Bứt phá sau lằn ranh phục hồi
Khép lại năm 2025, du lịch Việt Nam đứng trước một cột mốc đặc biệt. Lần đầu tiên sau 65 năm hình thành và phát triển, ngành du lịch đón hơn 21,5 triệu lượt khách quốc tế trong một năm, tổng thu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Những con số kỷ lục ấy không đơn thuần mang ý nghĩa tổng kết một năm tăng trưởng, mà còn đánh dấu thời điểm du lịch Việt Nam bước qua lằn ranh phục hồi sau đại dịch để chuyển sang một pha phát triển mới, chủ động hơn, tự tin hơn và giàu sức cạnh tranh hơn.
Đặt trong bối cảnh thế giới, bước tăng tốc ấy càng trở nên rõ nét. Theo đánh giá của Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism), đến năm 2025, du lịch toàn cầu mới chỉ phục hồi khoảng 90% so với trước đại dịch, với mức tăng trưởng bình quân khoảng 5%. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt mức tăng xấp xỉ 8%. Trong bức tranh chung ấy, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi khi ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 21%, thuộc nhóm cao nhất thế giới. Khoảng cách này không đến từ may mắn, mà là kết quả của một chuỗi chính sách, cách làm và sự chuyển mình đồng bộ của toàn ngành.
Vì sao du lịch Việt Nam tăng tốc nhanh hơn thế giới?
- Chính sách thị thực ngày càng thông thoáng, ổn định;
- Thị trường khách chuyển dịch sang lưu trú dài ngày, chi tiêu cao;
- Sản phẩm du lịch mở rộng sang di sản, làng quê, ẩm thực;
- Doanh nghiệp chủ động nâng chất lượng dịch vụ;
- Địa phương coi du lịch là động lực tăng trưởng kinh tế…
Nếu giai đoạn 2022-2023 là thời kỳ “hàn gắn” sau cú sốc chưa từng có của đại dịch, thì năm 2025 được xem là năm bản lề, đánh dấu sự chuyển pha rõ rệt của du lịch Việt Nam. Ngành du lịch không còn chạy theo mục tiêu kéo khách trở lại bằng các gói kích cầu ngắn hạn, mà bước vào giai đoạn tăng trưởng thực chất, lấy chất lượng, giá trị và khả năng lan tỏa kinh tế làm trọng tâm.
Việc tổng thu từ du lịch lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng mang nhiều ý nghĩa hơn một con số. Đó là mức đóng góp tương đương gần 9% GDP, khẳng định vai trò của du lịch như một ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa. Quan trọng hơn, dòng tiền từ du lịch không đứng riêng lẻ, mà lan tỏa mạnh mẽ sang hàng không, vận tải, thương mại, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa và dịch vụ đô thị, tạo nên hiệu ứng cộng hưởng cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Một trong những động lực quan trọng nhất phía sau cú tăng tốc của du lịch Việt Nam trong năm 2025 là chính sách thị thực ngày càng thông thoáng và nhất quán. Việc mở rộng diện miễn thị thực, kéo dài thời gian lưu trú, cùng với triển khai hiệu quả thị thực điện tử cho công dân nhiều quốc gia đã tháo gỡ rào cản lớn nhất trong quyết định lựa chọn điểm đến của du khách quốc tế. Chính sách thị thực mới đã và đang giúp gia tăng số lượng khách, làm thay đổi cấu trúc thị trường. Các thị trường xa như châu Âu, Australia, Bắc Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng rõ rệt, kéo theo thời gian lưu trú dài hơn và mức chi tiêu cao hơn. Du khách không còn đến Việt Nam theo những chuyến đi “lướt sóng”, mà dành thời gian khám phá sâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và chi tiêu cao hơn cho dịch vụ, văn hóa và ẩm thực.
Cùng với đó, công tác xúc tiến quảng bá được làm mới cả về tư duy lẫn công cụ. Các chiến dịch truyền thông với thông điệp “Việt Nam - Đi để yêu” được triển khai đồng bộ, kết hợp xúc tiến trực tiếp tại các thị trường trọng điểm và quảng bá trên nền tảng số. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã cải thiện đáng kể thứ hạng truy cập toàn cầu, vươn lên nhóm đầu khu vực Đông Nam Á, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của du khách quốc tế đối với Việt Nam.
 |
Giá trị bản địa lên tiếng
Song song với chính sách, năm 2025 còn ghi dấu ấn rõ nét ở sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm du lịch. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào nghỉ dưỡng biển truyền thống, nhiều địa phương đã chủ động khai thác chiều sâu giá trị bản địa, từ di sản, làng quê, nông nghiệp đến ẩm thực và đời sống cộng đồng.
Hướng đi này giúp du lịch Việt Nam mở rộng “biên độ trải nghiệm”, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách quốc tế. Những ai yêu di sản có thể tìm đến các điểm đến được vinh danh trên bản đồ thế giới; những du khách thích trải nghiệm chậm rãi có thêm lựa chọn tại các làng du lịch cộng đồng; còn những người say mê ẩm thực có thể xây dựng hành trình riêng xoay quanh phở, bánh mì, bún chả, bún bò Huế hay cơm tấm…
Thành quả của sự chuyển dịch ấy được ghi nhận qua loạt giải thưởng quốc tế. Tại World Travel Awards 2025, Việt Nam được xướng tên ở 16 hạng mục cấp độ thế giới, trong đó nổi bật là lần thứ sáu được vinh danh là Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới. Các địa danh như Cao nguyên đá Đồng Văn, Mộc Châu, Tam Đảo hay Phú Quốc tiếp tục khẳng định sức hút bền vững, không phải bằng sự mới lạ nhất thời, mà bằng những giá trị được tích lũy và làm mới qua từng năm.
Đồng thời, việc các làng du lịch Việt Nam được UN Tourism công nhận là Làng du lịch tốt nhất thế giới đã mở ra một cánh cửa mới cho du lịch nông thôn. Điều này cho thấy những giá trị tưởng chừng bình dị của làng quê, khi được tổ chức bài bản, hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm du lịch mang sức cạnh tranh toàn cầu. Nếu chính sách là “đường băng”, thì doanh nghiệp và địa phương chính là lực đẩy giúp du lịch Việt Nam cất cánh. Trong năm 2025, các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và dịch vụ đã thể hiện rõ vai trò chủ động khi tái cấu trúc sản phẩm, đầu tư cho chất lượng dịch vụ và hướng mạnh hơn tới phân khúc khách có khả năng chi trả cao.
Ông Vũ Văn Tuyên, Tổng giám đốc Travellogy Việt Nam cho rằng, thách thức lớn nhất của ngành hiện nay nằm ở bài toán tăng trưởng bền vững. Theo ông: “Việt Nam cần ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông kết nối và nâng cấp chất lượng dịch vụ tại điểm đến, thay vì đầu tư dàn trải. Chính sách thị thực vẫn là đòn bẩy quan trọng, nhưng cần ổn định, nhất quán để doanh nghiệp yên tâm xây dựng sản phẩm dài hạn”.
Ở góc độ địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã coi du lịch là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Hà Nội ghi nhận doanh thu du lịch tăng hơn 21%, TP.HCM tăng trên 36%, trong khi các địa phương như An Giang, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Ninh Bình hay TP. Đà Nẵng đều đạt mức tăng trưởng ấn tượng. Những con số ấy cho thấy du lịch đã thực sự đi vào đời sống kinh tế địa phương, trở thành động lực phát triển chứ không còn là lĩnh vực phụ trợ.
Du lịch trở thành nhịp đập của nền kinh tế
Từ những chuyển dịch ở cấp sản phẩm, doanh nghiệp và địa phương, du lịch Việt Nam dần bộc lộ vai trò lớn hơn trong bức tranh kinh tế quốc gia. Năm 2025, du lịch không còn được nhìn nhận qua lăng kính một ngành dịch vụ đơn lẻ, mà được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Lần đầu tiên, tổng thu từ du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang hàng không, logistics, thương mại và nông nghiệp.
Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, kết quả của năm 2025 là thành quả của sự nỗ lực đồng bộ từ công tác tham mưu chính sách, điều hành đến sự chủ động của doanh nghiệp và địa phương. Ông nhấn mạnh, đây là năm bản lề, tạo nền tảng quan trọng để du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng và hiệu quả.
Bước sang năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu kỳ vọng đạt khoảng 1,125 triệu tỷ đồng. Đây là mục tiêu tham vọng, song được đánh giá là có cơ sở khi nền tảng của năm 2025 đã được thiết lập tương đối vững chắc.
Theo ông Khánh, định hướng sắp tới của ngành là chuyển từ tư duy mở cửa thụ động sang chủ động kiến tạo thị trường. Trọng tâm sẽ là tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực, tăng cường kết nối hàng không, đồng thời làm mới hệ thống sản phẩm du lịch theo hướng khác biệt, giàu bản sắc và phù hợp xu hướng tiêu dùng mới. Tuy nhiên, con đường phía trước không hoàn toàn bằng phẳng. Năng lực quản lý sức chứa tại các điểm đến trọng điểm, chất lượng nguồn nhân lực, chuyển đổi số chưa đồng bộ và tỷ lệ khách quay lại còn thấp là những thách thức hiện hữu. Việc sửa đổi Luật Du lịch 2017, như kế hoạch đang được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tham mưu, được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về thể chế, tạo dư địa phát triển mới cho doanh nghiệp và địa phương.
Những thành tựu của năm 2025 cho thấy du lịch Việt Nam đã bước vào “câu lạc bộ tăng trưởng cao” của thế giới. Song, thước đo của giai đoạn tiếp theo không dừng lại ở số lượng khách, mà nằm ở chất lượng tăng trưởng, mức chi tiêu, trải nghiệm và tính bền vững.
Với nền tảng hơn 21,5 triệu lượt khách quốc tế và 1 triệu tỷ đồng doanh thu, cùng những cải cách chính sách đang được thúc đẩy, mục tiêu 25 triệu lượt khách trong năm 2026 là thách thức lớn nhưng không xa vời. Quan trọng hơn, hành trình ấy sẽ tiếp tục khẳng định du lịch là một trụ cột của nền kinh tế, góp phần định hình hình ảnh Việt Nam như một điểm đến an toàn, hấp dẫn và giàu bản sắc trong kỷ nguyên phát triển mới.
