Sự gia tăng các vụ lộ lọt dữ liệu, tấn công từ chối dịch vụ và mã độc tống tiền đang đặt doanh nghiệp Việt Nam trước những rủi ro ngày càng lớn. Đáng chú ý, tin tặc không chỉ gia tăng số lượng cuộc tấn công, mà đang chuyển hướng sang khai thác các cơ sở dữ liệu quy mô lớn, nhắm vào những hệ thống có khả năng tạo ra giá trị kinh tế và mức độ ảnh hưởng cao.
Theo Báo cáo tình hình nguy cơ an ninh mạng tại Việt Nam quý III/2026 của Viettel Threat Intelligence, trong 3 tháng, Việt Nam ghi nhận 65 vụ lộ lọt dữ liệu, với hơn 481,4 triệu bản ghi bị rò rỉ và hơn 107,75 GB thông tin bị lộ. Có 9 vụ chưa xác định được quy mô do tin tặc không công bố số lượng dữ liệu đánh cắp.
Đáng chú ý, số vụ lộ lọt dữ liệu giảm dần qua từng tháng, nhưng lượng dữ liệu bị rao bán lại tăng mạnh. Từ hơn 77,3 triệu bản ghi trong tháng 7/2026, con số này tăng lên hơn 178,4 triệu bản ghi trong tháng 8 và đạt hơn 225,6 triệu bản ghi trong tháng 9.
Sự dịch chuyển này phản ánh một xu hướng đáng quan tâm: tin tặc đang chuyển từ tấn công dàn trải sang tập trung khai thác những tổ chức, doanh nghiệp nắm giữ cơ sở dữ liệu lớn. Với cách tiếp cận này, chỉ một vụ xâm nhập thành công cũng có thể mang lại lượng thông tin khổng lồ, tạo ra giá trị trên thị trường mua bán dữ liệu bất hợp pháp.
Tài sản dữ liệu đối mặt rủi ro ngày càng lớn
Xét theo lĩnh vực, giao thông vận tải - logistics là điểm nóng đáng chú ý. Chỉ với 3 vụ lộ lọt, lĩnh vực này ghi nhận hơn 210,3 triệu bản ghi và khoảng 107 GB dữ liệu bị rò rỉ. Thông tin bị đánh cắp bao gồm dữ liệu khách hàng, vận đơn, xuất nhập cảnh, hộ chiếu và chuyến bay.
Trong khi đó, bán lẻ - thương mại điện tử ghi nhận 9 vụ với hơn 165,3 triệu bản ghi bị lộ.
Đây đều là những lĩnh vực có mức độ số hóa cao, sở hữu lượng lớn dữ liệu khách hàng và giao dịch. Khi các hoạt động kinh doanh ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số, dữ liệu không chỉ là đầu vào phục vụ vận hành mà còn trở thành tài sản có giá trị cạnh tranh của doanh nghiệp.
Việc rò rỉ dữ liệu vì thế không dừng lại ở nguy cơ lộ thông tin cá nhân. Những dữ liệu về khách hàng, vận đơn, giao dịch và hoạt động vận hành có thể bị khai thác để thực hiện các hành vi lừa đảo, giả mạo, chiếm đoạt tài khoản hoặc xây dựng những kịch bản tấn công có chủ đích.
Một rủi ro khác nằm ở việc thông tin xác thực của người dùng bị đánh cắp. Viettel Threat Intelligence ghi nhận hơn 5,4 triệu bản ghi tài khoản cá nhân bị lộ lọt trong quý III/2026, giảm 15,5% so với cùng kỳ năm trước. Mã độc đánh cắp thông tin (stealer malware) tiếp tục là nguồn phát tán chủ yếu.
Đáng lo ngại hơn, các thông tin đăng nhập bị lộ của hệ thống email doanh nghiệp, nền tảng quản lý danh tính tập trung (SSO) và mạng riêng ảo (VPN) có thể trở thành cửa ngõ để tin tặc xâm nhập sâu vào hạ tầng công nghệ thông tin.
Trong môi trường doanh nghiệp, một tài khoản bị chiếm quyền có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, từ truy cập trái phép vào hệ thống nội bộ đến đánh cắp dữ liệu, gián đoạn hoạt động và phát tán mã độc. Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận an ninh mạng, từ bảo vệ từng thiết bị riêng lẻ sang kiểm soát toàn diện danh tính, quyền truy cập và luồng dữ liệu.
DDoS tăng gần 258%, ransomware áp sát ngưỡng cảnh báo
Không chỉ dữ liệu, khả năng duy trì hoạt động liên tục của các hệ thống số cũng đang chịu sức ép lớn.
Trong quý III/2026, hệ thống Viettel Anti-DDoS ghi nhận 1.958.124 cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS), tăng 257,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Mặc dù 94,56% số cuộc tấn công có băng thông dưới 1 Gbps, vẫn có 1.897 cuộc vượt 100 Gbps. Cuộc tấn công lớn nhất đạt 4,01 Tbps, sử dụng phương thức UDP Flood.
DDoS có thể khiến website, ứng dụng và các nền tảng trực tuyến không thể truy cập hoặc hoạt động gián đoạn. Với các doanh nghiệp vận hành trên môi trường số, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, thương mại điện tử, logistics và dịch vụ công, mỗi khoảng thời gian gián đoạn đều có thể kéo theo thiệt hại về doanh thu, chi phí khắc phục và uy tín thương hiệu.
Trong khi đó, ransomware tiếp tục là mối đe dọa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Viettel Threat Intelligence ghi nhận 15 vụ tấn công trong quý III/2026, gần bằng tổng số vụ của 6 tháng đầu năm. Tổng dung lượng dữ liệu bị mã hóa vượt 1 TB.
Các lĩnh vực bị nhắm đến nhiều gồm tài chính - ngân hàng, nông nghiệp - sản xuất thực phẩm và giáo dục - EdTech.
Điểm đáng lưu ý là ransomware ngày càng tạo ra rủi ro vượt ra ngoài phạm vi mất dữ liệu. Khi hệ thống bị mã hóa, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với nguy cơ đình trệ hoạt động, gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí phục hồi lớn. Với những đơn vị thiếu phương án sao lưu và khôi phục dự phòng, thiệt hại có thể kéo dài ngay cả sau khi sự cố được kiểm soát.
Cùng với đó, các chiến dịch lừa đảo trực tuyến tiếp tục gia tăng. Trong quý III, Việt Nam ghi nhận 4.793 tên miền lừa đảo, tăng 20%, và 2.242 trang giả mạo, tăng 156% so với cùng kỳ năm 2025. Tài chính - ngân hàng, dịch vụ công và bán lẻ - thương mại điện tử là những lĩnh vực bị nhắm đến nhiều.
AI mở rộng không gian tấn công
Một xu hướng đáng chú ý trong báo cáo là sự thay đổi cách tin tặc khai thác trí tuệ nhân tạo (AI).
Nếu trước đây, AI chủ yếu được sử dụng để tạo hình ảnh, giọng nói và nội dung giả nhằm tăng tính thuyết phục cho các kịch bản mạo danh, thì đến cuối quý III/2026, tin tặc đã bắt đầu lợi dụng danh nghĩa các công cụ và mô hình AI phổ biến để phát tán mã độc.
Một số chiến dịch còn sử dụng nội dung tuyển dụng giả trong lĩnh vực công nghệ và tiền điện tử để dụ người dùng tải xuống, cài đặt phần mềm độc hại.
Điều này cho thấy AI đang tạo ra sự thay đổi ở cả hai phía của không gian an ninh mạng. Công nghệ này giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tự động hóa quy trình và tối ưu hoạt động, nhưng đồng thời cũng có thể bị các nhóm tội phạm khai thác để mở rộng quy mô, tăng độ tinh vi và giảm chi phí thực hiện các cuộc tấn công.
Ở chiều ngược lại, số lượng lỗ hổng bảo mật mới cũng đang tạo thêm áp lực cho công tác phòng thủ. Quý III/2026 ghi nhận 34.223 lỗ hổng mới, tăng gần 2,7 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lỗ hổng ở mức nghiêm trọng và cao chiếm gần 60%.
Tuy nhiên, các chiến dịch tấn công thực tế vẫn chủ yếu khai thác những lỗ hổng đã được nhận diện từ trước như Log4Shell, F5 BIG-IP, SolarWinds Orion và Confluence.
Nghịch lý này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc công nghệ xuất hiện ngày càng nhiều lỗ hổng mới, mà còn ở năng lực quản trị và xử lý những điểm yếu đã được cảnh báo. Nếu doanh nghiệp không kịp thời cập nhật, vá lỗi và kiểm soát các hệ thống cũ, những lỗ hổng đã biết vẫn có thể trở thành điểm xâm nhập hiệu quả cho tin tặc.
Trước diễn biến trên, Viettel Threat Intelligence khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp duy trì giám sát an toàn thông tin liên tục 24/7; thường xuyên rà soát, cập nhật và vá lỗ hổng; sao lưu dữ liệu định kỳ; tăng cường kiểm soát truy cập và quản lý rủi ro từ đối tác, nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng.
Từ những diễn biến trong quý III/2026, có thể thấy an ninh mạng đang trở thành một cấu phần quan trọng của năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của doanh nghiệp trong nền kinh tế số. Khi dữ liệu ngày càng trở thành tài sản chiến lược, một sự cố an ninh mạng không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, hoạt động vận hành, uy tín và niềm tin của khách hàng.
Do đó, đầu tư cho an ninh mạng cần được đặt trong chiến lược quản trị doanh nghiệp, thay vì chỉ xem là khoản chi phí công nghệ. Năng lực bảo vệ dữ liệu, duy trì hoạt động liên tục và ứng phó sự cố sẽ ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.