Giảm mặt bằng lãi suất được kỳ vọng khơi thông dòng vốn, tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất - kinh doanh
Cắt giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả kinh tế
Hiệu quả sử dụng đầu vào là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Theo phương pháp sản xuất, GDP được xác định trên cơ sở tổng giá trị tăng thêm của các ngành kinh tế, cộng thuế sản phẩm và trừ trợ cấp sản phẩm. Giá trị tăng thêm được tính bằng giá trị sản xuất trừ chi phí trung gian, bao gồm nguyên vật liệu, năng lượng và các đầu vào phục vụ sản xuất.
Điều này cho thấy, nâng cao hiệu quả sử dụng đầu vào có thể góp phần gia tăng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Tuy nhiên, giảm chi phí doanh nghiệp không đồng nghĩa GDP sẽ tăng tương ứng, bởi kết quả còn phụ thuộc vào sản lượng, giá bán, cơ cấu đầu vào và quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Lãi vay, chi phí mặt bằng, nguyên vật liệu và thuế, phí đều ảnh hưởng đến khả năng duy trì, mở rộng sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.
Vì vậy, kiểm soát chi phí đầu vào không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực trong ngắn hạn mà còn góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
 |
Ông Trần Văn Phước , Giám đốc Kinh doanh, Trung tâm Kinh doanh 03, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam |
Quyết tâm hạ mặt bằng lãi suất
Trên thế giới, môi trường vĩ mô chưa hoàn toàn thuận lợi cho việc nới lỏng tiền tệ. Diễn biến chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế lớn, cùng căng thẳng địa chính trị và biến động giá dầu, có thể gây thêm áp lực lên lạm phát và tỷ giá.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam phải cân đối giữa yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Với đặc điểm của một nền kinh tế có độ mở lớn, điều hành tiền tệ cần tính đến diễn biến quốc tế, đồng thời linh hoạt theo điều kiện trong nước. Vì vậy, điều hành lãi suất linh hoạt, vừa hỗ trợ tăng trưởng vừa bảo đảm ổn định vĩ mô, là yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam.
Các chỉ đạo gần đây của Chính phủ nhấn mạnh trách nhiệm của hệ thống ngân hàng trong việc giảm lãi suất. Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, nỗ lực hạ lãi suất huy động, nhất là ở các kỳ hạn dài, qua đó tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.
Mục tiêu giảm lãi suất cho vay 1,5-2%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên và hoạt động sản xuất - kinh doanh được đặt ra nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Bên cạnh các khoản vay mới, việc xem xét điều chỉnh lãi suất đối với dư nợ hiện hữu cũng có ý nghĩa thiết thực, giúp giảm áp lực trả nợ và cải thiện dòng tiền.
Để thực hiện mục tiêu này, các ngân hàng thương mại cần chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị và cân đối lợi nhuận với trách nhiệm hỗ trợ nền kinh tế. Các ngân hàng cũng cần chấp nhận hy sinh một phần biên lãi ròng (NIM) trong giới hạn an toàn để chia sẻ khó khăn với cộng đồng doanh nghiệp.
 |
Phối hợp chính sách bất động sản và thuế, phí
Lãi suất không phải yếu tố duy nhất chi phối chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Hiệu quả của các giải pháp giảm chi phí sẽ được nâng cao nếu có sự phối hợp với chính sách phát triển thị trường bất động sản và chính sách tài khóa.
Điều hành lãi suất linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Thứ nhất, bất động sản vừa đáp ứng nhu cầu nhà ở, vừa cung cấp mặt bằng phục vụ hoạt động kinh tế. Giá nhà ở cao làm gia tăng gánh nặng tài chính của người dân, trong khi chi phí thuê mặt bằng lớn gây áp lực lên hoạt động của doanh nghiệp, từ kho bãi, nhà xưởng đến văn phòng và cơ sở kinh doanh.
Vì vậy, điều tiết thị trường theo hướng ổn định, minh bạch và bền vững có ý nghĩa quan trọng. Gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp với khả năng chi trả, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất, sẽ góp phần cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở. Các giải pháp hạn chế đầu cơ cũng cần được triển khai phù hợp để thúc đẩy dòng vốn vào hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Thứ hai, các chính sách thuế, phí tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp và người dân. Các biện pháp gia hạn thời hạn nộp thuế, giảm thuế giá trị gia tăng và điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu có thể giúp doanh nghiệp giảm hoặc giãn nghĩa vụ tài chính, bổ sung vốn lưu động và duy trì hoạt động, còn người tiêu dùng có điều kiện cải thiện sức mua.
Thách thức trong quá trình thực thi
Dù định hướng hỗ trợ đã rõ, quá trình giảm chi phí vốn và duy trì mặt bằng lãi suất thấp vẫn gặp nhiều thách thức. Đối với ngành ngân hàng, áp lực huy động vốn, thanh khoản và biên lợi nhuận đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đáp ứng các chuẩn mực an toàn và bảo đảm khả năng chống chịu trước biến động thị trường.
Cân đối tăng trưởng tín dụng với khả năng huy động vốn là điều kiện quan trọng để bảo đảm thanh khoản hệ thống. Nếu tín dụng tăng nhanh hơn khả năng huy động trong thời gian dài, áp lực lên lãi suất đầu vào có thể gia tăng, hạn chế dư địa giảm lãi suất cho vay.
Về phía chính sách tài khóa, dư địa tiếp tục miễn, giảm thuế, phí cũng cần được cân nhắc trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách và yêu cầu duy trì an toàn tài khóa. Các giải pháp hỗ trợ cần có trọng tâm, tránh tạo áp lực kéo dài lên nguồn thu ngân sách.
Trong bối cảnh đó, phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và các giải pháp phát triển thị trường là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả hỗ trợ nền kinh tế. Khi chi phí vốn giảm, chi phí mặt bằng được kiểm soát và nghĩa vụ thuế, phí được hỗ trợ phù hợp, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện cải thiện dòng tiền, phục hồi biên lợi nhuận và mở rộng đầu tư.
Về dài hạn, mục tiêu không chỉ là giảm chi phí trước mắt mà còn nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, cải thiện môi trường kinh doanh và củng cố sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây là nền tảng để duy trì đà phục hồi sản xuất, tạo việc làm, thúc đẩy tiêu dùng và hỗ trợ tăng trưởng trong những tháng cuối năm cũng như năm tiếp theo.
