Dòng vốn nước ngoài đã ồ ạt chảy vào các cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ, trái phiếu doanh nghiệp của các tập đoàn công nghệ quy mô khổng lồ và cơ sở hạ tầng lưới điện. Điều này biến đồng đô la thành một lựa chọn đầu tư ngày càng phổ biến, dựa trên niềm tin vào sự vượt trội của nền kinh tế Mỹ.
Tuy nhiên, nếu câu chuyện về AI gặp trở ngại, vị thế trú ẩn an toàn của đồng đô la có thể xung đột với vai trò mới của nó: một loại tài sản nhạy cảm với rủi ro, vốn đang được nắm giữ ngày càng nhiều bởi các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm đến biến động giá. Một đợt bán tháo cổ phiếu kéo dài có thể khiến các nhà đầu tư bán ra các tài sản Mỹ, từ đó lấn át nhu cầu tìm đến đồng đô la như một kênh trú ẩn an toàn.
“Nếu xu hướng đầu tư vào AI đảo chiều, không còn chắc chắn rằng đồng đô la sẽ được hưởng lợi theo cách mà nó từng có trong quá khứ", Dominic Bunning, Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối nhóm G10 tại Nomura nhận định.
Biến động từ dòng tiền ngoại hối
Tín hiệu cảnh báo sớm đã được phát đi vào tuần trước. Khi định giá cổ phiếu AI chịu áp lực, dòng vốn tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn đã ưu tiên đồng yên và đồng franc hơn đồng đô la. Đồng đô la vẫn tăng nhẹ so với euro, chủ yếu nhờ đồng tiền chung châu Âu suy yếu trước những lo ngại về bất ổn xã hội tại Pháp.
Kevin Ford, chiến lược gia trưởng về ngoại hối và vĩ mô tại Convera cho biết: "Mối liên hệ giữa xu hướng đầu tư vào AI và đồng đô la trở nên rõ nét hơn nhiều khi xu hướng này bắt đầu được xem xét kỹ lưỡng".
Dòng vốn nước ngoài đổ vào cổ phiếu Mỹ đang ở mức cao kỷ lục, trong khi đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lại tăng trưởng chậm hơn. Do đó, phần lớn dòng vốn đến từ các tổ chức phân bổ vốn đầu tư, vốn có thể nhanh chóng được mua vào hoặc rút ra khi các tổ chức này đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của Mỹ, lãi suất hoặc định giá cổ phiếu công nghệ.
Erik Nelson, Giám đốc toàn cầu phụ trách chiến lược ngoại hối tại Wells Fargo đã ví dòng vốn này như “dòng tiền nóng” vốn chi phối các thị trường mới nổi. Theo các nhà phân tích, làn sóng AI đã củng cố kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh hơn, lạm phát dai dẳng hơn và lãi suất cao hơn, qua đó thúc đẩy đồng đô la tăng giá cùng với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ.
"Toàn bộ xu hướng đầu tư vào AI đã khiến lãi suất tại Mỹ được điều chỉnh tăng lên, từ đó thúc đẩy đồng đô la tăng giá", Noah Buffam, chiến lược gia ngoại hối tại CIBC Capital Markets cho biết.
Nếu lợi nhuận không đạt kỳ vọng, một đợt thoái vốn có thể tác động tiêu cực đến thị trường cổ phiếu, tín dụng và lãi suất, khiến đồng đô la trở nên dễ tổn thương trên cả ba phương diện.
Tăng trưởng yếu hơn có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải cắt giảm lãi suất, làm xói mòn lợi thế về lợi suất của đồng đô la. Đầu tư trong nước chậm lại sẽ phá vỡ quan điểm cho rằng nền kinh tế Mỹ có sự vượt trội đặc biệt. Ngoài ra, nhu cầu từ các tổ chức đối với trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu Mỹ suy giảm sẽ làm mất đi một nguồn hỗ trợ cấu trúc quan trọng.
Cho đến nay, các nhà đầu tư vẫn sẵn sàng mua vào khi thị trường điều chỉnh giảm, cho thấy rằng bất kỳ sự suy yếu kéo dài nào cũng có thể là một quá trình diễn ra trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Bài học từ thời kỳ bong bóng dotcom
Theo chiến lược gia Nelson, một đợt sụt giảm trên thị trường cổ phiếu không hẳn kéo theo sự suy yếu của đồng đô la. Sau khi chỉ số Nasdaq đạt đỉnh vào tháng 3/2000, đồng đô la vẫn duy trì sức mạnh trong gần hai năm trước khi bắt đầu suy yếu, khi thị trường tín dụng Mỹ chịu áp lực sau những vụ sụp đổ doanh nghiệp như WorldCom, cùng với các yếu tố khác như tăng trưởng kinh tế toàn cầu phục hồi.
Tuy nhiên, làn sóng đầu tư vào AI hiện nay lại tập trung nhiều hơn vào Mỹ. Chỉ số đồng đô la tính theo trọng số thương mại với các đối tác, đã duy trì trên mức trung bình dài hạn kể từ năm 1973 trong 12 năm liên tiếp, chuỗi dài nhất từng được ghi nhận. Trong khi đó, dòng vốn nước ngoài hiện tập trung nhiều hơn vào cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp so với năm 2000, còn đầu tư trực tiếp nước ngoài lại yếu hơn.
Nếu các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng không mang lại hiệu quả, chênh lệch lợi suất tín dụng có thể nới rộng, buộc các công ty trong lĩnh vực AI phải cắt giảm chi tiêu vốn. Điều này có thể tạo hiệu ứng lan tỏa khắp nền kinh tế, làm giảm nhu cầu đối với thiết bị công nghiệp, phần cứng và năng lượng.
Những lo ngại về các phân khúc rủi ro hơn trong hệ sinh thái AI - chẳng hạn như các công ty cung cấp hạ tầng đám mây (neocloud) vay nợ lớn như CoreWeave - đã khiến chênh lệch lợi suất của các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) nới rộng đáng kể trong những tuần gần đây, gây thêm áp lực lên thị trường cổ phiếu.
"Chúng ta có thể thấy những dấu hiệu rạn nứt ban đầu khi quan sát thị trường hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS)," Shaun Osborne, chiến lược gia ngoại hối trưởng tại Scotiabank nhận định.
Bên cạnh đó, Mỹ hiện đang đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn, trái ngược với tình trạng thặng dư ngân sách từng ghi nhận vào thời điểm thị trường công nghệ đạt đỉnh năm 2000. Điều này thu hẹp dư địa cho các biện pháp kích thích ngược chu kỳ mà không gây bất ổn cho thị trường nợ.
Tín hiệu then chốt không chỉ đơn thuần là việc cổ phiếu công nghệ Mỹ sụt giảm, mà là liệu tình trạng căng thẳng đó có trở thành vấn đề đặc thù của Mỹ, ảnh hưởng đến tín dụng và tăng trưởng, đồng thời làm thay đổi kỳ vọng về chính sách của Fed hay không. Trong kịch bản như vậy, đồng yên nhiều khả năng sẽ hưởng lợi trong khi đồng đô la suy yếu, sự dịch chuyển này có thể kéo theo những hệ lụy sâu rộng hơn đối với các thị trường vốn đang chịu nhiều áp lực.
Theo chiến lược gia Nelson, điều này không có nghĩa là sự sụt giảm của đồng đô la là hệ quả tất yếu. Một cú sốc đủ mạnh để châm ngòi cho cuộc đua tìm kiếm nguồn vốn bằng đồng đô la có thể khiến đồng tiền này tăng giá trong ngắn hạn. Vào năm 2008 và tháng 3/2020, các nhà đầu tư đã đổ xô tìm kiếm đồng đô la để thanh toán các nghĩa vụ nợ bằng tiền tệ này, tạo ra một lực cầu mạnh mẽ nhưng chỉ mang tính tạm thời.
"Các nhà đầu tư toàn cầu rất nhạy cảm trước bất kỳ sự điều chỉnh định giá lớn hay đợt bán tháo nào đối với đồng đô la… Khi bước sang năm 2027, đây là một điểm yếu của đồng đô la mà tôi cho rằng rất đáng để theo dõi”, ông Nelson nhận định.