Trong tháng 4/2012, Ngân hàng Nhà Nước (NHH) đã ban hành Thông tư 12/2012/TT-NHNN về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 11/2011/TT-NHNN ngày 29/4/2011 quy định về việc chấm dứt huy động và cho vay vốn bằng vàng của các tổ chức tín dụng. Theo đó, NHNN đang trong quá trình xây dựng lộ trình, phương án để chấm dứt việc huy động vàng vào ngày 25/11/2012. Tuy nhiên, trong bản tin công bố ngày 8/10, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho rằng, trước ngày 25/11/2012, nếu NHNN không chỉ đạo cụ thể tới từng ngân hàng thì chính các ngân hàng này sẽ gặp khó khăn trong vấn đề thanh khoản.
Theo phân tích của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, khách hàng vay vốn bằng vàng chủ yếu để đầu tư và kinh doanh bất động sản. Bên cạnh đó, khi giá vàng ở mức thấp, không ít khách vay vốn bằng vàng kỳ hạn dài nhằm hưởng lãi suất thấp bán lấy tiền đồng để đầu tư, sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, khi giá vàng tăng cao, nhiều khách hàng đã không thể trả dứt điểm những khoản nợ vay vốn vàng, đẩy một số ngân hàng thương mại vào thế khó tất toán dư nợ vàng. Thậm chí, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay vốn bằng vàng của các ngân hàng thương mại chiếm tỷ lệ không nhỏ. Nếu thời điểm này chấm dứt huy động vàng sẽ khiến một số nhà băng khó khăn về thanh khoản vàng.
Cũng theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, ở tình huống khác, các ngân hàng thương mại sẽ đem số vàng giữ hộ đi thế chấp, cầm cố để đi vay vốn liên ngân hàng sẽ xuất hiện rủi ro khi có hiện tượng người gửi giữ hộ vàng rút vàng ra kiếm lời khi thị trường tự do có sự ra tăng lợi nhuận nhanh và các ngân hàng này còn phải chịu mức phí kép (lãi suất liên ngân hàng và phí trả vì được giữ hộ vàng).
Hay khi hình thức cấm huy động vốn bằng vàng và hình thức chuyển vàng thành tiền bị cấm, rất có thể, các ngân hàng sẽ biến báo hợp thức hóa số vàng đã huy động nhằm có thêm nguồn thu mà không hề vi phạm quy định.
Tuy nhiên, bên cạnh các giả thuyết đã được đưa ra, mọi động thái huy động và cho vay huy động vốn bằng vàng của tổ chức tín dụng đều được điều chỉnh theo Chỉ thị 05/CT-NHNN năm 2012 về việc chấn chỉnh thực hiện quy định về huy động, giữ hộ vàng và sử dụng vàng huy động, vàng giữ hộ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do NHNN ban hàng.
Theo đó, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chấm dứt tình trạng huy động và cho vay vốn bằng vàng, chỉ được giữ hộ vàng cho khách và có thu phí, thay vì huy động và trả lãi suất cho khách hàng như trước đây, việc chưa có tiền lệ ở Việt Nam. Với chính sách này, theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, nếu thực hiện theo mốc hẹn 25/11 phải dừng huy động vàng sẽ làm lãng phí một lượng lớn vốn trong dân không được huy động. Do đó, “chính sách dừng huy động và cho vay vàng của Ngân hàng Nhà nước chưa nhận được nhiều ý kiến ủng hộ”, bản tin của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia đánh giá.