Tại Hội nghị Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ do Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán (SRTC) phối hợp cùng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức, bà Tô Thùy Linh, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) đã chia sẻ về chủ đề: Giao dịch đa nền tảng - Tối ưu hóa khả năng tiếp cận thị trường chứng khoán cho nhà đầu tư.
Theo bà Linh, trong nhiều năm, đầu tư qua quỹ vẫn tương đối xa lạ với phần đông người dân. Một trong những nguyên nhân không hẳn nằm ở mức độ hấp dẫn của sản phẩm, mà ở khả năng tiếp cận: nhà đầu tư phải tự tìm kiếm thông tin, thậm chí nhiều người chưa biết đến sự tồn tại của các sản phẩm quỹ. Sự phát triển của các nền tảng số đang thay đổi khá nhanh thực tế này.
Trước đây, nhà đầu tư muốn mua chứng chỉ quỹ thường phải chủ động tìm hiểu về công ty quản lý quỹ và sản phẩm. Hiện nay, một sản phẩm đầu tư có thể xuất hiện tại nhiều điểm chạm: mạng xã hội, báo chí tài chính, ứng dụng chứng khoán, ví điện tử, ứng dụng ngân hàng hay các nền tảng phân phối sản phẩm tài chính.
Theo bà Tô Thùy Linh, sự thay đổi đáng chú ý là “trước đây nhà đầu tư phải tìm đến sản phẩm. Ngày nay sản phẩm đang tìm đến nhà đầu tư”.
| |
Khả năng phân phối đa nền tảng cũng làm giảm đáng kể ma sát trong hành trình đầu tư. Với OCR, eKYC và xác thực trực tuyến, quá trình mở tài khoản có thể hoàn tất nhanh chóng; sau đó chỉ với một vài thao tác, nhà đầu tư đã có thể sở hữu chứng chỉ quỹ.
Ở góc độ phát triển ngành quản lý quỹ, đây là thay đổi đáng chú ý. Nếu trước đây khả năng tiếp cận là một rào cản khiến quỹ đầu tư khó đi sâu vào nhóm nhà đầu tư cá nhân, thì công nghệ đang giúp mở rộng đáng kể cánh cửa phân phối.
Tuy nhiên, sự thuận tiện cũng tạo ra một vấn đề mới. Một nhà đầu tư có thể cùng lúc sử dụng nhiều ứng dụng, sở hữu chứng chỉ của nhiều quỹ tại nhiều nền tảng khác nhau. Khi danh mục trở nên phân tán, việc theo dõi tổng tài sản, tỷ trọng phân bổ và mức độ rủi ro của toàn bộ danh mục lại trở nên phức tạp hơn.
Nói cách khác, công nghệ đã làm cho tiếp cận và giao dịch dễ hơn rất nhiều, nhưng chưa chắc làm cho đầu tư trở nên đơn giản hơn.
Một trong những kết quả rõ nhất của sự phát triển các nền tảng phân phối là số lượng sản phẩm nhà đầu tư có thể tiếp cận tăng mạnh. Theo chia sẻ của Phó tổng giám đốc SSIAM, hiện có những nền tảng phân phối tập hợp gần 70 quỹ khác nhau. Khi có quá nhiều lựa chọn, nhà đầu tư lại đứng trước băn khoăn: càng nhiều sản phẩm, việc lựa chọn càng khó.
Một cách lựa chọn khá phổ biến là nhìn vào bảng xếp hạng lợi nhuận gần nhất và chọn quỹ đang có hiệu suất cao. Nhưng lợi nhuận một quý hoặc một khoảng thời gian ngắn không phản ánh đầy đủ chất lượng của một quỹ.
Theo bà Linh, trước khi lựa chọn sản phẩm, nhà đầu tư cần quay trở lại những câu hỏi cơ bản hơn: mục tiêu tài chính là gì, thời gian đầu tư bao lâu, khả năng chịu biến động đến đâu, chiến lược và mức độ rủi ro của quỹ có phù hợp hay không, và đơn vị quản lý tài sản là ai.
“Việc giao dịch dễ không có nghĩa là việc đầu tư trở nên đơn giản tương ứng”, bà Tô Thùy Linh nhấn mạnh.
Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa việc mua một sản phẩm tài chính và thực sự quản trị tài sản. Một nhà đầu tư dành tiền cho hưu trí, chẳng hạn, có thời gian đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro rất khác một người trẻ đang tích lũy dài hạn. Do đó, sản phẩm phù hợp với hai nhóm này cũng không nhất thiết giống nhau.
| |
Một điểm đáng chú ý khác được đại diện SSIAM đặt ra là cần phân biệt ba khái niệm: quỹ phù hợp, quỹ được quảng bá nhiều và quỹ bán chạy. Ba khái niệm này không phải lúc nào cũng trùng nhau.
Ngay cả với công ty quản lý quỹ, hoạt động truyền thông và phân phối có vai trò giúp nhà đầu tư biết tới sản phẩm. Nhưng từ góc độ quản lý tài sản, một sản phẩm không thể phù hợp với mọi nhà đầu tư, bởi mỗi người có mục tiêu, thời hạn đầu tư và khả năng chịu rủi ro khác nhau.
Điều này càng trở nên quan trọng khi mô hình phân phối chứng chỉ quỹ chuyển từ một số kênh chuyên biệt sang một hệ sinh thái đa nền tảng, nơi sản phẩm tài chính có thể được tiếp thị tới nhà đầu tư với tần suất ngày càng lớn.
Cùng với lựa chọn sản phẩm, nhà đầu tư cũng phải lưu ý vấn đề an toàn. Bà Linh khuyến nghị, cần ưu tiên các nền tảng của tổ chức được cấp phép; xác định rõ tổ chức mà mình thực sự giao kết, nhất là trong các mô hình liên kết đầu tư; đồng thời đọc kỹ các điều khoản trước khi xác nhận giao dịch. Chính sự nhanh chóng của trải nghiệm số đôi khi khiến nhà đầu tư dễ bỏ qua những bước kiểm tra này.
Công nghệ mới là điều kiện cần. Từ thực tế phân phối sản phẩm quỹ, cho thấy, một quyết định đầu tư thường hình thành khi có sự kết hợp của ba yếu tố: nhà đầu tư hiểu sản phẩm, tin tưởng đơn vị quản lý và có khả năng tiếp cận –giao dịch thuận tiện. Thiếu một trong ba mắt xích, khả năng chuyển từ quan tâm sang đầu tư thực tế sẽ giảm đi.
Bà Linh tóm tắt nguyên tắc “Đừng chọn nền tảng trước. Hãy hiểu mục tiêu và chọn sản phẩm phù hợp trước”. Giao dịch đa nền tảng là một bước tiến lớn của thị trường tài chính, giúp nhà đầu tư tiếp cận các cơ hội đầu tư dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng công nghệ không thể thay thế sự hiểu biết. Một ứng dụng tốt có thể giúp bạn giao dịch nhanh hơn. Nhưng hiểu biết và cách thực hiện thông minh mới giúp bạn đầu tư hiệu quả hơn.
Một ứng dụng tốt có thể rút ngắn đáng kể hành trình giao dịch; nhưng để chuyển sự thuận tiện đó thành kết quả đầu tư bền vững, nhà đầu tư vẫn cần hiểu mục tiêu của mình, hiểu sản phẩm và hiểu rủi ro mà mình đang lựa chọn.