phố, góp phần mở rộng không gian trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật và giải trí.
Số hóa 70% điểm đến trọng điểm vào năm 2030
Chuyển đổi số được xác định là giải pháp xuyên suốt trong quản lý, kinh doanh và nâng cao trải nghiệm du lịch.
Theo Chương trình số 20-CTr/TU, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có 70% khu, điểm du lịch và các điểm đến trọng điểm được số hóa, kết nối dữ liệu.
Thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành du lịch, kết nối với Kho dữ liệu dùng chung của Hà Nội và cơ sở dữ liệu quốc gia về du lịch, từng bước hình thành nền tảng quản trị điểm đến hiện đại, thông minh và dựa trên dữ liệu.
Cùng với hạ tầng công nghệ, Hà Nội chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, đẩy mạnh đào tạo và chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn nghề nghiệp quốc gia, ASEAN và quốc tế.
Thành phố định hướng tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển những sản phẩm, dịch vụ du lịch có chất lượng cao.
Công tác quản trị điểm đến cũng được đổi mới theo hướng hiện đại, thông minh, tăng cường ứng dụng dữ liệu trong điều hành và tổ chức hoạt động du lịch.
Phát triển bền vững là yêu cầu được đặt ra trong quá trình mở rộng quy mô ngành. Theo đó, Hà Nội chú trọng phát triển du lịch xanh, giảm sử dụng nhựa, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát sức tải điểm đến và phát thải.
Các hoạt động du lịch phải gắn với bảo đảm lợi ích cộng đồng, duy trì sinh kế của người dân địa phương và gìn giữ môi trường, cảnh quan.
Để triển khai chương trình, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, cơ quan và đơn vị cụ thể hóa thành các kế hoạch, đề án, dự án với mục tiêu, chỉ tiêu, lộ trình, tiến độ, chất lượng và trách nhiệm thực hiện rõ ràng.
Việc thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ về thể chế, hạ tầng, sản phẩm, xúc tiến thị trường, chuyển đổi số và nguồn nhân lực được kỳ vọng tạo nền tảng đưa du lịch Thủ đô phát triển theo hướng chất lượng, bền vững, từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và xây dựng Hà Nội thành trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao trong khu vực và thế giới.
